Sốt xuất huyết sốt cao không hạ có nguy hiểm không và cách xử trí

Sốt xuất huyết sốt cao không hạ?

Sốt xuất huyết do nhiễm virus Dengue thường khởi phát đột ngột với biểu hiện sốt cao liên tục kéo dài từ 2 đến 7 ngày. Phản ứng sốt là đáp ứng tự nhiên của hệ miễn dịch cơ thể nhằm chống lại quá trình tăng sinh của vi sinh vật gây bệnh. Mặc dù sốt cao trong 3 ngày đầu là hiện tượng phổ biến, tình trạng này có thể dẫn tới mất nước, rối loạn điện giải và kiệt sức nhanh chóng.

Nhiều trường hợp người bệnh hạ sốt tạm thời sau khi dùng thuốc hạ sốt nhưng thân nhiệt lại tăng cao trở lại sau vài giờ. Việc nhận biết đúng tính chất của cơn sốt và biết cách phối hợp các biện pháp chăm sóc triệu chứng có vai trò rất quan trọng giúp bệnh nhân vượt qua giai đoạn sốt an toàn, đồng thời sớm phát hiện các dấu hiệu chuyển nặng để kịp thời tới cơ sở y tế.

Nguyên nhân làm bệnh nhân sốt xuất huyết bị sốt cao khó hạ

Khi virus Dengue xâm nhập vào cơ thể qua vết đốt của muỗi vằn Aedes, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt phản ứng bảo vệ bằng cách giải phóng các chất trung gian gây viêm như cytokine và interferon. Các hoạt chất sinh học này tác động trực tiếp lên trung tâm điều hòa thân nhiệt ở brain, khiến nhiệt độ cơ thể tăng cao.

Trong giai đoạn đầu của bệnh sốt xuất huyết, tải lượng virus Dengue trong máu ở mức rất cao và liên tục tăng sinh trong các tế bào miễn dịch. Phản ứng viêm diễn ra mạnh mẽ khiến cơn sốt duy trì liên tục và khó đáp ứng hoàn toàn với các biện pháp hạ sốt thông thường. Thuốc hạ sốt chỉ có tác dụng giảm nhiệt tạm thời, sau khi thuốc hết hiệu lực thì thân nhiệt có thể tăng trở lại. Ngoài ra, việc cơ thể bị mất nước qua mồ hôi, hơi thở và hiện tượng nôn ói nếu không được bù nước kịp thời cũng làm cho tình trạng sốt trở nên dai dẳng và khiến người bệnh mệt mỏi hơn.

Mức độ nguy hiểm khi tình trạng sốt cao kéo dài không hạ

Tình trạng sốt cao từ 39 đến 40 độ C kéo dài liên tục không nhất thiết phản ánh ngay lập tức rằng bệnh đang ở mức độ nguy hiểm tính mạng, bởi đây là phản ứng miễn dịch thường gặp trong 3 ngày đầu nhiễm virus Dengue. Tuy nhiên, việc duy trì thân nhiệt cao liên tục mang lại nhiều rủi ro sức khỏe đáng lo ngại nếu không được giám sát chặt chẽ.

Sốt cao kéo dài gây mất nước và chất điện giải nghiêm trọng qua đường mồ hôi và hô hấp, dẫn đến tình trạng cô đặc máu, mệt mỏi suy kiệt và giảm khả năng ăn uống. Ở trẻ em, nhiệt độ cơ thể quá cao có thể kích thích hệ thần kinh trung ương và gây ra biến chứng co giật do sốt cao. Hơn nữa, giai đoạn nguy hiểm nhất của sốt xuất huyết thường bắt đầu khi người bệnh bước sang ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thời điểm sốt có thể bắt đầu giảm nhưng lại dễ xuất hiện hiện tượng thoát huyết tương và giảm tiểu cầu. Do đó, sốt cao không hạ đòi hỏi người chăm sóc phải theo dõi sát sao để không bỏ sót các dấu hiệu cảnh báo nặng.

