Các tác dụng phụ của thuốc Molnupiravir và những lưu ý quan trọng khi dùng

Tác dụng phụ của thuốc Molnupiravir là gì?

• Molnupiravir là một tiền chất kháng virus có tác dụng ngăn chặn sự sao chép mã di truyền của virus SARS-CoV-2, được chỉ định cho bệnh nhân Covid-19 từ mười tám tuổi trở lên có ít nhất một yếu tố nguy cơ khiến bệnh dễ chuyển nặng. Thuốc được bào chế dưới dạng viên nang dùng đường uống và thường được sử dụng trong liệu trình ngắn hạn năm ngày liên tục.
• Tuy mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc ngăn ngừa biến chứng nặng, Molnupiravir vẫn là một loại thuốc kê đơn đòi hỏi sự giám sát y tế chặt chẽ. Cơ chế tác động lên vật liệu di truyền của thuốc đòi hỏi việc sử dụng phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn, đặc biệt là sự thận trọng đối với hệ sinh sản và khả năng gây hại cho sự phân chia tế bào non. Hiểu rõ bản chất của thuốc giúp người bệnh tránh tâm lý hoang mang nhưng đồng thời không chủ quan khi tiếp cận điều trị.

Các phản ứng ngoại ý thường gặp ở đường tiêu hóa và thần kinh

• Trong quá trình sử dụng Molnupiravir, một số người bệnh có thể gặp các phản ứng không mong muốn ở mức độ từ nhẹ đến trung bình. Rối loạn tiêu hóa là nhóm biểu hiện hay ghi nhận nhất, điển hình gồm cảm giác buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy từng đợt ngắn. Bên cạnh đó, một số trường hợp cảm thấy choáng váng, hoa mắt hoặc đau đầu âm ỉ sau khi uống thuốc. Các biểu hiện này thường xuất hiện trong những ngày đầu của liệu trình và tự biến mất sau khi người bệnh hoàn thành đợt điều trị theo hướng dẫn.
• Ngoài ra, phản ứng quá mẫn ở da cũng có thể xảy ra ở một số ít người có cơ địa nhạy cảm, biểu hiện qua tình trạng phát ban, nổi mẩn ngứa hoặc đỏ da nhẹ. Mặc dù phần lớn triệu chứng thoáng qua và không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, người bệnh vẫn cần duy trì chế độ nghỉ ngơi, uống đủ nước để bù dịch khi có tiêu chảy và theo dõi sát sao phản ứng của cơ thể trong suốt thời gian dùng thuốc.

Cảnh báo an toàn đối với thai kỳ, sinh sản và các đối tượng đặc biệt

• Molnupiravir hoạt động theo cơ chế gây đột biến nhân bản của virus, do đó thuốc có những cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng đối với quá trình phát triển phôi thai và hệ sinh sản. Các thử nghiệm tiền lâm sàng cho thấy thuốc có nguy cơ gây độc tính đối với thai nhi, dẫn đến dị tật bẩm sinh hoặc sảy thai. Vì lý do này, phụ nữ đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai tuyệt đối không được sử dụng Molnupiravir. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần áp dụng các biện pháp tránh thai đáng tin cậy trong suốt thời gian uống thuốc và kéo dài ít nhất bốn ngày sau liều cuối cùng.
• Đối với nam giới có quan hệ tình dục với phụ nữ có khả năng mang thai, các chuyên gia y tế cũng khuyến cáo áp dụng biện pháp ngừa thai hiệu quả trong suốt đợt điều trị và duy trì ít nhất ba tháng sau khi kết thúc liệu trình. Thuốc cũng không được khuyến cáo sử dụng cho phụ nữ đang cho con bú và chống chỉ định hoàn toàn ở người dưới mười tám tuổi do nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của sụn và xương khớp.

Cách theo dõi và xử trí khi xuất hiện phản ứng bất thường

• Để hạn chế tối đa nguy cơ gặp tác dụng phụ khi sử dụng Molnupiravir, người bệnh chỉ nên dùng thuốc khi có chẩn đoán xác định nhiễm Covid-19 và có chỉ định cụ thể từ bác sĩ điều trị. Việc dùng thuốc thường được khuyến cáo bắt đầu càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vòng năm ngày kể từ khi khởi phát triệu chứng đầu tiên. Người bệnh không được tự ý kéo dài thời gian dùng thuốc quá năm ngày liên tục trừ khi có hướng dẫn y khoa riêng biệt.
• Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở, tức ngực dữ dội, phù nề vùng mặt, sưng môi, nghẹn họng hoặc phát ban lan rộng toàn thân, người bệnh cần ngừng thuốc ngay lập tức và liên hệ cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời. Đối với các biểu hiện nhẹ như cồn cào ruột hoặc buồn nôn thoáng qua, người bệnh có thể trao đổi với dược sĩ để được tư vấn điều chỉnh thời điểm uống thuốc cùng bữa ăn nhằm giảm bớt kích ứng dạ dày.

Lưu ý an toàn

Molnupiravir là thuốc kháng virus thuộc nhóm kê đơn, tuyệt đối không tự ý mua dùng dự phòng hoặc chia sẻ thuốc cho người khác. Người bệnh không được tự ý tăng liều, giảm liều hoặc kéo dài thời gian sử dụng vượt quá khuyến cáo. Luôn thông báo đầy đủ tiền sử bệnh mạn tính, kế hoạch sinh con và các loại thuốc đang sử dụng cho bác sĩ trước khi bắt đầu liệu trình để tránh tương tác thuốc bất lợi.

Tóm tắt

Molnupiravir là hoạt chất kháng virus giúp giảm nguy cơ tiến triển nặng cho người mắc Covid-19, nhưng cũng đi kèm một số tác dụng phụ cần theo dõi. Việc nhận biết sớm các phản ứng bất thường, tuân thủ chặt chẽ chỉ định của nhân viên y tế và không tự ý sử dụng hay kéo dài liệu trình sẽ giúp bảo đảm an toàn tối đa cho sức khỏe.