Sinh mổ lần 2 ở tuần 38 có được không và những ảnh hưởng cần biết

Sinh mổ lần 2 ở tuần 38 là gì?

Phẫu thuật lấy thai lặp lại là can thiệp sản khoa nhằm đưa thai nhi ra ngoài qua đường rạch ở thành bụng và tử cung của người mẹ đã có tiền sử mổ lấy thai trước đó. Ở lần mang thai thứ hai, vết sẹo mổ cũ trên cơ tử cung là yếu tố đặc biệt quan trọng cần được theo dõi sát sao, bởi vùng mô sẹo này có thể suy yếu hoặc chịu áp lực lớn khi tử cung co bóp.

Thời điểm phẫu thuật luôn là bài toán cân bằng giữa việc phòng ngừa nguy cơ vỡ tử cung và việc đảm bảo thai nhi đạt độ trưởng thành trọn vẹn nhất. Tuần 38 được định nghĩa là từ 38 tuần 0 ngày đến 38 tuần 6 ngày. Mặc dù thai nhi ở giai đoạn này đã vượt qua ngưỡng sinh non, nhưng mức độ hoàn thiện của hệ hô hấp và phản xạ bú nuốt vẫn có thể chưa tương đương với trẻ ở tuần 39 trở đi. Do đó, việc xác định có nên mổ ở tuần 38 hay không cần dựa trên tình trạng cụ thể của từng sản phụ.

Những trường hợp có thể chỉ định sinh mổ lần 2 ở tuần 38

Bác sĩ sản khoa có thể cân nhắc can thiệp mổ lấy thai ở tuần 38 khi xuất hiện các yếu tố nguy cơ cao đe dọa sức khỏe của mẹ hoặc sự an toàn của thai nhi nếu tiếp tục kéo dài thai kỳ. Tình huống thường gặp nhất là khi thai phụ xuất hiện cơn đau nhức khu trú nhiều tại vị trí sẹo mổ cũ kèm theo hình ảnh siêu âm cho thấy bề dày cơ tử cung đoạn dưới quá mỏng, làm tăng nguy cơ nứt hoặc vỡ tử cung.

Ngoài ra, chỉ định mổ ở tuần 38 cũng được đặt ra nếu sản phụ mắc phải các bệnh lý nội khoa hoặc biến chứng thai kỳ như tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ kiểm soát kém, tình trạng ứ mật trong gan thai kỳ hoặc đa thai. Các bất thường về phần phụ của thai như rau tiền đạo, rau cài răng lược thể nhẹ hay dấu hiệu suy giảm chức năng bánh rau, thiểu ối nặng cũng là lý do cần chủ động chấm dứt thai kỳ sớm hơn mốc tuần 39 dự kiến nhằm bảo vệ an toàn cho cả hai mẹ con.

Ảnh hưởng đối với sức khỏe hô hấp và chuyển hóa của trẻ sơ sinh

Can thiệp mổ lấy thai chủ động khi chưa có chuyển dạ tự nhiên ở tuần 38 có thể mang lại một số thách thức nhất định cho trẻ sơ sinh. Cơ quan chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất là phổi, do thai nhi chưa trải qua áp lực của các cơn co thắt tử cung vốn giúp tống xuất dịch phế nang và kích thích sản xuất chất có hoạt tính bề mặt.

Hệ quả là trẻ sinh mổ ở tuần 38 có tỷ lệ mắc hội chứng chậm hấp thu dịch phổi hoặc suy hô hấp thoáng qua cao hơn so với trẻ sinh ở tuần 39 hoặc sinh ngả âm đạo. Tình trạng này khiến trẻ cần được hỗ trợ thở oxy, nằm phòng chăm sóc sơ sinh đặc biệt hoặc hỗ trợ hô hấp áp lực dương. Ngoài vấn đề hô hấp, trẻ sinh mổ sớm còn đối mặt với nguy cơ hạ thân nhiệt, hạ đường huyết nhẹ và phản xạ bú mẹ ban đầu chưa thực sự thuần thục, đòi hỏi sự theo dõi chặt chẽ từ đội ngũ y tế sơ sinh sau khi chào đời.

