Sùi mào gà ở mắt: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử trí

Sùi mào gà ở mắt là gì?

Sùi mào gà ở mắt, hay u nhú do HPV tại cơ quan thị giác, hình thành khi chủng virus HPV xâm nhập vào lớp biểu mô niêm mạc nhạy cảm của mắt hoặc vùng da mỏng quanh mi mắt. Sau thời kỳ ủ bệnh có thể kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng, virus thúc đẩy các tế bào biểu mô tăng sinh bất thường, tạo thành những nốt sùi li ti, mềm, có cuống hoặc không cuống.

Vùng mắt có cấu trúc giải phẫu vô cùng tinh tế, bao gồm giác mạc, kết mạc và tuyến lệ, vì vậy mọi tổn thương u nhú tại đây đều phức tạp hơn nhiều so với bề mặt da thông thường. Việc phân biệt sùi mào gà mắt với các bệnh lý khác như mụn thịt quanh mắt, chắp lẹo hạt xơ, u nang bã nhờn hay u nhú lành tính đòi hỏi bác sĩ chuyên khoa mắt và da liễu thăm khám trực tiếp bằng kính hiển vi sinh học.

Con đường lây truyền virus HPV lên mắt

Virus HPV không tự nhiên phát sinh tại mắt mà thường lây nhiễm gián tiếp qua tiếp xúc dịch tiết chứa mầm bệnh. Con đường phổ biến nhất là tự lây nhiễm từ chính cơ thể người bệnh: khi một người có tổn thương sùi mào gà ở cơ quan sinh dục hoặc miệng, thói quen dùng tay chạm vào vị trí bệnh rồi vô tình dụi mắt sẽ đưa virus lên niêm mạc mắt.

Ngoài ra, việc dùng chung khăn mặt, khăn tắm, gối ngủ, dụng cụ trang điểm mắt hoặc kính áp tròng với người đang nhiễm bệnh cũng là yếu tố nguy cơ lây truyền đáng kể. Trẻ sơ sinh cũng có thể bị lây nhiễm trong quá trình sinh ngả âm đạo nếu người mẹ đang mắc sùi mào gà sinh dục giai đoạn hoạt động, dẫn đến u nhú kết mạc ở trẻ sơ sinh.

Dấu hiệu nhận biết tổn thương sùi mào gà quanh mắt

Giai đoạn đầu, sùi mào gà ở mắt thường khởi phát bằng những nốt mụn thịt rất nhỏ, màu hồng nhạt, trắng hồng hoặc tiệp màu da, mọc đơn lẻ ở bờ mi, khóe mắt hoặc mi trên, mi dưới. Khi đó, người bệnh có thể chỉ cảm thấy hơi ngứa nhẹ, cộm như có hạt bụi trong mắt mà không có cảm giác đau đớn rõ rệt.

Theo thời gian, nếu không được kiểm soát, các u nhú này có xu hướng liên kết lại với nhau thành từng cụm có bề mặt gồ ghề, sần sùi, trông giống như mào gà nhỏ hoặc hoa súp lơ. Người bệnh có thể chảy nước mắt nhiều hơn, mắt đỏ, tiết nhiều gỉ mắt dính vào buổi sáng. Khi nốt sùi cọ xát với nhãn cầu mỗi lần chớp mắt, nguy cơ gây trợt biểu mô giác mạc và bội nhiễm vi khuẩn sẽ tăng cao.

Phương pháp chẩn đoán u nhú mắt tại cơ sở y tế

Để chẩn đoán chính xác sùi mào gà ở mắt, bác sĩ nhãn khoa sẽ sử dụng đèn khe sinh hiển vi để quan sát chi tiết hình thái nốt sùi, đánh giá chân cuống, mức độ phân nhánh mạch máu và phạm vi xâm lấn trên bờ mi hay kết mạc nhãn cầu. Khám toàn diện cũng giúp bác sĩ loại trừ các tổn thương ác tính như ung thư biểu mô vảy hoặc u tế bào đáy.

Trong những trường hợp tổn thương không điển hình hoặc cần xác định phân tuýp virus, bác sĩ có thể chỉ định lấy mẫu bệnh phẩm để làm xét nghiệm sinh học phân tử định type HPV hoặc thực hiện sinh thiết giải phẫu bệnh sau khi cắt bỏ u nhú. Bác sĩ cũng sẽ khuyến nghị người bệnh kiểm tra thêm cơ quan sinh dục và hầu họng để tầm soát đồng thời các ổ nhiễm HPV khác.

Các hướng can thiệp y khoa cho sùi mào gà ở mắt

Điều trị sùi mào gà ở mắt đòi hỏi sự cẩn trọng tối đa nhằm loại bỏ triệt để tổn thương u nhú nhưng phải bảo toàn hoàn toàn cấu trúc mi mắt, bờ mi và thị lực. Bác sĩ có thể chỉ định các biện pháp ngoại khoa như phẫu thuật vi phẫu cắt bỏ nốt sùi kèm đốt điện chân cuống, áp lạnh bằng nitơ lỏng hoặc ứng dụng công nghệ laser CO2 chuẩn xác cao.

Sau can thiệp loại bỏ u nhú, người bệnh thường được kê các loại thuốc nhỏ mắt kháng khuẩn, kháng viêm hoặc bôi mỡ kháng sinh chuyên dụng cho mắt nhằm chống bội nhiễm và thúc đẩy liền sẹo biểu mô. Bệnh nhân tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc bôi sùi mào gà dành cho vùng sinh dục hoặc da toàn thân để bôi lên mắt, vì các hóa chất có tính ăn mòn này có thể gây bỏng giác mạc, hoại tử kết mạc và dẫn tới mù lòa vĩnh viễn.

Lưu ý an toàn

Mắt là cơ quan thị giác cực kỳ nhạy cảm và dễ tổn thương vĩnh viễn. Người bệnh tuyệt đối không dùng dao kéo cắt tỉa, không dùng chỉ thắt nốt sùi, không bôi vôi, tỏi hay các loại thuốc chấm sùi mào gà sinh dục lên vùng mắt. Mọi can thiệp cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa và da liễu tại phòng thủ thuật vô khuẩn để tránh gây sẹo co kéo mi mắt, tổn thương giác mạc hoặc lây lan mầm bệnh sang các mô lân cận.

Tóm tắt

Sùi mào gà ở mắt tuy phức tạp nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và loại bỏ hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng kỹ thuật y khoa. Khi nhận thấy bất kỳ u nhú bất thường nào quanh mắt hoặc có tiền sử tiếp xúc với nguồn lây HPV, người bệnh nên chủ động đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán phân biệt và tiếp nhận kế hoạch chăm sóc an toàn nhất.