Răng số 8 bị sâu có nên nhổ không và những lưu ý nha khoa quan trọng

Răng số 8 bị sâu có nên nhổ không là gì?

Răng số 8 là răng vĩnh viễn mọc cuối cùng trên cung hàm ở người trưởng thành, thường trong độ tuổi từ 17 đến 25 tuổi. Do nằm ở góc trong cùng của xương hàm, nơi tiếp giáp với vòm họng và má trong, chiếc răng này rất khó được làm sạch kỹ càng bằng các biện pháp vệ sinh thông thường. Khi mảng bám thức ăn và vi khuẩn kẹt lại lâu ngày, quá trình khử khoáng men răng sẽ diễn ra và dẫn đến sâu răng. Sâu răng số 8 có thể biểu hiện từ các đốm đen nhỏ trên mặt nhai đến những lỗ sâu lớn gây đau buốt khi ăn đồ nóng lạnh hoặc sưng tấy nướu xung quanh. Do đặc thù giải phẫu thường có chân răng cong, ống tủy phức tạp và vị trí che khuất, việc can thiệp nha khoa đối với răng số 8 đòi hỏi sự cân nhắc cẩn trọng giữa việc điều trị bảo tồn và phẫu thuật nhổ bỏ nhằm mang lại lợi ích sức khỏe tốt nhất cho toàn bộ hệ thống nhai.

Đặc điểm giải phẫu khiến răng số 8 rất dễ bị sâu

Răng số 8 hay răng khôn là răng cối lớn thứ ba mọc trong cùng trên cung hàm, thường xuất hiện ở độ tuổi trưởng thành. Do mọc muộn khi xương hàm đã cố định kích thước, răng khôn rất dễ bị mọc lệch, mọc ngầm hoặc kẹt một phần dưới nướu. Vị trí này cực kỳ khó đưa bàn chải và chỉ nha khoa vào làm sạch hàng ngày, tạo điều kiện thuận lợi cho mảng bám thức ăn tích tụ và vi khuẩn Streptococcus mutans lên men carbohydrate sinh axit phá hủy men răng.

Bên cạnh đó, răng số 8 không đóng vai trò thiết yếu trong chức năng ăn nhai hay thẩm mỹ nụ cười. Thân răng số 8 thường ngắn, hệ thống ống tủy chân răng bất thường và phức tạp nên việc điều trị nội nha hay hàn trám đạt chuẩn chất lượng rất khó khăn. Vì những lý do cấu trúc và chức năng này, khi răng số 8 bị tổn thương mô cứng do sâu răng, việc loại bỏ răng thường mang lại nhiều lợi ích lâu dài hơn so với việc cố gắng giữ lại.

Lý do nha sĩ thường khuyên nhổ bỏ răng số 8 bị sâu

Phần lớn các trường hợp răng số 8 bị sâu đều được bác sĩ chuyên khoa Răng – Hàm – Mặt chỉ định nhổ bỏ. Lý do hàng đầu là nhằm bảo vệ răng số 7 kế cận, chiếc răng giữ vai trò nghiền nát thức ăn quan trọng nhất trên cung hàm. Răng khôn sâu ở mặt tiếp cận rất dễ làm sâu hỏng mặt xa của răng số 7, dẫn tới nguy cơ mất luôn cả hai răng nếu không can thiệp dứt điểm.

Ngoài ra, việc nhổ răng số 8 bị sâu giúp triệt tiêu hoàn toàn ổ nhiễm trùng tiềm tàng trong khoang miệng. Răng sâu lâu ngày có thể gây viêm quanh thân răng, viêm tủy răng hoại tử, áp xe quanh cuống răng và lan vào các khoang vùng mặt gây viêm mô tế bào nguy hiểm. Nhổ răng khôn bị sâu cũng loại trừ tình trạng hôi miệng kéo dài và giải phóng không gian giúp việc chải răng các răng cối bên trong trở nên dễ dàng, thuận lợi hơn.

Những trường hợp hiếm hoi có thể cân nhắc giữ lại răng số 8

Mặc dù chỉ định nhổ chiếm đa số, vẫn có một số trường hợp ngoại lệ nha sĩ có thể cân nhắc giữ lại và hàn trám bảo tồn răng số 8. Điều kiện tiên quyết là chiếc răng khôn này phải mọc hoàn toàn thẳng hàng, khớp cắn ăn khớp tốt với răng đối diện ở hàm đối và không gây cản trở khớp cắn hay tổn thương mô mềm xung quanh.