Nguy cơ phẫu thuật và biến chứng vết mổ cũ đối với người mẹ

Đối với người mẹ, phẫu thuật mổ lấy thai lần hai luôn tiềm ẩn độ phức tạp cao hơn lần đầu tiên do hiện tượng dính vùng chậu sau cuộc mổ trước. Các dải xơ dính giữa thành bụng, tử cung, bàng quang hoặc quai ruột có thể làm kéo dài thời gian phẫu thuật, gây khó khăn cho việc bộc lộ đoạn dưới tử cung và làm tăng nguy cơ tổn thương các tạng lân cận.

Bên cạnh đó, lượng máu mất trong cuộc phẫu thuật lần hai thường có xu hướng nhiều hơn, đặc biệt khi tử cung co hồi kém hoặc có bất thường về vị trí bám của bánh rau tại vết sẹo cũ. Sau mổ, sản phụ cũng đối diện với nguy cơ nhiễm trùng vết mổ thành bụng, nhiễm trùng nội mạc tử cung và khả năng phục hồi vận động, tiêu hóa chậm hơn. Mặc dù vậy, nếu cuộc mổ được chuẩn bị kỹ lưỡng và thực hiện bởi ê kíp ngoại sản giàu kinh nghiệm, phần lớn các biến chứng này hoàn toàn có thể kiểm soát và hạn chế tối đa.

Tiêu chí xác định thời điểm mổ lấy thai lần 2 an toàn

Để đưa ra quyết định thời điểm mổ lấy thai lần hai phù hợp nhất, bác sĩ sản khoa sẽ tiến hành đánh giá toàn diện dựa trên nhiều yếu tố lâm sàng và cận lâm sàng. Yếu tố nền tảng đầu tiên là xác định chính xác tuổi thai thông qua kết quả siêu âm trong quý 1 của thai kỳ, giúp tránh nhầm lẫn giữa thai 38 tuần và các tuần tuổi thai nhỏ hơn.

Tiếp theo, bác sĩ sẽ kiểm tra tiền sử sản khoa bao gồm thời gian cách quãng giữa hai lần sinh mổ, lý do mổ của lần trước và quá trình lành sẹo sau mổ. Tình trạng hiện tại của sẹo mổ cũ, vị trí bám của bánh rau, lượng nước ối cùng kết quả đo tim thai qua biểu đồ non-stress test cũng đóng vai trò quyết định. Nếu thai kỳ hoàn toàn khỏe mạnh, không có dấu hiệu dọa vỡ tử cung hay bất thường thai nhi, thời điểm phẫu thuật tối ưu thường được xếp lịch vào tuần thứ 39 để vừa bảo vệ vết mổ cũ vừa đảm bảo thai nhi phát triển trọn vẹn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thể thay thế cho quá trình thăm khám và chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Mỗi thai phụ có cơ địa, tình trạng sẹo mổ và bệnh lý đi kèm hoàn toàn khác nhau. Tuyệt đối không tự ý yêu cầu phẫu thuật sớm hoặc trì hoãn lịch mổ khi chưa có sự đồng thuận y khoa. Nếu xuất hiện các dấu hiệu khẩn cấp như đau bụng dữ dội tại vết mổ cũ, ra máu âm đạo, rỉ ối hoặc cử động thai giảm bất thường, thai phụ cần đến ngay cơ sở y tế có khoa sản để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Sinh mổ lần 2 ở tuần 38 hoàn toàn có thể được thực hiện khi có chỉ định y khoa bắt buộc nhằm bảo vệ an toàn cho mẹ và bé. Trong các thai kỳ bình thường, mốc tuần 39 vẫn là thời điểm lý tưởng nhất để giảm thiểu nguy cơ suy hô hấp sơ sinh. Thai phụ nên tuân thủ lịch khám thai định kỳ để được tư vấn kế hoạch sinh nở an toàn nhất.