Sử dụng khẩu trang y tế mấy lớp là tốt nhất cho sức khỏe?

Khẩu trang y tế mấy lớp là gì?

Khẩu trang y tế là thiết bị bảo hộ cá nhân dạng che miệng và mũi, được thiết kế nhằm tạo ra rào cản vật lý ngăn các hạt dịch hô hấp kích thước lớn, giọt bắn và các tác nhân truyền nhiễm lây lan qua đường không khí. Sản phẩm này hoạt động theo cơ chế cản lọc cơ học kết hợp lực hút tĩnh điện, ngăn chặn mầm bệnh từ người đeo phát tán ra xung quanh và giảm nguy cơ hít phải dịch tiết từ người đối diện.

Khác với khẩu trang vải thông thường chỉ cản bụi thô, khẩu trang y tế chuyên dụng được cấu tạo từ các lớp vải không dệt chuyên biệt cùng màng vi lọc kháng khuẩn. Hiệu quả bảo vệ của một chiếc khẩu trang y tế không chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng lớp vải, mà yếu tố quyết định hàng đầu nằm ở chất lượng của lớp màng lọc ở giữa, khả năng ôm khít khuôn mặt và tiêu chuẩn kiểm định chất lượng y tế của nhà sản xuất.

Cấu tạo tiêu chuẩn và chức năng của từng lớp trong khẩu trang y tế

Một chiếc khẩu trang y tế thông thường đạt tiêu chuẩn chất lượng gồm ba thành phần cơ bản được xếp theo thứ tự từ ngoài vào trong:

Lớp ngoài cùng là vải không dệt không thấm nước, thường có màu xanh, xám hoặc trắng. Lớp này có nhiệm vụ ngăn chặn chất lỏng, giọt bắn chứa vi khuẩn hoặc virus từ ngoài văng vào và chống thấm nước mưa.

Lớp chính giữa là lớp vi lọc kháng khuẩn meltblown. Đây là bộ phận quan trọng nhất quyết định hiệu quả của khẩu trang, có cấu trúc sợi siêu mịn tạo màng giữ lại vi khuẩn, virus bám trên giọt bắn và bụi mịn thông qua cơ chế lọc cơ học và tĩnh điện.

Lớp trong cùng tiếp xúc trực tiếp với da mặt là vải không dệt mềm mại, có khả năng hút ẩm và thấm hút mồ hôi hoặc hơi thở thoát ra, tạo cảm giác khô thoáng, êm ái và không gây kích ứng cho làn da khi đeo liên tục nhiều giờ.

So sánh hiệu quả bảo vệ giữa khẩu trang y tế 3 lớp và 4 lớp

Khẩu trang y tế 3 lớp là dòng sản phẩm thông dụng nhất hiện nay, bao gồm một lớp chống thấm ngoài cùng, một lớp vi lọc kháng khuẩn ở giữa và một lớp hút ẩm bên trong. Cấu trúc này vừa đủ để tạo hàng rào bảo vệ vững chắc chống giọt bắn dịch tiết, vừa đảm bảo độ thoáng khí, giúp người dùng hít thở dễ dàng trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày.

Khẩu trang y tế 4 lớp thường được bổ sung thêm một lớp vải không dệt hoặc một lớp than hoạt tính nhằm tăng cường khả năng lọc mùi hóa chất, khói bụi đô thị hoặc gia cố thêm độ dày cản bụi. Nếu lớp thứ tư là than hoạt tính, khẩu trang sẽ hỗ trợ hấp phụ các loại khí độc hại và hơi hữu cơ nhẹ.

Về mặt phòng ngừa vi khuẩn và mầm bệnh thông thường, khẩu trang y tế 3 lớp và 4 lớp có hiệu quả lọc tương đương nhau nếu cả hai đều sử dụng lớp màng lọc meltblown đạt chuẩn. Thêm lớp vải không đồng nghĩa với việc tăng gấp đôi khả năng diệt khuẩn, mà đôi khi có thể làm tăng nhẹ trở lực hô hấp đối với người khó thở.

