Tác hại của cần sa khi sử dụng trong thời gian ngắn và thời gian dài

Tác hại của cần sa là gì?

Cần sa là tên gọi chỉ các chế phẩm từ cây Cannabis sativa, chứa hàng trăm hợp chất hóa học khác nhau, tiêu biểu là tetrahydrocannabinol và cannabidiol. Hoạt chất tetrahydrocannabinol có đặc tính kích thích tâm thần mạnh, tác động trực tiếp lên hệ thống endocannabinoid nội sinh vốn điều hòa tâm trạng, trí nhớ, phản ứng đau và cảm giác thèm ăn của con người.

Khi hút, hít hoặc nuốt các chế phẩm này, hoạt chất nhanh chóng đi vào máu rồi chuyển đến não bộ và các mô mỡ khắp cơ thể. Mặc dù một số thành phần chiết xuất tinh khiết đang được nghiên cứu trong các chỉ định y khoa nghiêm ngặt dưới sự quản lý chặt chẽ của cơ quan y tế, việc tự ý sử dụng cần sa tự nhiên hoặc các dạng biến tướng trôi nổi lại gây ra nhiều tổn hại khôn lường cho sức khỏe thể chất và tâm thần.

Tác hại cấp tính khi sử dụng cần sa trong thời gian ngắn

Khi xâm nhập vào cơ thể, hoạt chất tetrahydrocannabinol tác động nhanh chóng lên các thụ thể cannabinoid ở não bộ, dẫn đến trạng thái hưng phấn giả tạo, biến đổi nhận thức không gian và thời gian. Người dùng có thể gặp phải tình trạng suy giảm khả năng phán đoán, mất phối hợp vận động và phản xạ vận động bị chậm lại rõ rệt.

Bên cạnh đó, cần sa kích thích hệ thần kinh giao cảm gây tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế, khô miệng và kết mạc mắt đỏ ửng. Ở liều cao hoặc ở những cá nhân nhạy cảm, sử dụng ngắn hạn có thể kích hoạt các cơn lo âu kịch phát, cảm giác hoảng loạn dữ dội hoặc trạng thái hoang tưởng cấp tính ngay trong lúc ngộ độc chất.

Hậu quả mạn tính khi sử dụng cần sa trong thời gian dài

Sử dụng cần sa kéo dài liên tục ảnh hưởng sâu sắc đến cấu trúc và chức năng não bộ, đặc biệt là vùng hồi hải mã chịu trách nhiệm về trí nhớ và học tập. Người lạm dụng lâu năm thường biểu hiện suy giảm trí nhớ ngắn hạn, giảm khả năng tập trung chú ý và suy giảm hiệu suất công việc hay học tập.

Về mặt sức khỏe tâm thần, lạm dụng mạn tính làm gia tăng đáng kể nguy cơ khởi phát hoặc làm trầm trọng thêm các rối loạn tâm thần nặng như trầm cảm, rối loạn lo âu và rối loạn loạn thần hoặc tâm thần phân liệt ở người có yếu tố di truyền. Thêm vào đó, việc hút cần sa trường diễn gây tổn thương niêm mạc đường thở, dẫn đến ho mạn tính, viêm phế quản và suy giảm chức năng hô hấp tương tự như người hút thuốc lá.

Nguy cơ lệ thuộc và hội chứng cai cần sa

Sử dụng cần sa lặp đi lặp lại dẫn đến hiện tượng dung nạp, buộc người dùng phải tăng liều hoặc tần suất để đạt được cảm giác mong muốn ban đầu. Dần dần, cơ thể hình thành sự lệ thuộc cả về thể chất lẫn tâm lý, khiến người dùng mất kiểm soát hành vi sử dụng dù nhận thức rõ các tác hại tiêu cực đối với đời sống và gia đình.

Khi ngừng sử dụng đột ngột, người lệ thuộc sẽ trải qua hội chứng cai với các biểu hiện như mất ngủ, cảm giác thèm muốn mãnh liệt, cáu kỉnh, lo âu, đổ mồ hôi và giảm cảm giác thèm ăn. Quá trình vượt qua sự lệ thuộc đòi hỏi sự can thiệp kiên trì của các chuyên gia tâm lý và bác sĩ chuyên khoa tâm thần thông qua liệu pháp nhận thức hành vi và theo dõi y khoa sát sao.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức khoa học, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Người nghi ngờ ngộ độc cấp tính cần sa hoặc gặp các rối loạn tâm thần liên quan cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc an thần hay chất ức chế để giải độc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Tóm tắt

Cần sa không phải là chất vô hại và việc sử dụng dù ngắn hạn hay dài hạn đều đem lại những nguy cơ thực thể lẫn tâm thần nghiêm trọng. Hiểu rõ tác động của hoạt chất giúp mỗi cá nhân chủ động bảo vệ sức khỏe và tìm kiếm sự trợ giúp y tế kịp thời khi cần thiết.