Đồng thời, tổn thương sâu răng phải ở mức độ nhẹ đến trung bình, chỉ giới hạn ở lớp men hoặc ngà nông trên mặt nhai, chưa xâm phạm đến tủy răng và hình thể giải phẫu cho phép nha sĩ đặt dụng cụ cách ly trám kín kẽ. Ngoài ra, người bệnh cần có khả năng tự kiểm soát vệ sinh răng miệng tốt, sẵn sàng tái khám định kỳ để theo dõi tình trạng miếng trám. Nếu không đáp ứng đầy đủ các tiêu chí khắt khe này, bảo tồn răng số 8 sâu thường chỉ mang tính tạm thời và bệnh dễ tái phát nghiêm trọng hơn.

Quy trình thăm khám và chụp X-quang trước khi nhổ răng khôn

Trước khi tiến hành nhổ răng số 8, người bệnh sẽ được bác sĩ thăm khám tổng quát và chỉ định chụp phim X-quang nha khoa như phim quanh chóp hoặc phim toàn cảnh Panorama. Phim chụp giúp đánh giá chính xác mức độ sâu răng, chiều hướng mọc của thân răng, số lượng và hình dạng các chân răng, cũng như mối liên quan giải phẫu quan trọng giữa chóp chân răng với dây thần kinh xương ổ răng dưới hoặc xoang hàm trên.

Bác sĩ cũng cần khai thác tiền sử bệnh lý toàn thân của người bệnh như bệnh tim mạch, đái tháo đường, rối loạn đông máu hay tiền sử dị ứng thuốc gây tê. Quy trình nhổ răng hiện nay được hỗ trợ bởi thuốc gây tê cục bộ hiệu quả và công nghệ hiện đại như máy nhổ răng siêu âm Piezotome, giúp bóc tách nhẹ nhàng màng nha chu, hạn chế sang chấn mô mềm, rút ngắn thời gian thao tác và giúp vết thương nhanh lành.

Chăm sóc và bảo vệ huyệt ổ răng sau khi nhổ bỏ

Sau can thiệp nhổ răng số 8, việc hình thành và duy trì cục máu đông tại huyệt ổ răng là yếu tố cốt lõi giúp cầm máu và tái tạo mô xương lành thương. Người bệnh cần cắn chặt miếng gạc vô khuẩn trong khoảng 45 đến 60 phút. Trong 24 giờ đầu tiên, tuyệt đối không khạc nhổ mạnh, không súc miệng bằng nước muối tự pha quá mặn hoặc nước súc miệng chứa cồn, không dùng ống hút và không dùng lưỡi hay tăm chọc vào vị trí vết thương.

Về chế độ dinh dưỡng, nên chọn các món mềm, nguội, lỏng và dễ nuốt như cháo dinh dưỡng, súp, sữa hoặc nước ép trái cây; tránh thức ăn cay nóng, đồ cứng giòn hay đồ uống có cồn. Người bệnh có thể chườm túi đá lạnh bên ngoài má trong ngày đầu để giảm phù nề, sau đó chuyển sang chườm ấm từ ngày thứ hai nhằm tăng lưu thông máu tan máu bầm. Cần uống thuốc đúng theo đơn chỉ định của bác sĩ và tái khám ngay nếu xuất hiện chảy máu kéo dài hoặc đau nhức dữ dội.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức nha khoa phổ thông và không thay thế cho chẩn đoán chuyên sâu từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau để tự điều trị tại nhà khi chưa có chỉ định y khoa. Khi răng khôn bị sâu hoặc có dấu hiệu đau nhức, cần đến cơ sở nha khoa uy tín chụp X-quang để được bác sĩ đánh giá chính xác cấu trúc chân răng và đưa ra phương án xử trí an toàn.

Tóm tắt

Răng số 8 bị sâu phần lớn trường hợp nên được nhổ sớm để bảo tồn các răng kế cận và ngăn ngừa ổ nhiễm trùng lan rộng. Việc quyết định nhổ hay giữ lại trám cần dựa trên kết quả chụp X-quang và thăm khám trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa Răng – Hàm – Mặt. Người bệnh không nên tự ý trì hoãn khi răng khôn đã xuất hiện triệu chứng đau nhức.