Tại sao bị ngứa khóe mắt và mẹo làm dịu nhanh chóng

Ngứa khóe mắt là gì?

Ngứa khóe mắt là tình trạng kích thích khó chịu tập trung ở vùng góc trong hoặc góc ngoài của mắt, nơi tiếp giáp giữa mi trên và mi dưới. Khu vực này có cấu trúc giải phẫu đặc biệt nhạy cảm gồm điểm lệ, cục lệ và hệ thống kết mạc mỏng manh, chứa nhiều đầu dây thần kinh cảm giác và tế bào miễn dịch. Khi có tác nhân gây kích ứng, các tế bào mast tại chỗ sẽ giải phóng histamine, kích hoạt thụ thể thần kinh tạo nên phản xạ ngứa liên tục. Tình trạng này có thể chỉ thoáng qua do bụi bẩn, nhưng cũng có thể là biểu hiện ban đầu của nhiều vấn đề nhãn khoa như viêm kết mạc, khô mắt hoặc rối loạn chức năng tuyến bờ mi.

Nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng ngứa khóe mắt

Cảm giác ngứa ngáy ở góc trong hoặc góc ngoài của mắt thường bắt nguồn từ nhiều tác nhân khác nhau trong sinh hoạt và môi trường. Nguyên nhân phổ biến hàng đầu là viêm kết mạc dị ứng do tiếp xúc với phấn hoa, bụi mạt nhà, lông thú cưng hoặc hóa mỹ phẩm. Khi dị nguyên xâm nhập, cơ thể giải phóng histamine gây ngứa rát, đỏ mắt và chảy nước mắt liên tục.

Bên cạnh dị ứng, hội chứng khô mắt cũng khiến khóe mắt dễ bị kích ứng do màng phim nước mắt mất cân bằng, không đủ độ ẩm bôi trơn bề mặt nhãn cầu. Tình trạng viêm bờ mi do bít tắc tuyến bã nhờn meibomius hoặc sự phát triển của vi khuẩn, ký sinh trùng demodex quanh chân lông mi cũng là yếu tố gây ngứa cộm khóe mắt kéo dài. Ngoài ra, việc dùng kính áp tròng sai cách, ngồi trước màn hình máy tính liên tục hoặc bụi bẩn từ môi trường ô nhiễm cũng thúc đẩy phản ứng ngứa khó chịu này.

Các mẹo làm dịu cơn ngứa khóe mắt an toàn tại nhà

Khi khóe mắt bị ngứa, phản xạ tự nhiên của nhiều người là dùng tay dụi mạnh, tuy nhiên hành động này có thể làm trầy xước giác mạc và lây lan vi khuẩn. Để giảm bớt cảm giác bứt rứt, biện pháp đơn giản đầu tiên là chườm lạnh lên vùng mắt. Nhiệt độ thấp giúp co các mạch máu nhỏ quanh mắt, ức chế phản ứng viêm tạm thời và làm dịu nhanh cơn ngứa rát.

Bạn có thể dùng một chiếc khăn sạch nhúng nước mát hoặc bọc đá viên sạch áp nhẹ lên mí mắt nhắm kín trong khoảng 5 đến 10 phút. Song song đó, việc nhỏ dung dịch nước muối sinh lý vô trùng hoặc nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản sẽ giúp rửa trôi dị nguyên, làm ẩm bề mặt nhãn cầu và khôi phục sự cân bằng cho màng phim nước mắt. Đây là những cách can thiệp lành tính, hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng rõ rệt mà không gây tổn hại đến cấu trúc mắt.

Chăm sóc và giữ vệ sinh mắt đúng cách để phòng ngừa ngứa tái phát

Vùng da quanh bờ mi và khóe mắt là nơi tích tụ nhiều cặn bã nhờn, bụi bẩn và xác tế bào chết, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Do đó, duy trì thói quen vệ sinh mí mắt hằng ngày đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát ngứa khóe mắt. Bạn có thể sử dụng gạc vệ sinh mi mắt chuyên dụng hoặc dung dịch làm sạch dịu nhẹ theo khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa mắt để lau nhẹ nhàng từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài.

Bên cạnh việc làm sạch, cần tuyệt đối từ bỏ thói quen dùng tay dụi mắt. Nếu tính chất công việc đòi hỏi phải làm việc lâu với máy tính hoặc điện thoại, bạn nên áp dụng quy tắc nghỉ ngơi định kỳ sau mỗi 20 phút để mắt thư giãn và chớp mắt đều đặn. Đối với người có cơ địa dị ứng, nên hạn chế dụi mắt khi ra ngoài trời gió bụi bằng cách đeo kính bảo hộ hoặc kính râm chắn bụi, đồng thời thường xuyên giặt giũ chăn ga gối đệm để loại bỏ mạt bụi.

Thời điểm cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt

Mặc dù phần lớn các trường hợp ngứa khóe mắt bắt nguồn từ kích ứng lành tính, tình trạng này đôi khi lại là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nhiễm trùng hoặc viêm sâu trong nhãn cầu. Nếu hiện tượng ngứa đi kèm với các biểu hiện như đỏ mắt nặng, đau nhức sâu bên trong mắt, nhạy cảm quá mức với ánh sáng hoặc thị lực mờ đi, người bệnh cần đi khám chuyên khoa mắt ngay lập tức.

Ngoài ra, trường hợp mắt tiết dịch mủ màu vàng hoặc xanh đặc dính mi mắt vào buổi sáng, sưng phù mí mắt lan rộng hoặc triệu chứng ngứa không thuyên giảm sau 2 đến 3 ngày tự chăm sóc tại nhà cũng là dấu hiệu cần can thiệp y tế. Bác sĩ nhãn khoa sẽ tiến hành soi mắt bằng kính hiển vi sinh học để đánh giá chính xác tổn thương tại kết mạc, giác mạc hay tuyến mi, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân.

Lưu ý an toàn

Không tự ý mua hoặc sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid hay kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa. Ngừng đeo kính áp tròng ngay khi mắt có dấu hiệu ngứa rát, đỏ hoặc chảy nước mắt bất thường. Luôn rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào vùng mặt và không dùng chung khăn lau mặt hay mỹ phẩm vùng mắt với người khác.

Tóm tắt

Ngứa khóe mắt là phản ứng phổ biến do kích ứng môi trường, dị ứng hoặc bệnh lý mắt thường gặp. Áp dụng các biện pháp chăm sóc tại chỗ như chườm mát, nhỏ nước muối sinh lý và giữ vệ sinh bờ mi giúp làm dịu cảm giác khó chịu. Nếu tình trạng ngứa kéo dài hoặc kèm theo đau nhức, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám chuẩn xác.