Sưng nướu răng khôn có tự khỏi không và cách xử trí

Sưng nướu răng khôn có tự khỏi không là gì?

Sưng nướu răng khôn là hiện tượng mô mềm xung quanh chiếc răng hàm thứ ba bị sưng đỏ, phù nề và tăng nhạy cảm khi chạm vào hoặc khi nhai thức ăn. Tình trạng này rất phổ biến ở người trẻ từ 17 đến 25 tuổi, giai đoạn răng khôn bắt đầu tách nướu trồi lên cung hàm.

Triệu chứng thường khởi phát bằng cảm giác căng tức ở góc hàm, nướu sưng cộm, đỏ tấy và đôi khi có rỉ dịch hoặc lẫn mủ khi ấn nhẹ. Trong nhiều trường hợp, người bệnh còn bị hạn chế cử động há miệng, đau lan lên thái dương hoặc vùng tai cùng bên. Mức độ sưng viêm phụ thuộc mật thiết vào hướng mọc của răng số tám, độ sâu của túi nướu che phủ và thói quen vệ sinh răng miệng hàng ngày của mỗi người.

Khả năng tự hồi phục thực tế của tình trạng sưng nướu răng khôn

Về mặt bệnh học, tình trạng sưng nướu do viêm lợi trùm răng khôn hiếm khi tự khỏi hoàn toàn nếu căn nguyên mọc kẹt chưa được xử lý. Khi nướu hơi sưng nhẹ do thức ăn tạm thời giắt vào khe nướu, việc súc miệng kỹ và chải răng sạch có thể giúp phản ứng viêm tại chỗ tạm lắng xuống sau vài ngày.

Tuy nhiên, sự thuyên giảm này thường chỉ mang tính chất tạm thời ở bề mặt niêm mạc. Chiếc răng số tám vẫn tiếp tục chịu lực tác động, khoảng trống giữa mặt nhai và nắp nướu vẫn là túi chứa mảng bám vi khuẩn lý tưởng. Khi sức đề kháng của cơ thể suy giảm hoặc khi thức ăn tiếp tục đọng lại, đợt viêm cấp mới sẽ bùng phát trở lại với mức độ đau nhức nặng hơn. Do đó, người bệnh không nên chủ quan coi việc giảm đau tạm thời là dấu hiệu bệnh đã tự lành hẳn.

Nguyên nhân khiến nướu răng khôn dễ bị sưng đau và viêm nhiễm

Răng khôn hay răng số tám là răng mọc sau cùng trên cung hàm, thường xuất hiện ở độ tuổi trưởng thành khi xương hàm đã ngừng phát triển và các răng khác đã chiếm đủ chỗ. Tình trạng thiếu khoảng trống khiến răng khôn dễ mọc lệch, mọc ngầm hoặc mọc kẹt một phần dưới niêm mạc.

Khi thân răng chỉ nhú lên một phần, một vạt nướu bao phủ phía trên tạo thành nắp lợi trùm. Khoang hở giữa nắp nướu và thân răng trở thành nơi tích tụ thức ăn, tế bào biểu mô bong tróc và mảng bám vi khuẩn. Vị trí này nằm sâu trong cùng khoang miệng nên bàn chải thông thường rất khó tiếp cận để làm sạch triệt để. Quá trình lên men của vi khuẩn kỵ khí tại đây gây ra phản ứng viêm mô mềm quanh thân răng, dẫn đến phù nề, sưng đỏ và đau nhức khó chịu. Thêm vào đó, động tác nhai của răng đối diện cắn vào vùng nướu đang phồng rộp cũng làm tổn thương tiến triển nặng thêm.

Những rủi ro tiềm ẩn khi để sưng nướu kéo dài không điều trị

Nếu người bệnh để tình trạng sưng nướu tái phát nhiều lần mà không tiếp cận y tế, ổ viêm có thể chuyển thành viêm quanh thân răng khôn mạn tính hoặc tiến triển thành áp xe nướu cục bộ. Túi mủ hình thành gây hôi miệng nặng, sốt nhẹ và làm tiêu xương ổ răng bao quanh răng số tám.

Nghiêm trọng hơn, quá trình viêm nhiễm kéo dài còn đe dọa trực tiếp răng hàm số bảy đứng ngay phía trước. Khe kẹt tích tụ vi khuẩn dễ gây sâu cổ răng, viêm tủy hoặc tiêu ngót chân răng số bảy, dẫn đến nguy cơ mất luôn chiếc răng ăn nhai quan trọng này. Trong những đợt viêm cấp tính lan tỏa, vi khuẩn có thể xâm lấn vào các khoang mô liên kết vùng sàn miệng, góc hàm hoặc cơ cắn, gây cứng hàm, khó nuốt, khó thở và nhiễm trùng máu, đe dọa nghiêm trọng tới sức khỏe toàn thân.

Hướng xử trí y khoa an toàn và dứt điểm tại phòng khám nha khoa

Khi xuất hiện triệu chứng sưng nướu, người bệnh nên chủ động đến phòng khám nha khoa hoặc bệnh viện có chuyên khoa Răng Hàm Mặt để được bác sĩ thăm khám và chụp phim X-quang toàn cảnh khảo sát trục răng. Bác sĩ sẽ đánh giá chính xác góc nghiêng của răng khôn, tình trạng mầm xương hàm và mức độ ảnh hưởng tới răng lân cận.

Trong giai đoạn đang sưng viêm cấp tính, hướng xử trí ban đầu thường là làm sạch sâu tại chỗ, bơm rửa túi mủ dưới vạt lợi bằng dung dịch sát khuẩn chuyên dụng và hướng dẫn dùng thuốc hỗ trợ phù hợp. Sau khi ổ viêm đã ổn định, tùy thuộc vào thế mọc của răng, bác sĩ sẽ đưa ra giải pháp dứt điểm như cắt nắp lợi trùm nếu răng mọc thẳng đủ chỗ, hoặc phẫu thuật nhổ răng khôn nếu răng mọc nghiêng, mọc ngầm nhằm loại bỏ vĩnh viễn ổ viêm.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng kim nhọn, tăm tre chọc vào vùng nướu sưng để nặn mủ hoặc lấy thức ăn kẹt vì rất dễ gây nhiễm trùng sâu vào vùng sàn miệng. Không tự ý mua thuốc kháng sinh hay thuốc giảm đau uống khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện dấu hiệu sốt cao, há miệng khó khăn, sưng to một bên má hoặc nuốt đau.

Tóm tắt

Sưng nướu răng khôn phần lớn không tự khỏi triệt để nếu cấu trúc mọc lệch hoặc lợi trùm vẫn tồn tại. Việc vệ sinh răng miệng sạch kết hợp thăm khám nha khoa sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân và can thiệp kịp thời, hạn chế biến chứng đau nhức hoặc nhiễm trùng lan rộng.