Nên lựa chọn khẩu trang y tế mấy lớp cho từng nhu cầu thực tế

Việc lựa chọn khẩu trang y tế mấy lớp phụ thuộc chủ yếu vào môi trường tiếp xúc và nhu cầu sử dụng của từng cá nhân:

Người đi lại, làm việc văn phòng, sinh hoạt cộng đồng hoặc học tập trong điều kiện bình thường nên ưu tiên dùng khẩu trang y tế 3 lớp. Loại này đáp ứng tốt khả năng phòng ngừa giọt bắn, nhẹ nhàng, ôm vừa vặn khuôn mặt và không gây cảm giác bí bách khi phải nói chuyện hay vận động thường xuyên.

Người tham gia giao thông trên những cung đường nhiều khói bụi, người làm việc tại khu công nghiệp, xưởng sản xuất hoặc công trường nên cân nhắc sử dụng khẩu trang y tế 4 lớp có than hoạt tính để tăng hiệu quả khử mùi và cản bụi thô.

Trong các cơ sở y tế như bệnh viện hay phòng khám đa khoa, nhân viên y tế và bệnh nhân nên dùng khẩu trang y tế chuyên dụng 3 hoặc 4 lớp đã qua kiểm định nghiêm ngặt về khả năng chống thấm máu dịch và hiệu suất lọc khuẩn BFE trên 95 phần trăm.

Cách đeo và sử dụng khẩu trang y tế đúng chuẩn an toàn

Hiệu quả bảo vệ của khẩu trang y tế chỉ đạt mức tối đa khi người dùng tuân thủ đúng quy trình mang và tháo khẩu trang:

Trước khi đeo, cần vệ sinh tay sạch sẽ bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh. Khi đeo, đặt mặt có màu đậm hoặc mặt chống thấm hướng ra phía ngoài, nếp gấp hướng xuống dưới và mặt trắng hút ẩm hướng vào trong.

Cố định dây thun qua hai tai, dùng hai đầu ngón tay miết thanh nẹp nhôm hoặc kẽm ôm sát sống mũi. Kéo phần mép dưới khẩu trang trùm kín hoàn toàn cằm để che kín cả mũi lẫn miệng, đảm bảo mép khẩu trang áp sát mặt mà không để hở khe lớn.

Trong suốt quá trình sử dụng, tuyệt đối tránh dùng tay chạm vào bề mặt ngoài của khẩu trang vì đây là nơi tập trung mầm bệnh. Khi tháo khẩu trang, chỉ cầm vào phần dây thun quàng qua tai để gỡ ra và bỏ ngay vào thùng rác có nắp đậy, sau đó rửa lại tay thật kỹ. Khẩu trang y tế dùng một lần không nên tái sử dụng hoặc giặt sạch để dùng lại.

Lưu ý an toàn

Khẩu trang y tế là sản phẩm dùng một lần, người sử dụng không nên giặt sạch để tái dùng vì nước và chất tẩy rửa sẽ làm hỏng cấu trúc tĩnh điện của màng vi lọc. Cần thay khẩu trang mới ngay khi khẩu trang bị ẩm ướt, rách, bẩn hoặc sau khoảng bốn đến tám giờ đeo liên tục. Những người có bệnh lý hô hấp mạn tính như hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nên chọn loại khẩu trang có độ thông khí tốt, tránh đeo khẩu trang quá dày gây khó thở. Lưu ý chỉ mua sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng từ các nhà thuốc uy tín để đảm bảo đạt tiêu chuẩn y tế.

Tóm tắt

Sử dụng khẩu trang y tế 3 lớp hay 4 lớp đều mang lại hiệu quả bảo vệ tốt nếu sản phẩm có lớp màng lọc đạt tiêu chuẩn y khoa và người dùng đeo đúng kỹ thuật. Tùy thuộc vào môi trường làm việc và độ khói bụi xung quanh, bạn có thể linh hoạt chọn loại phù hợp để vừa bảo vệ hệ hô hấp an toàn, vừa duy trì cảm giác thoải mái khi thở.