Tác hại của Ortho K và những lưu ý quan trọng khi sử dụng

Tác hại của Ortho K là gì?

Ortho K là viết tắt của Orthokeratology, một phương pháp điều trị tật khúc xạ không phẫu thuật thông qua việc sử dụng kính áp tròng cứng thấm khí chuyên dụng được thiết kế riêng theo bản đồ giác mạc của từng người. Người dùng đặt thấu kính vào mắt trước khi đi ngủ và tháo ra vào sáng hôm sau. Dưới tác động định hình của kính, bề mặt giác mạc thay đổi độ cong tạm thời, giúp ánh sáng hội tụ chính xác trên võng mạc mà không cần hỗ trợ từ kính gọng hay kính áp tròng mềm ban ngày.

Tuy nhiên, Ortho K không thể làm biến mất hoàn toàn độ cận thị hay thay đổi vĩnh viễn cấu trúc nhãn cầu. Hiệu quả điều chỉnh chỉ mang tính chất đảo ngược và tạm thời; nếu ngừng sử dụng vài ngày, giác mạc sẽ tự động trở về hình dạng ban đầu. Chính vì vậy, người dùng phải đeo kính liên tục mỗi đêm và đối diện với những yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh cũng như nguy cơ tổn thương giác mạc nếu không được kiểm soát y khoa chặt chẽ.

Nguy cơ viêm loét giác mạc và nhiễm khuẩn nhãn cầu

Biến chứng nghiêm trọng nhất khi đeo kính áp tròng ban đêm là viêm loét giác mạc do vi khuẩn, vi nấm hoặc ký sinh trùng Acanthamoeba. Trong quá trình ngủ, việc mắt nhắm lại kết hợp với kính tiếp xúc trực tiếp làm giảm lượng oxy cung cấp cho biểu mô giác mạc. Nếu bề mặt kính bị nhiễm bẩn hoặc dung dịch ngâm rửa không đảm bảo vô trùng, các tác nhân gây bệnh sẽ dễ dàng xâm nhập qua các vi tổn thương trên bề mặt mắt. Tình trạng nhiễm trùng nhãn cầu nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời có thể để lại sẹo giác mạc vĩnh viễn, đục giác mạc, thậm chí gây suy giảm thị lực nghiêm trọng không thể hồi phục hoàn toàn.

Tổn thương trầy xước biểu mô và khô mắt kích ứng

Trong giai đoạn đầu sử dụng, giác mạc cần thời gian thích nghi với lực ép cơ học của thấu kính cứng thấm khí. Thao tác tháo lắp chưa thuần thục, móng tay sắc nhọn hoặc bụi bẩn lọt vào giữa kính và bề mặt nhãn cầu có thể gây xước biểu mô giác mạc. Tình trạng này khiến người đeo có cảm giác cộm xốn, châm chích, chảy nước mắt và sợ ánh sáng. Bên cạnh đó, việc sử dụng thấu kính tiếp xúc qua đêm cũng có thể làm thay đổi màng phim nước mắt sinh lý, dẫn đến hội chứng khô mắt tạm thời. Khi biểu mô bị trợt xước, hàng rào bảo vệ tự nhiên của mắt suy yếu, tạo điều kiện thuận lợi cho các mầm bệnh xâm nhập sâu hơn.

Rối loạn thị giác tạm thời và hiện tượng chói lóa ban đêm

Một số người dùng gặp phải hiện tượng thị lực dao động trong những tuần đầu điều trị. Do giác mạc chưa đạt được độ cong ổn định tuyệt đối hoặc kính bị lệch tâm trong lúc ngủ, hình ảnh thu nhận có thể xuất hiện quầng sáng, tia sáng lóe quanh đèn vào ban đêm hoặc nhìn đôi nhẹ. Các triệu chứng quang học này thường giảm dần khi mắt thích nghi hoàn toàn và kính được định vị chính xác. Tuy nhiên, nếu tình trạng nhìn mờ kéo dài, thị lực sụt giảm đột ngột hoặc xuất hiện vùng tối bất thường, người sử dụng cần được bác sĩ chuyên khoa mắt đánh giá lại thông số thấu kính và tình trạng bề mặt giác mạc.

Nguyên tắc vệ sinh và kiểm soát rủi ro khi sử dụng Ortho K

Để ngăn ngừa tối đa các tác hại không mong muốn, người dùng bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào mắt hoặc kính. Khâu làm sạch, khử trùng và bảo quản kính phải sử dụng hoàn toàn các dung dịch ngâm rửa chuyên dụng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, tuyệt đối không dùng nước máy hay nước muối tự pha. Khay đựng kính và dụng cụ tháo lắp cần được vệ sinh, để khô tự nhiên ở nơi thoáng khí và thay mới định kỳ sau mỗi ba tháng. Việc duy trì lịch tái khám định kỳ giúp bác sĩ theo dõi sức khỏe giác mạc và kịp thời xử trí các bất thường tiềm ẩn.

Lưu ý an toàn

Người sử dụng không được tự ý mua kính áp tròng Ortho K trôi nổi trên thị trường mà chưa qua thăm khám, đo bản đồ giác mạc tại cơ sở chuyên khoa mắt uy tín. Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau nhức mắt dữ dội, mắt đỏ ngầu, sợ sáng, cộm xốn kéo dài hoặc thị lực suy giảm đột ngột, cần tháo kính ngay lập tức và đi khám cấp cứu nhãn khoa. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Tóm tắt

Kính áp tròng ban đêm Ortho K là giải pháp hỗ trợ điều chỉnh tật khúc xạ tiện lợi nhưng tiềm ẩn những nguy cơ bệnh lý bề mặt nhãn cầu nếu dùng sai cách. Việc thăm khám định kỳ tại chuyên khoa mắt và tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn vệ sinh là nền tảng cốt lõi để bảo vệ đôi mắt sáng khỏe dài lâu.