Siêu âm đầu dò có đau không và những điều cần biết trước khi khám

Siêu âm đầu dò có đau không là gì?

Siêu âm đầu dò âm đạo là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng một thiết bị phát sóng âm chuyên dụng có hình trụ thon dài đưa trực tiếp vào ống âm đạo. Sóng siêu âm tần số cao phát ra từ đầu dò tiếp cận rất gần các cấu trúc giải phẫu bên trong tiểu khung như tử cung, cổ tử cung, buồng trứng và ống dẫn trứng, từ đó tái tạo hình ảnh sắc nét và chi tiết trên màn hình máy siêu âm.

So với phương pháp siêu âm qua thành bụng truyền thống, siêu âm qua ngả âm đạo không bị cản trở bởi lớp mỡ bụng dày hoặc khí trong quai ruột. Do đó, kỹ thuật này mang lại độ nhạy và độ đặc hiệu cao trong việc phát hiện sớm các tổn thương nhỏ, nang noãn buồng trứng, dị tật sinh dục hoặc thai làm tổ ở giai đoạn rất sớm. Thiết bị luôn được bọc bao vô khuẩn và bôi gel bôi trơn y tế trước mỗi lần thăm khám để bảo đảm tối đa an toàn và vệ sinh.

Cảm giác thực tế và mức độ khó chịu khi siêu âm đầu dò âm đạo

Cảm giác thực tế khi đưa đầu dò chuyên dụng vào âm đạo thường chỉ là hơi căng tức nhẹ, khó chịu hoặc cảm giác cộm giống như khi khám phụ khoa định kỳ bằng mỏ vịt, hoàn toàn không gây đau buốt dữ dội. Bác sĩ luôn sử dụng bao bảo vệ chuyên dụng và phủ một lớp gel bôi trơn y tế giúp đầu dò di chuyển êm ái.

Mức độ khó chịu nhiều hay ít phụ thuộc phần lớn vào tâm lý của người bệnh. Khi lo lắng, các cơ sàn chậu và cơ vòng âm đạo có xu hướng co thắt chặt lại, khiến thao tác đưa thiết bị vào trở nên khó khăn hơn và gây cảm giác tức ran. Nếu người bệnh thả lỏng cơ thể hoàn toàn và hít thở sâu, quá trình kiểm tra sẽ diễn ra rất nhẹ nhàng.

Một số trường hợp người bệnh có thể cảm thấy đau nhói hơn bình thường nếu đang mắc các bệnh lý viêm nhiễm đường sinh dục như viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, viêm vùng chậu hoặc lạc nội mạc tử cung. Khi các mô bên trong đang bị tổn thương hoặc sưng phù, lực tiếp xúc nhẹ của đầu dò cũng có thể kích thích gây đau tức. Người bệnh nên chủ động thông báo cho bác sĩ nếu cảm thấy khó chịu vượt quá mức chịu đựng.

Những trường hợp cần chỉ định siêu âm đầu dò âm đạo

Bác sĩ thường chỉ định siêu âm đầu dò âm đạo khi cần quan sát chi tiết các cơ quan sinh dục nữ nằm sâu trong tiểu khung. Phương pháp này đặc biệt hữu ích trong việc đánh giá tử cung, lớp niêm mạc tử cung, cơ tử cung nhằm phát hiện u xơ tử cung, polyp buồng tử cung hoặc các dị tật bẩm sinh.

Đối với buồng trứng và ống dẫn trứng, đầu dò âm đạo giúp bác sĩ theo dõi sự phát triển của nang noãn trong điều trị hiếm muộn, chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang, u nang buồng trứng hoặc ứ dịch vòi trứng. Nhờ tiếp cận ở khoảng cách rất gần, hình ảnh thu được có độ phân giải cao hơn rõ rệt so với siêu âm ngả bụng.

Kỹ thuật này còn giữ vai trò trọng yếu trong sản khoa giai đoạn sớm, giúp xác định chính xác thai đã vào buồng tử cung hay chưa, loại trừ thai ngoài tử cung, kiểm tra nhịp đập tim thai và tầm soát các bất thường ở đoạn dưới tử cung hoặc cổ tử cung trong thai kỳ.

Những lưu ý cần chuẩn bị trước khi thực hiện siêu âm đầu dò

Chuẩn bị tốt trước khi vào phòng siêu âm sẽ giúp quy trình diễn ra thuận lợi, giảm thiểu cảm giác căng thẳng và khó chịu. Khác với siêu âm ổ bụng cần nhịn tiểu để làm đầy bàng quang, siêu âm đầu dò âm đạo thường yêu cầu người bệnh đi tiểu sạch trước khi tiến hành nhằm giúp bàng quang xẹp xuống, tạo điều kiện quan sát tử cung và buồng trứng rõ ràng nhất.

Người bệnh nên mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát, ưu tiên váy rời để thuận tiện trong quá trình chuẩn bị thăm khám. Khi nằm lên bàn khám chuyên dụng ở tư thế phụ khoa, hai chân đặt lên giá đỡ, việc giữ nhịp thở đều đặn và thả lỏng hoàn toàn phần cơ hông là chìa khóa quan trọng nhất để tránh cảm giác co thắt gây tức bụng.

Trước khi tiến hành, người khám cần thông báo rõ ràng với bác sĩ về tiền sử bệnh phụ khoa, tình trạng nghi ngờ mang thai, ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt gần nhất hoặc tình trạng dị ứng với cao su latex để bác sĩ sử dụng loại bao bọc đầu dò thay thế phù hợp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Người bệnh không nên tự ý trì hoãn thăm khám khi có dấu hiệu bất thường vùng chậu. Luôn thông báo cho bác sĩ nếu có tiền sử đau rát âm đạo, nghi ngờ viêm nhiễm hoặc dị ứng với mủ cao su latex.

Tóm tắt

Siêu âm đầu dò âm đạo là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sản phụ khoa an toàn, hầu như không gây đau đớn dữ dội mà chỉ mang lại cảm giác căng tức nhẹ thoáng qua. Thả lỏng cơ thể, giữ tâm lý thoải mái và phối hợp nhịp nhàng với bác sĩ sẽ giúp quá trình thăm khám diễn ra nhẹ nhàng, nhanh chóng và đạt độ chính xác tối ưu.