Sốt siêu vi kiêng gì và cách chăm sóc người bệnh nhanh hồi phục

Sốt siêu vi kiêng gì là gì?

Sốt siêu vi, hay còn gọi là sốt do virus, là thuật ngữ y khoa dùng để chỉ tình trạng sốt bắt nguồn từ sự xâm nhập và phát triển của các loại virus khác nhau trong cơ thể, phổ biến nhất là Rhinovirus, Adenovirus, Enterovirus hoặc virus cúm. Bệnh thường có tính chất cấp tính và khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp.

Hầu hết các trường hợp sốt siêu vi là bệnh lành tính và có thể tự khỏi sau khoảng 7 đến 10 ngày nếu hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả. Tuy nhiên, nếu người bệnh không được chăm sóc đúng cách, bị mất nước nghiêm trọng hoặc có các bệnh lý nền đi kèm, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng như bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp, viêm phế quản hoặc viêm phổi. Việc nhận biết các yếu tố cần kiêng khem và xây dựng quy trình chăm sóc khoa học đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ cơ thể vượt qua giai đoạn nhiễm trùng một cách êm đẹp.

Những thói quen sinh hoạt cần kiêng khi bị sốt siêu vi

Nhiều người có thói quen kiêng tắm gội tuyệt đối khi sốt, nhưng việc giữ cơ thể bẩn lâu ngày có thể gây ngứa ngáy và nhiễm trùng da thứ phát. Người bệnh chỉ cần kiêng tắm nước lạnh, không ngâm bồn quá lâu và không tắm nơi có gió lùa. Thay vào đó, nên lau người hoặc tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín.

Bên cạnh đó, cần tránh thói quen trùm chăn quá dày hoặc mặc nhiều lớp quần áo ấm khi đang sốt cao. Việc ủ ấm khiến nhiệt độ cơ thể không thể thoát ra ngoài, làm thân nhiệt tăng cao hơn và làm tăng nguy cơ co giật, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Người bệnh nên mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát, chất liệu thấm hút mồ hôi tốt.

Người bệnh cũng nên hạn chế vận động gắng sức, kiêng làm việc nặng hay tập thể dục cường độ cao trong thời gian phát bệnh. Cơ thể cần được nghỉ ngơi tối đa tại giường để hệ thống miễn dịch tập trung năng lượng ức chế sự nhân lên của virus.

Các loại thực phẩm và đồ uống nên tránh khi bị sốt siêu vi

Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ hồi phục của cơ thể khi mắc bệnh truyền nhiễm. Người bị sốt siêu vi nên hạn chế các món ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên xào, thức ăn nhanh và các món khó tiêu vì lúc này chức năng tiêu hóa thường hoạt động kém, dễ gây đầy bụng, buồn nôn.

Đồ ăn quá cay nóng chứa nhiều ớt, tiêu, gừng cay nồng cũng nên tránh do có thể gây kích ứng niêm mạc họng, làm tăng thân nhiệt và gây khó chịu cho dạ dày. Các loại thực phẩm hoặc đồ uống quá lạnh như nước đá, kem cũng cần hạn chế để tránh làm kích phát cơn ho, viêm họng hoặc co mạch ngoại vi.

Ngoài ra, người bệnh tuyệt đối kiêng rượu bia, cà phê, nước ngọt có ga và các chất kích thích. Những thức uống này vừa làm cơ thể mất nước nhanh hơn qua đường tiểu, vừa gây thêm gánh nặng chuyển hóa cho gan và thận trong giai đoạn đang đối phó với nhiễm trùng.

Cách chăm sóc dinh dưỡng và bù nước cho người bệnh

Sốt cao khiến cơ thể mất nhiều nước và điện giải qua tuyến mồ hôi cũng như hơi thở. Do đó, nguyên tắc quan trọng hàng đầu trong chăm sóc là bù nước liên tục. Người bệnh nên uống nhiều nước lọc, dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ hướng dẫn, nước dừa tươi hoặc các loại nước ép trái cây giàu vitamin C để tăng cường đề kháng.

Về dinh dưỡng, nên ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, dễ nuốt và dễ hấp thu như cháo thịt băm, súp gà, canh rau củ hầm. Nên chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa trong ngày thay vì ăn một bữa quá no, giúp giảm áp lực cho dạ dày và đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể.

Không gian nghỉ ngơi của người bệnh cần được giữ thông thoáng, sạch sẽ, có ánh sáng tự nhiên và tránh gió lùa trực tiếp. Thường xuyên lau chùi các bề mặt tiếp xúc và giữ khoảng cách an toàn với người thân trong gia đình để hạn chế nguy cơ lây lan virus.

Theo dõi thân nhiệt và xử trí sốt an toàn tại nhà

Người chăm sóc cần theo dõi sát sao thân nhiệt của người bệnh bằng nhiệt kế mỗi 2 đến 4 giờ hoặc khi người bệnh có biểu hiện rét run, sốt cao. Khi sốt nhẹ dưới 38.5 độ C, có thể áp dụng các biện pháp hạ nhiệt vật lý như chườm ấm hoặc lau các vùng có nhiều mạch máu lớn như trán, nách, bẹn bằng khăn ấm.

Nếu thân nhiệt vượt quá 38.5 độ C hoặc người bệnh đau đầu, nhức mỏi cơ nhiều gây khó chịu, việc sử dụng thuốc hạ sốt giảm đau như paracetamol cần tuân theo đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ về khoảng cách giữa các lần dùng. Tuyệt đối không tự ý dùng aspirin khi chưa có chẩn đoán loại trừ sốt xuất huyết Dengue vì nguy cơ gây biến chứng xuất huyết nguy hiểm.

Khi phát hiện người bệnh có dấu hiệu li bì, khó đánh thức, nôn mửa liên tục, thở nhanh nông, đau bụng dữ dội hoặc xuất hiện các chấm xuất huyết dưới da, cần đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Không tự ý dùng kháng sinh hoặc phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt mà không có tư vấn y tế. Phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh và người cao tuổi có bệnh nền khi sốt cần được thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế.

Tóm tắt

Chăm sóc người bị sốt siêu vi đòi hỏi sự kiên nhẫn, nghỉ ngơi đầy đủ và theo dõi sát sao tiến triển thân nhiệt. Việc kiêng cữ đúng cách kết hợp bổ sung dinh dưỡng lỏng, dễ tiêu và bù nước kịp thời sẽ hỗ trợ hệ miễn dịch phục hồi thuận lợi. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.