Sốt hậu Covid-19: Nguyên nhân tiềm ẩn và cách chăm sóc

Sốt hậu Covid-19 là gì?

Sốt hậu Covid-19 là tình trạng thân nhiệt của người bệnh tăng lên trên mức bình thường, thường được ghi nhận từ 37,5 độ C trở lên, xuất hiện sau khi giai đoạn mắc bệnh cấp tính đã kết thúc vài tuần đến vài tháng. Hiện tượng này thuộc nhóm các biểu hiện lâm sàng của hội chứng hậu Covid-19, có thể đi kèm cảm giác ớn lạnh, đau mỏi cơ bắp, đau đầu âm ỉ và suy giảm thể lực. Khác với cơn sốt rầm rộ trong giai đoạn nhiễm virus cấp tính, sốt ở giai đoạn này thường có xu hướng dao động thất thường, hay xuất hiện về chiều tối hoặc sau khi người bệnh lao động quá sức. Việc nhận diện đúng tính chất cơn sốt giúp người bệnh không quá hoang mang nhưng vẫn duy trì sự cẩn trọng cần thiết đối với sức khỏe của mình.

Nguyên nhân gây sốt trở lại sau khi mắc Covid-19

Hiện tượng sốt trở lại sau khi đã âm tính với virus SARS-CoV-2 có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau trong cơ thể. Một trong những nguyên nhân phổ biến là phản ứng viêm mạn tính kéo dài, khi hệ thống miễn dịch vẫn tiếp tục sản xuất các cytokine gây viêm dù tải lượng virus đã giảm xuống mức tối thiểu. Điều này khiến trung tâm điều nhiệt ở vùng dưới đồi bị kích thích từng đợt, dẫn đến những cơn sốt nhẹ ngắt quãng.

Bên cạnh đó, cơ thể sau giai đoạn mắc Covid-19 cấp tính thường có sức đề kháng suy giảm và niêm mạc đường hô hấp bị tổn thương. Tình trạng này tạo cơ hội thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập, gây ra nhiễm trùng thứ phát như viêm phế quản, viêm phổi hoặc viêm xoang vi trùng. Người bệnh cũng có thể bị đồng nhiễm các loại virus đường hô hấp thông thường khác như cúm mùa hoặc Adenovirus. Ngoài ra, hội chứng rối loạn thần kinh thực vật sau nhiễm siêu vi cũng có thể làm gián đoạn khả năng điều hòa thân nhiệt bình thường của cơ thể.

Cách chăm sóc và theo dõi thân nhiệt an toàn tại nhà

Khi phát hiện thân nhiệt tăng, người bệnh cần nghỉ ngơi hoàn toàn tại không gian thoáng khí, tránh gió lùa và hạn chế vận động thể lực nặng. Việc theo dõi thân nhiệt bằng nhiệt kế định kỳ vào các mốc thời gian cố định trong ngày giúp nắm rõ diễn tiến của cơn sốt. Người bệnh nên mặc trang phục rộng rãi, thấm hút mồ hôi tốt để tạo điều kiện tản nhiệt tự nhiên cho cơ thể.

Bù nước và điện giải là bước chăm sóc đặc biệt quan trọng khi bị sốt. Sốt làm tăng tốc độ mất nước qua mồ hôi và hơi thở, dễ dẫn đến tình trạng mệt mỏi, đau đầu và tụt huyết áp tư thế. Người bệnh có thể uống nước lọc ấm, nước oresol pha đúng tỷ lệ hướng dẫn hoặc nước ép hoa quả tươi để cung cấp vitamin và khoáng chất. Các bữa ăn nên chia nhỏ thành nhiều lần trong ngày, ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa như cháo thịt nạc, súp gà hoặc canh rau củ nấu chín mềm.

Thời điểm cần đến gặp bác sĩ để thăm khám

Mặc dù nhiều trường hợp sốt nhẹ sau Covid-19 có thể cải thiện khi nghỉ ngơi, người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan trước những thay đổi tiêu cực của sức khỏe. Khi thân nhiệt vượt quá 38,5 độ C kéo dài liên tục không đáp ứng với các biện pháp hạ nhiệt thông thường, người bệnh cần nhanh chóng đến bệnh viện để bác sĩ kiểm tra và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.

Đặc biệt, sự xuất hiện của các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm đòi hỏi phải có sự can thiệp y tế khẩn cấp. Những biểu hiện này bao gồm khó thở, cảm giác đau tức hoặc đè nặng vùng ngực, ho ra máu hoặc đờm đặc màu xanh vàng, chỉ số bão hòa oxy trong máu SpO2 giảm dưới mức an toàn, lú lẫn, li bì hoặc mất khả năng tập trung. Thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân, phân biệt giữa di chứng viêm hậu Covid-19 và biến chứng nhiễm khuẩn thứ phát, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị chuẩn xác.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc hạ sốt liều cao kéo dài, thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng viêm corticoid khi chưa có đơn của bác sĩ chuyên khoa. Không tự chẩn đoán nguyên nhân gây sốt dựa trên cảm tính cá nhân, bởi việc che giấu triệu chứng sốt bằng thuốc không đúng cách có thể làm chậm trễ việc phát hiện các bệnh lý nhiễm trùng nguy hiểm.

Tóm tắt

Sốt hậu Covid-19 là tín hiệu cho thấy cơ thể vẫn đang trong quá trình hồi phục hoặc tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng thứ phát. Việc nghỉ ngơi đầy đủ, duy trì chế độ dinh dưỡng và chủ động theo dõi thân nhiệt giúp kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe. Khi cơn sốt kéo dài hoặc kèm theo dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời, tránh tự ý điều trị tại nhà gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.