Sỏi túi mật 22mm có phải mổ không và những yếu tố quyết định điều trị
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người bệnh cảm thấy lo lắng khi nhận kết quả siêu âm ổ bụng phát hiện sỏi túi mật 22mm và băn khoăn liệu kích thước này đã bắt buộc phải phẫu thuật cắt bỏ túi mật hay chưa. Về mặt y khoa, sỏi 22mm được xếp vào nhóm sỏi có kích thước lớn, nhưng việc có phải mổ ngay hay không còn phụ thuộc vào triệu chứng lâm sàng và tình trạng tổn thương của thành túi mật.
Nếu sỏi 22mm gây ra các cơn đau quặn mật dữ dội, đầy trướng bụng, sốt hoặc thành túi mật có biểu hiện dày xơ hóa thì phẫu thuật cắt túi mật nội soi là giải pháp điều trị triệt để cần được thực hiện. Ngược lại, nếu sỏi hoàn toàn im lặng và túi mật chưa bị tổn thương, người bệnh sẽ được bác sĩ chuyên khoa ngoại tiêu hóa cân nhắc chỉ định phẫu thuật dự phòng hoặc theo dõi định kỳ cẩn thận.
Sỏi túi mật 22mm có phải mổ không?
Sỏi túi mật là sự hình thành các khối tinh thể rắn bên trong túi mật, cơ quan nhỏ hình quả lê nằm ngay dưới bờ dưới của gan có nhiệm vụ lưu trữ và cô đặc dịch mật trước khi đổ vào ruột non để tiêu hóa chất béo. Thành phần của sỏi túi mật chủ yếu là sỏi cholesterol, sỏi sắc tố mật hoặc sỏi hỗn hợp do sự mất cân bằng giữa lượng cholesterol và muối mật. Khi sỏi đạt kích thước 22mm, tức là hơn 2cm đường kính, viên sỏi đã chiếm một thể tích tương đối lớn bên trong lòng túi mật. Ở kích thước này, sỏi hầu như không thể tự tiêu tan hoặc tự tống xuất tự nhiên ra ngoài qua đường tiêu hóa. Việc theo dõi y khoa và đánh giá hình ảnh qua siêu âm định kỳ là yêu cầu bắt buộc để nắm bắt chính xác mức độ ảnh hưởng của sỏi đối với chức năng túi mật.
Ý nghĩa kích thước 22mm của sỏi túi mật trong y khoa
Trong thực hành lâm sàng tiêu hóa, sỏi túi mật có kích thước từ 20mm trở lên, bao gồm sỏi 22mm, được xếp vào nhóm sỏi có kích thước lớn. Khác với sỏi nhỏ dễ lọt qua cổ túi mật gây tắc ống dẫn mật hoặc viêm tụy cấp, sỏi kích thước 22mm thường nằm cố định trong lòng túi mật. Do kích thước lớn, sỏi này liên tục cọ xát cơ học vào lớp niêm mạc túi mật, gây ra tình trạng viêm túi mật mạn tính, làm thành túi mật xơ chai, dày lên và giảm khả năng co bóp tống xuất dịch mật. Quá trình kích thích mạn tính kéo dài qua nhiều năm còn làm tăng nguy cơ tổn thương cấu trúc tế bào biểu mô túi mật. Do đó, kích thước 22mm là một mốc lâm sàng quan trọng khiến các bác sĩ ngoại khoa phải cân nhắc khả năng phẫu thuật dự phòng ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng rầm rộ.
Các yếu tố quyết định sỏi túi mật 22mm có cần phẫu thuật
Chỉ định mổ sỏi túi mật 22mm phụ thuộc rất lớn vào việc người bệnh có triệu chứng hay không. Trường hợp người bệnh có các đợt đau quặn mật vùng hạ sườn phải, đau lan ra sau lưng hoặc bả vai phải, kèm theo đầy bụng, khó tiêu sau bữa ăn nhiều dầu mỡ thì phẫu thuật cắt túi mật là chỉ định tuyệt đối nhằm loại bỏ ổ viêm. Đối với trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng, nếu sỏi 22mm kèm theo các yếu tố nguy cơ như thành túi mật dày trên 3mm, có polyp túi mật đi kèm, túi mật mất chức năng co bóp hoặc túi mật sứ thì bác sĩ cũng sẽ chỉ định mổ chủ động. Ngược lại, nếu thành túi mật còn mỏng, nhu mô túi mật mềm mại và người bệnh có nhiều bệnh nền nội khoa nặng nề thì bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi định kỳ bằng siêu âm mỗi 3 đến 6 tháng.
Phương pháp phẫu thuật cắt túi mật nội soi được thực hiện như thế nào
Nếu có chỉ định can thiệp, phẫu thuật cắt túi mật nội soi hiện là tiêu chuẩn vàng được áp dụng phổ biến nhất. Đây là phương pháp can thiệp ít xâm lấn, bác sĩ chỉ rạch vài vết mổ rất nhỏ từ 5 đến 10mm trên thành bụng để đưa camera và dụng cụ chuyên dụng vào bóc tách túi mật ra khỏi giường gan rồi lấy túi mật cùng sỏi ra ngoài. Ưu điểm nổi bật của mổ nội soi là giảm thiểu cảm giác đau sau mổ, hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm trùng vết mổ, vết sẹo mổ thẩm mỹ và thời gian nằm viện chỉ khoảng 1 đến 3 ngày. Sau mổ, gan vẫn tiếp tục sản xuất dịch mật đều đặn để tiêu hóa thức ăn, dịch mật sẽ chảy trực tiếp xuống tá tràng nên hoạt động chuyển hóa của cơ thể nhanh chóng thích nghi sau thời gian ngắn.
Những biến chứng có thể gặp nếu sỏi túi mật lớn không được kiểm soát
Nếu có sỏi túi mật 22mm mà người bệnh trì hoãn điều trị hoặc không thăm khám định kỳ, nhiều biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra. Sỏi kích thước lớn có thể chèn ép kéo dài vào thành túi mật gây thiếu máu cục bộ, hoại tử thành túi mật dẫn đến thủng túi mật và viêm phúc mạc mật toàn thể, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Ngoài ra, sỏi to đè ép liên tục vào ống mật chủ kế cận có thể tạo ra hội chứng Mirizzi gây vàng da tắc mật. Tình trạng viêm túi mật mạn tính kéo dài nhiều năm do sỏi kích thước trên 2cm cũng được các nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận là yếu tố làm gia tăng nguy cơ ung thư túi mật ở người cao tuổi. Do đó, việc theo dõi sát sao và can thiệp đúng thời điểm đóng vai trò vô cùng quan trọng.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định phẫu thuật từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nam, thảo dược truyền miệng hoặc tự dùng thuốc giảm đau khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cấp cứu như đau quặn bụng hạ sườn phải dữ dội liên tục, sốt cao rét run, buồn nôn liên tục hoặc vàng da, vàng mắt, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Sỏi túi mật kích thước 22mm là tình trạng cần được đánh giá chuyên khoa cẩn trọng do tiềm ẩn nhiều biến chứng viêm nhiễm và xơ teo túi mật. Người bệnh không nên tự ý tìm kiếm các biện pháp tán sỏi hay uống thuốc không rõ nguồn gốc. Việc thăm khám định kỳ với bác sĩ chuyên khoa ngoại tiêu hóa sẽ giúp lựa chọn thời điểm can thiệp phù hợp và an toàn nhất.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Sỏi túi mật 22mm có thể uống thuốc làm tan sỏi được không?
Thuốc tan sỏi chỉ có tác dụng với sỏi cholesterol kích thước dưới 5 đến 10mm và chức năng co bóp túi mật còn tốt. Sỏi 22mm quá lớn nên thuốc không đem lại hiệu quả và không thể làm tiêu tan hoàn toàn.
Có phương pháp tán sỏi túi mật 22mm mà không cần cắt túi mật không?
Tán sỏi qua da hoặc tán sỏi bằng sóng ngoài cơ thể ít khi được áp dụng cho sỏi túi mật 22mm do nguy cơ vỡ vụn gây tắc ống mật chủ, viêm đường mật và sỏi vẫn dễ tái phát nếu túi mật còn giữ nguyên.
Người có sỏi túi mật 22mm cần lưu ý chế độ ăn uống như thế nào?
Người bệnh nên hạn chế mỡ động vật, thức ăn chiên xào nhiều dầu, nội tạng và đồ uống có cồn. Thay vào đó, cần bổ sung nhiều chất xơ từ rau xanh, uống đủ nước và chia nhỏ các bữa ăn đều đặn hàng ngày.
Phẫu thuật cắt túi mật do sỏi 22mm có cần thực hiện khẩn cấp ngay không?
Nếu không có biến chứng viêm tắc cấp tính thì đây là phẫu thuật theo chương trình. Người bệnh hoàn toàn có đủ thời gian thảo luận với bác sĩ chuyên khoa ngoại tiêu hóa, chuẩn bị thể trạng và sắp xếp công việc chu đáo trước khi mổ.
Thời gian hồi phục sau phẫu thuật cắt túi mật nội soi là bao lâu?
Cắt túi mật nội soi là phẫu thuật xâm lấn tối thiểu với vết rạch rất nhỏ. Người bệnh thường có thể ngồi dậy sau 24 giờ, nằm viện từ 1 đến 3 ngày và hồi phục sinh hoạt bình thường sau 1 đến 2 tuần.
