Sản dịch sau 3 tháng chưa hết: Nguyên nhân và cách xử trí

Sản dịch sau 3 tháng chưa hết là gì?

Sản dịch sau sinh bao gồm máu, tế bào biểu mô màng rụng thoái hóa và dịch tiết từ vết thương bề mặt nhau bám trong lòng tử cung. Ở phụ nữ khỏe mạnh, màu sắc sản dịch biến đổi dần từ đỏ thẫm trong những ngày đầu, chuyển sang màu hồng nhạt rồi chuyển thành dịch trắng hoặc vàng nhạt trước khi chấm dứt hẳn sau khoảng một tháng rưỡi.

Khi tình trạng tiết dịch âm đạo vẫn tiếp diễn kéo dài sau 3 tháng, hiện tượng này được xem là sản dịch kéo dài bất thường hay xuất huyết tử cung muộn sau sinh. Tình trạng ứ trệ dịch hoặc chảy máu kéo dài không chỉ gây phiền toái trong sinh hoạt hàng ngày mà còn làm gia tăng nguy cơ thiếu máu thiếu sắt, nhiễm trùng phần phụ và ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng mang thai trong tương lai nếu không được can thiệp đúng lúc.

Những nguyên nhân khiến sản dịch kéo dài quá 3 tháng

Thông thường, quá trình đào thải sản dịch sau sinh diễn ra trong khoảng 2 đến 6 tuần khi tử cung co hồi về kích thước ban đầu. Sau 3 tháng mà vùng kín vẫn liên tục tiết dịch màu hồng, nâu hoặc đỏ tươi thì không còn là diễn tiến sinh lý bình thường.

Nguyên nhân phổ biến nhất là tình trạng sót rau hoặc sót màng nuôi trong buồng tử cung khiến niêm mạc không thể lành sẹo. Bên cạnh đó, viêm nội mạc tử cung do vi khuẩn xâm nhập ngược dòng trong giai đoạn hậu sản cũng khiến dịch tiết ứ đọng kéo dài kèm mùi hôi.

Một khả năng khác là sự xuất hiện của polyp buồng tử cung, polyp cổ tử cung hoặc tổn thương tại tầng sinh môn chưa phục hồi hoàn toàn. Ngoài ra, sự thay đổi nội tiết tố đột ngột hoặc chu kỳ kinh nguyệt tái lập sớm sau sinh cũng có thể gây nhầm lẫn với hiện tượng sản dịch kéo dài. Người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám trực tiếp để phân biệt rõ ràng các nguyên nhân này.

Các dấu hiệu nguy hiểm cần chú ý khi sản dịch không dứt

Sản phụ cần theo dõi sát sao tính chất của dịch tiết âm đạo để nhận biết sớm các nguy cơ biến chứng nhiễm trùng hoặc băng huyết muộn.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm đầu tiên là sản dịch có màu đỏ tươi trở lại với lượng nhiều, phải thay băng vệ sinh liên tục trong vòng 1 đến 2 giờ hoặc có lẫn nhiều cục máu đông lớn. Đây là biểu hiện gợi ý tình trạng chảy máu tử cung bất thường hoặc sót nhau thai hoại tử.

Bên cạnh đó, nếu dịch tiết chuyển màu xanh, vàng đục, có mùi hôi tanh nồng nặc kèm theo cảm giác đau tức âm ỉ hoặc quặn thắt ở vùng bụng dưới, sốt nhẹ đến sốt cao rét run thì đây là dấu hiệu rõ ràng của nhiễm khuẩn hậu sản. Tình trạng mệt mỏi, chóng mặt, da xanh xao do thiếu máu mạn tính cũng là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang mất máu rỉ rả kéo dài. Khi xuất hiện bất kỳ biểu hiện nào kể trên, sản phụ cần đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Cách xử trí an toàn khi gặp tình trạng sản dịch kéo dài

Khi gặp hiện tượng sản dịch sau 3 tháng chưa hết, việc quan trọng nhất là đến bệnh viện chuyên khoa phụ sản để được bác sĩ tiến hành thăm khám cẩn thận. Bác sĩ sản phụ khoa sẽ thực hiện siêu âm tử cung phần phụ nhằm kiểm tra lòng tử cung có còn sót dịch, máu cục hay mô nhau thai hay không, đồng thời đánh giá độ dày niêm mạc tử cung.

Dựa vào kết quả chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm dịch tiết âm đạo, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ phù hợp. Nếu bị viêm nhiễm, sản phụ sẽ được dùng thuốc kháng sinh và kháng viêm an toàn cho phụ nữ cho con bú. Trường hợp sót nhau hoặc ứ dịch buồng tử cung nhiều, thủ thuật hút buồng tử cung có thể được cân nhắc để làm sạch lòng tử cung và cầm máu triệt để.

Trong quá trình này, sản phụ tuyệt đối không được tự ý mua thuốc co hồi tử cung, thuốc cầm máu hoặc kháng sinh tự điều trị tại nhà vì có thể gây tương tác thuốc nguy hiểm hoặc làm che lấp triệu chứng bệnh.

Biện pháp chăm sóc và hỗ trợ phục hồi tại nhà

Bên cạnh việc tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa, việc chăm sóc cơ thể hàng ngày đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tử cung phục hồi.

Sản phụ nên vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng bằng nước ấm sạch hoặc dung dịch vệ sinh có độ pH phù hợp, thay băng vệ sinh thường xuyên mỗi 3 đến 4 tiếng để tránh tạo môi trường ẩm ướt cho vi khuẩn phát triển. Tuyệt đối không thụt rửa sâu trong âm đạo vì hành động này dễ đẩy vi khuẩn ngược dòng vào buồng tử cung đang tổn thương.

Chế độ dinh dưỡng cần bổ sung đầy đủ chất sắt, đạm và vitamin C từ thịt bò, trứng, rau xanh thẫm và hoa quả tươi để bù lại lượng máu đã mất, tăng cường sức đề kháng. Đồng thời, sản phụ nên nghỉ ngơi hợp lý, tránh lao động nặng hoặc căng thẳng kéo dài, duy trì việc cho con bú đều đặn vì hormone oxytocin tiết ra khi cho con bú sẽ kích thích co bóp tử cung tự nhiên, hỗ trợ tống xuất dịch thừa một cách an toàn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Sản phụ không được tự ý dùng thuốc đông y, xông rửa vùng kín bằng lá cây hoặc tự ý dùng thuốc tây khi chưa có chỉ định y khoa. Khi có dấu hiệu sốt cao, đau bụng dữ dội hoặc xuất huyết ồ ạt, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Tình trạng ra dịch kéo dài sau 3 tháng sau sinh cần được thăm khám phụ khoa sớm thay vì chờ đợi tự khỏi. Bác sĩ sản phụ khoa sẽ xác định chính xác nguyên nhân thông qua siêu âm và thăm khám lâm sàng, từ đó đưa ra hướng can thiệp phù hợp, giúp bảo vệ toàn diện sức khỏe sinh sản của người phụ nữ.