Rối loạn thần kinh tim có tự khỏi không và cách kiểm soát

Rối loạn thần kinh tim có tự khỏi không là gì?

Rối loạn thần kinh tim là một dạng rối loạn thần kinh thực vật ảnh hưởng đến chức năng điều hòa nhịp tim và vận mạch, khiến người bệnh cảm nhận rõ rệt nhịp đập của tim mình qua từng cơn hồi hộp, cảm giác nhói ngực thoáng qua hoặc hụt hơi. Khác với các bệnh lý tim mạch thực thể như viêm cơ tim, nhồi máu cơ tim hay suy tim, người bị rối loạn thần kinh tim có cấu trúc buồng tim, van tim và hệ thống mạch vành hoàn toàn khỏe mạnh khi kiểm tra bằng siêu âm tim hoặc chụp mạch. \n\nTình trạng này khởi phát chủ yếu do sự hưng phấn quá mức của hệ thần kinh giao cảm dưới tác động của stress tâm lý, lo âu kéo dài, mệt mỏi thể chất hoặc tác dụng kích thích từ chất hóa học. Tuy không gây nguy cơ đột tử trực tiếp, bệnh lại tạo ra gánh nặng tâm lý nặng nề, làm suy giảm chất lượng công việc và sinh hoạt thường nhật của người mắc.

Khả năng tự hồi phục của rối loạn thần kinh tim

Rối loạn thần kinh tim, hay còn gọi là rối loạn thần kinh thực vật tim mạch, là tình trạng mất cân bằng giữa hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm chi phối hoạt động của quả tim. Bản chất của tình trạng này là rối loạn chức năng điều hòa nhịp tim và trương lực mạch máu, không đi kèm tổn thương cấu trúc cơ tim hay van tim.

Nhiều người thắc mắc liệu bệnh có thể tự khỏi mà không cần can thiệp hay không. Câu trả lời phụ thuộc vào nguyên nhân khởi phát và cách người bệnh phản ứng với triệu chứng. Nếu cơn hồi hộp xuất hiện sau một biến cố căng thẳng ngắn hạn như áp lực thi cử, thiếu ngủ vài ngày hoặc sử dụng nhiều cà phê, các triệu chứng có thể tự lắng xuống khi cơ thể được nghỉ ngơi và hồi phục tinh thần.

Tuy nhiên, với những trường hợp căng thẳng tâm lý kéo dài, lo âu mạn tính hoặc lối sống thức khuya lặp đi lặp lại, rối loạn thần kinh tim rất khó tự khỏi hoàn toàn. Vòng luẩn quẩn lo lắng khiến tim đập nhanh, rồi chính cảm giác tim đập nhanh lại làm người bệnh sợ hãi hơn, sẽ khiến triệu chứng kéo dài và tái phát liên tục nếu không có giải pháp tháo gỡ phù hợp.

Những nguyên nhân khiến rối loạn thần kinh tim kéo dài dai dẳng

Sự điều hòa nhịp tim chịu ảnh hưởng trực tiếp từ trạng thái tinh thần và các thói quen hàng ngày. Yếu tố hàng đầu khiến bệnh kéo dài dai dẳng là trạng thái lo âu, trầm cảm hoặc sang chấn tâm lý chưa được giải tỏa. Khi não bộ liên tục phát tín hiệu căng thẳng, tuyến thượng thận sẽ tăng tiết các hormone như adrenaline và cortisol, thúc đẩy tim đập nhanh, tăng huyết áp tạm thời và tạo cảm giác bồn chồn trong lồng ngực.

Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học là tác nhân duy trì các đợt bùng phát triệu chứng. Việc thường xuyên thức khuya, thiếu ngủ kéo dài làm suy nhược hệ thần kinh trung ương. Thói quen sử dụng nhiều chất kích thích như cà phê, trà đặc, rượu bia và thuốc lá kích hoạt trực tiếp thụ thể giao cảm ở cơ tim. Chế độ ăn uống thất thường, thiếu hụt vi chất dinh dưỡng cần thiết cho dẫn truyền thần kinh như magie, kali cùng lối sống ít vận động cũng góp phần làm cho hệ tim mạch trở nên nhạy cảm quá mức trước các kích thích nhỏ.

Cách kiểm soát và cải thiện rối loạn thần kinh tim hiệu quả

Để kiểm soát hiệu quả rối loạn thần kinh tim, bước đi nền tảng là điều chỉnh lối sống và giải tỏa áp lực tâm lý. Người bệnh cần thiết lập chu kỳ sinh hoạt điều độ, đảm bảo ngủ đủ giấc mỗi đêm và hạn chế làm việc quá sức vào ban đêm. Khi gặp căng thẳng hoặc cảm thấy tim đập thình thịch, các bài tập hít thở sâu theo nhịp, ngồi thiền hoặc thư giãn cơ bắp tiến triển có thể kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm, giúp nhịp tim chậm lại nhanh chóng.

Về mặt vận động, việc duy trì các bài tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, dưỡng sinh khoảng 30 phút mỗi ngày giúp tăng cường sức bền thành mạch và cải thiện khả năng điều hòa tự động của hệ thần kinh. Chế độ ăn uống nên ưu tiên thực phẩm giàu magie, kali và vitamin nhóm B từ rau xanh đậm, chuối, ngũ cốc nguyên hạt, cá biển, đồng thời cắt giảm triệt để các loại đồ uống chứa caffeine và chất cồn. Trong trường hợp triệu chứng lo âu hoặc hồi hộp quá mức gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định một số loại thuốc hỗ trợ điều hòa nhịp tim hoặc giải lo âu ngắn hạn để ổn định tình trạng.

Tầm quan trọng của việc thăm khám chuyên khoa tim mạch

Mặc dù rối loạn thần kinh tim phần lớn là lành tính, người bệnh không nên chủ quan tự suy đoán bệnh tại nhà. Rất nhiều bệnh lý tim mạch thực thể nguy hiểm như rung nhĩ, ngoại tâm thu dày, bệnh mạch vành, hở van tim hoặc rối loạn chức năng tuyến giáp có biểu hiện lâm sàng ban đầu rất giống với rối loạn thần kinh tim, bao gồm đánh trống ngực, mệt mỏi và hụt hơi.

Do đó, người bệnh cần đến bệnh viện có chuyên khoa tim mạch để được bác sĩ thăm khám cẩn thận, đo điện tâm đồ, siêu âm tim hoặc đeo máy theo dõi nhịp tim liên tục Holter. Khi đã loại trừ hoàn toàn các tổn thương cấu trúc tim, việc chẩn đoán rối loạn thần kinh tim mới thực sự chuẩn xác, giúp người bệnh giải tỏa nỗi sợ hãi vô căn cứ và an tâm áp dụng các biện pháp điều chỉnh tâm lý, lối sống lành mạnh.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y khoa thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị chuyên môn của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc chẹn beta giao cảm, thuốc an thần hoặc các loại thuốc điều hòa nhịp tim khi chưa có chỉ định y khoa. Khi xuất hiện cơn đau thắt ngực dữ dội, ngất xỉu hoặc khó thở tăng dần, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Rối loạn thần kinh tim phần lớn là tình trạng lành tính nhưng ảnh hưởng nhiều đến tâm lý và nhịp sinh hoạt hàng ngày. Bệnh khó tự biến mất nếu các yếu tố căng thẳng, mất ngủ và thói quen sinh hoạt kém lành mạnh chưa được giải tỏa. Việc chủ động đi khám chuyên khoa tim mạch để loại trừ tổn thương thực thể, kết hợp điều chỉnh lối sống tích cực, là chìa khóa giúp ổn định nhịp tim lâu dài.