Các biện pháp chăm sóc và xử trí an toàn khi sốt cao tại nhà

Khi gặp tình trạng sốt xuất huyết sốt cao không hạ, người bệnh và người chăm sóc cần thực hiện các biện pháp hỗ trợ đúng y khoa để đảm bảo an toàn. Ưu tiên hàng đầu là hạ sốt đúng cách bằng hoạt chất paracetamol theo đúng chỉ định và liều lượng phù hợp với cân nặng do bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn. Cần lưu ý khoảng cách giữa các lần dùng thuốc và tuyệt đối không dùng quá liều tối đa trong ngày nhằm tránh nguy cơ gây tổn thương gan.

Bên cạnh việc dùng thuốc hạ sốt, người bệnh nên lau mát cơ thể bằng nước ấm tại các vị trí có mạch máu lớn như vùng trán, cổ, nách và bẹn. Mặc quần áo rộng rãi, chất liệu thoáng mát và nghỉ ngơi trong phòng thông thoáng giúp cơ thể tản nhiệt tốt hơn. Việc bù nước và điện giải là vô cùng thiết yếu. Bệnh nhân nên uống nhiều nước lọc, dung dịch Oresol được pha đúng tỷ lệ hướng dẫn, kết hợp cùng nước hoa quả hoặc nước canh bổ sung dinh dưỡng. Người bệnh cần theo dõi thân nhiệt định kỳ và ghi chép lại thời gian sốt cũng như thời điểm dùng thuốc để cung cấp thông tin cho nhân viên y tế khi thăm khám.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay

Mặc dù sốt cao là triệu chứng phổ biến, người bệnh sốt xuất huyết cần lập tức đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa truyền nhiễm nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nặng nào. Một trong những dấu hiệu nguy hiểm là tình trạng lơ mơ, uể oải kéo dài, ngủ gà hoặc phản ứng chậm chạp với môi trường xung quanh.

Bên cạnh đó, đau bụng dữ dội, đặc biệt là đau vùng gan ở mạn sườn phải, kèm theo nôn ói liên tục là biểu hiện cảnh báo tổn thương tạng và nguy cơ thoát huyết tương. Các dấu hiệu xuất huyết như chảy máu cam, chảy máu chân răng, xuất hiện vết bầm tím trên da, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen cũng là tình trạng cấp cứu y tế. Đáng lo ngại nhất là dấu hiệu sốc sốt xuất huyết bao gồm tay chân lạnh ẩm, da nổi bông, mạch nhanh nhỏ và huyết áp tụt. Khi người bệnh có biểu hiện khó thở hoặc tức ngực do tràn dịch màng phổi, việc đưa đến cơ sở y tế kịp thời sẽ giúp các bác sĩ can thiệp điều trị hồi sức và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Lưu ý an toàn

Khi chăm sóc người bệnh sốt xuất huyết sốt cao không hạ, tuyệt đối không tự ý sử dụng các thuốc giảm đau hạ sốt thuộc nhóm chống viêm không steroid như aspirin hoặc ibuprofen. Các hoạt chất này có khả năng ức chế ngưng tập tiểu cầu và làm tăng nguy cơ chảy máu, gây ra các biến chứng xuất huyết tiêu hóa nghiêm trọng.

Ngoài ra, không tự ý thực hiện truyền dịch tại nhà khi chưa có chỉ định và giám sát của bác sĩ chuyên khoa. Việc truyền dịch không đúng giai đoạn có thể dẫn đến nguy cơ quá tải tuần hoàn, gây phù phổi cấp vô cùng nguy hiểm. Không nên ủ ấm hay đắp chăn quá dày khi người bệnh rét run vì sẽ làm thân nhiệt tăng cao hơn.

Tóm tắt

Sốt xuất huyết sốt cao không hạ là biểu hiện thường gặp ở giai đoạn đầu của bệnh do phản ứng đáp ứng miễn dịch với virus Dengue. Mặc dù không phải mọi trường hợp sốt cao đều chuyển nặng, việc theo dõi thân nhiệt, bù nước điện giải đúng cách và dùng thuốc hạ sốt an toàn đóng vai trò quyết định. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo bất thường nào, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời.