Sỏi mật gây đau lưng không và cách nhận biết cơn đau do sỏi mật

Sỏi mật gây đau lưng là gì?

Sỏi mật là bệnh lý phổ biến hình thành do sự mất cân bằng các thành phần trong dịch mật, dẫn đến lắng đọng sắc tố mật hoặc cholesterol tạo thành các khối sỏi rắn trong túi mật hay đường dẫn mật. Thông thường, sỏi mật có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không gây ra bất kỳ triệu chứng rõ rệt nào.

Tuy nhiên, khi viên sỏi phát triển lớn hoặc di chuyển làm tắc nghẽn đường lưu thông của dịch mật, túi mật sẽ co bóp mạnh để tống sỏi ra ngoài. Sự căng tức và viêm nhiễm này kích thích mạng lưới thần kinh tạng, tạo nên cơn đau quặn mật dữ dội không chỉ khu trú tại vùng bụng mà còn lan tỏa rộng ra vùng lưng và vai. Do đó, đau lưng chính là một trong những biểu hiện kinh điển của bệnh sỏi mật khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng.

Cơ chế khiến bệnh lý sỏi mật gây đau vùng lưng

Về mặt giải phẫu và sinh lý thần kinh, sỏi mật hoàn toàn có thể gây đau lưng. Túi mật nằm ở vùng hạ sườn phải, ngay dưới bờ gan. Khi sỏi mật di chuyển hoặc gây tắc nghẽn tạm thời ở cổ túi mật hay ống dẫn mật, áp lực trong lòng túi mật tăng lên, kích thích các thụ thể cảm giác đau.

Các xung động thần kinh cảm giác từ túi mật truyền về tủy sống qua các rễ thần kinh ngực cùng mức với các nhánh chi phối cảm giác cho vùng lưng trên và vai phải. Hiện tượng này trong y khoa gọi là đau quy chiếu hay đau lan truyền. Do đó, người bệnh không chỉ cảm thấy khó chịu tại vùng bụng mà còn cảm nhận rõ cơn đau nhức lan tỏa ra sau lưng, đặc biệt là khu vực giữa hai xương bả vai hoặc dưới bả vai phải.

Đặc điểm nhận biết cơn đau lưng bắt nguồn từ túi mật

Cơn đau lưng xuất phát từ sỏi mật mang những đặc điểm rất khác biệt so với đau mỏi cơ năng hay thoái hóa cột sống. Cơn đau thường khởi phát đột ngột hoặc tăng dần ở vùng thượng vị, hạ sườn phải rồi nhanh chóng xuyên thẳng ra sau lưng. Vị trí đau lưng điển hình là lưng trên bên phải và góc dưới xương bả vai.

Thời điểm xuất hiện cơn đau thường là sau các bữa ăn thịnh soạn, nhiều dầu mỡ hoặc vào ban đêm khi túi mật co bóp mạnh để tống xuất dịch mật tiêu hóa chất béo. Cơn đau quặn từng cơn hoặc đau tức âm ỉ liên tục kéo dài từ 30 phút đến vài giờ. Khác với đau cơ xương khớp, cơn đau này không tăng lên khi vận động cúi ngửa cột sống và cũng không giảm bớt khi người bệnh nghỉ ngơi hay thay đổi tư thế nằm. Cơn đau có thể đi kèm cảm giác đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn hoặc ợ hơi.

Phân biệt với đau cơ xương khớp và dấu hiệu cần đi khám khẩn cấp

Đau lưng do sỏi mật dễ bị nhầm lẫn với đau cơ lưng hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống ngực. Trong bệnh lý cơ xương khớp, cơn đau thường liên quan chặt chẽ đến tư thế lao động, vận động nặng, thay đổi thời tiết và giảm đi khi xoa bóp, nghỉ ngơi. Cảm giác đau chủ yếu là đau nhức cơ hoặc tê bì dọc theo đường đi của dây thần kinh vận động.

Ngược lại, đau lưng do sỏi mật là dạng đau tạng lan truyền, hoàn toàn độc lập với cử động của khung xương. Nếu người bệnh xuất hiện đau lưng kèm theo sốt, rét run, buồn nôn liên tục hoặc vàng da, vàng mắt, đây là dấu hiệu cảnh báo các biến chứng nghiêm trọng như viêm túi mật cấp tính, viêm đường mật hay viêm tụy cấp do sỏi kẹt. Những trường hợp này đòi hỏi người bệnh phải được đưa đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức để tránh nguy cơ nhiễm trùng đường mật đe dọa tính mạng.

Phương pháp chẩn đoán và hướng can thiệp y tế

Để xác định chính xác đau lưng có phải do sỏi mật hay không, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm ổ bụng, chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ mật tụy. Siêu âm ổ bụng là phương pháp phổ biến, an toàn và có độ chính xác rất cao giúp quan sát hình thái túi mật, vị trí và kích thước các viên sỏi cũng như độ dày thành túi mật.

Về phương diện xử trí, đối với những trường hợp sỏi mật đã có biểu hiện đau quặn lan ra lưng, việc dùng thuốc chỉ mang tính chất hỗ trợ giảm triệu chứng tạm thời trong giai đoạn cấp. Tùy thuộc vào kích thước sỏi, số lượng sỏi và tình trạng viêm nhiễm, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa hoặc ngoại gan mật sẽ cân nhắc phẫu thuật cắt túi mật nội soi. Đây là phương pháp điều trị triệt để, an toàn và giúp bệnh nhân chấm dứt hoàn toàn các cơn đau quặn mật cũng như phòng ngừa biến chứng lâu dài.

Lưu ý an toàn

Thông tin cung cấp chỉ nhằm mục đích phổ biến kiến thức sức khỏe thường thức và không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán, không tự ý mua thuốc giảm đau hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng để tẩy sỏi mật khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế chuyên khoa.

Tóm tắt

Tình trạng đau lưng do sỏi mật là dấu hiệu cảnh báo cơ thể cần được kiểm tra y tế sớm. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài tại nhà mà cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán chính xác và tư vấn phương pháp điều trị thích hợp.