Biến chứng sau mổ trĩ dễ gặp nhất và cách nhận biết để xử trí kịp thời

Biến chứng sau mổ trĩ là gì?

Mổ trĩ là phương pháp can thiệp ngoại khoa nhằm loại bỏ các búi trĩ nội hoặc trĩ ngoại khi điều trị nội khoa không còn mang lại hiệu quả. Mặc dù đây là phẫu thuật tương đối an toàn, người bệnh vẫn có thể đối mặt với những rủi ro nhất định trong giai đoạn hồi phục. Các biến chứng sau mổ trĩ thường được chia thành hai nhóm chính là biến chứng sớm xuất hiện trong những ngày đầu và biến chứng muộn kéo dài sau nhiều tuần. Quá trình liền thương tại vùng hậu môn phụ thuộc rất lớn vào cơ địa, phương pháp phẫu thuật được áp dụng cũng như chế độ chăm sóc, vệ sinh và dinh dưỡng của từng cá nhân. Hiểu rõ về những biến chứng này giúp người bệnh yên tâm hơn trong quá trình điều trị và chủ động phòng ngừa các yếu tố rủi ro.

Chảy máu vết mổ và nguy cơ xuất huyết thứ phát

Chảy máu là một trong những phản ứng thường gặp nhất sau can thiệp phẫu thuật trĩ. Trong những ngày đầu sau mổ, vết thương vùng hậu môn có thể rỉ một lượng nhỏ dịch hồng hoặc vài giọt máu tươi khi người bệnh rặn nhẹ lúc đi đại tiện. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường do bề mặt niêm mạc đang trong quá trình tạo mô hạt để liền sẹo.

Tuy nhiên tình trạng chảy máu thứ phát nghiêm trọng có thể xảy ra vào khoảng ngày thứ năm đến ngày thứ mười sau mổ, thường liên quan đến việc bung chỉ khâu, bong vảy sớm ở cuống trĩ hoặc táo bón làm phân cọ xát rách vết thương. Nếu máu chảy thành tia, nhỏ giọt liên tục không cầm được hoặc kèm theo cục máu đông lớn, người bệnh cần được đưa ngay đến cơ sở y tế chuyên khoa để bác sĩ kiểm tra và xử trí cầm máu kịp thời.

Đau rát hậu môn kéo dài và tình trạng bí tiểu cấp

Vùng hậu môn trực tràng tập trung mạng lưới thụ thể thần kinh cảm giác rất dày đặc, do đó cảm giác đau đớn dữ dội sau khi thuốc tê hoặc thuốc mê hết tác dụng là điều khó tránh khỏi. Cơn đau thường tăng lên mỗi khi cơ thắt hậu môn co bóp hoặc khi người bệnh đi đại tiện lần đầu tiên sau mổ.

Bên cạnh đó, phản xạ đau đớn kết hợp với tác động của thuốc gây tê tủy sống có thể gây ức chế cơ co bàng quang, dẫn đến tình trạng bí tiểu cấp tính. Người bệnh cảm thấy buồn tiểu dữ dội nhưng không thể đi tiểu tự nhiên, gây căng tức khó chịu vùng bụng dưới. Tình trạng này cần được thông báo cho nhân viên y tế để được hướng dẫn chườm ấm, dùng thuốc giãn cơ hoặc đặt ống thông tiểu tạm thời nhằm giải phóng bàng quang.

Nhiễm trùng vết mổ và nguy cơ tạo ổ áp xe rò hậu môn

Hậu môn là khu vực thường xuyên tiếp xúc với phân và hệ vi sinh vật đường ruột, vì vậy vết mổ rất dễ bị nhiễm khuẩn nếu việc vệ sinh hậu phẫu không đảm bảo. Khi bị nhiễm trùng, người bệnh thường có biểu hiện đau tăng dần, vết mổ sưng tấy đỏ, tiết dịch vàng đục hoặc dịch mủ có mùi hôi tanh khó chịu, đôi khi kèm theo sốt cao và ớn lạnh.

Nếu nhiễm trùng không được phát hiện và xử lý sớm, ổ viêm có thể lan rộng vào các khoang lỏng lẻo quanh trực tràng, hình thành áp xe hậu môn. Về lâu dài, ổ áp xe có thể vỡ ra và tạo thành đường rò hậu môn phức tạp, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn rất nhiều và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của người bệnh.

Hẹp hậu môn và rối loạn chức năng tự chủ đại tiện

Hẹp hậu môn là biến chứng muộn có thể xuất hiện sau vài tuần đến vài tháng kể từ khi mổ trĩ. Nguyên nhân thường do tổn thương quá nhiều cầu da niêm mạc trong quá trình phẫu thuật hoặc vết thương liền sẹo co kéo quá mức. Biến chứng này khiến đường kính ống hậu môn bị thu hẹp, làm phân khó đi qua, phân dẹt nhỏ, người bệnh phải rặn nhiều và đau rát dữ dội khi đại tiện.

Ngoài ra một số trường hợp có thể gặp tình trạng rối loạn chức năng cơ thắt hậu môn, biểu hiện qua việc khó kiểm soát việc trung tiện hoặc rỉ dịch phân khi gắng sức. Biến chứng này thường mang tính chất tạm thời do cơ thắt bị phù nề hoặc sang chấn sau phẫu thuật, nhưng nếu kéo dài cần được bác sĩ chuyên khoa hậu môn trực tràng thăm khám để đánh giá mức độ tổn thương.

Chăm sóc hậu phẫu đúng cách để ngăn ngừa biến chứng

Để giảm thiểu nguy cơ phát sinh các biến chứng nguy hiểm, việc chăm sóc vết thương và điều chỉnh thói quen sinh hoạt đóng vai trò quyết định. Người bệnh cần giữ cho phân luôn mềm xốp để tránh cọ xát vào vết mổ bằng cách ăn nhiều rau xanh giàu chất xơ, trái cây tươi nhuận tràng, uống đủ hai lít nước mỗi ngày và tránh tuyệt đối đồ cay nóng, bia rượu.

Sau mỗi lần đi vệ sinh, người bệnh nên rửa hậu môn nhẹ nhàng bằng nước ấm sạch, có thể ngâm bồn nước ấm từ mười đến mười lăm phút để làm dịu cơn đau và kích thích lưu thông máu tại chỗ. Sau đó dùng khăn mềm hoặc gạc sạch thấm khô nhẹ nhàng, tránh dùng giấy vệ sinh thô ráp chà xát. Người bệnh cần vận động nhẹ nhàng, không ngồi xổm hoặc mang vác vật nặng trong những tuần đầu sau mổ.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa ngoại tiêu hóa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc cầm máu, thuốc kháng sinh hoặc sử dụng các bài thuốc ngâm đắp lá dân gian lên vết mổ chưa liền sẹo. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chảy máu ồ ạt, sốt cao hoặc đau đớn không giảm, cần đến ngay bệnh viện để được can thiệp y tế kịp thời.

Tóm tắt

Phẫu thuật cắt trĩ giúp giải quyết triệt để búi trĩ nhưng quá trình hồi phục hoàn toàn đòi hỏi sự kiên trì và chăm sóc đúng cách. Phần lớn các biến chứng sớm như đau, rỉ máu nhẹ hay bí tiểu thoáng qua có thể được kiểm soát tốt nếu người bệnh tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn y khoa. Việc duy trì chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước và tái khám định kỳ theo lịch hẹn là yếu tố then chốt giúp vết mổ nhanh lành và ngăn ngừa trĩ tái phát.