Quy trình nội soi đại tràng và những điều người bệnh cần biết

Quy trình nội soi đại tràng là gì?

Nội soi đại tràng là phương pháp thăm dò chức năng đường tiêu hóa dưới bằng một ống mềm có đường kính khoảng đầu ngón tay, gắn nguồn sáng lạnh và camera siêu nhỏ ở đầu thiết bị. Kỹ thuật này được chỉ định rộng rãi trong các trường hợp người bệnh có triệu chứng rối loạn tiêu hóa kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân, thiếu máu thiếu sắt hoặc tầm soát định kỳ ung thư đại trực tràng ở người từ 45 tuổi trở lên.

Không chỉ dừng lại ở vai trò chẩn đoán và ghi nhận hình ảnh thương tổn, nội soi đại tràng còn là một can thiệp điều trị xâm lấn tối thiểu rất quan trọng. Bác sĩ có thể bấm sinh thiết mô để gửi giải phẫu bệnh học, nong các vị trí hẹp, cầm máu ổ loét hoặc cắt bỏ các polyp tiền ung thư ngay trong quá trình thực hiện, giúp ngăn ngừa biến chứng tiến triển thành khối u ác tính mà không cần phải trải qua phẫu thuật mở.

Chuẩn bị làm sạch ruột trước khi tiến hành nội soi đại tràng

Khâu chuẩn bị đại tràng đóng vai trò quyết định đến độ chính xác của toàn bộ cuộc soi. Khoảng 3 đến 5 ngày trước ngày thực hiện, người bệnh được khuyến cáo áp dụng chế độ ăn ít chất xơ, hạn chế rau củ có hạt nhỏ, trái cây sẫm màu và ngũ cốc nguyên hạt. Người bệnh cần dừng các loại thuốc bổ sung sắt hoặc thuốc ảnh hưởng đến đông máu theo chỉ định cụ thể của bác sĩ điều trị.

Vào ngày trước khi soi hoặc sáng sớm ngày làm thủ thuật, người bệnh sẽ được hướng dẫn uống thuốc nhuận tràng rửa ruột kết hợp uống nhiều nước lọc. Quá trình này kích thích đi ngoài nhiều lần cho đến khi nước phân trong suốt, chứng tỏ lòng ruột đã hoàn toàn sạch cặn bã. Người bệnh cần nhịn ăn hoàn toàn ít nhất 6 tiếng trước giờ làm thủ thuật và nhịn uống nước từ 2 đến 4 tiếng nếu có kế hoạch nội soi tiền mê để phòng ngừa nguy cơ trào ngược dịch dạ dày vào đường hô hấp.

Các bước tiếp nhận và chuẩn bị tư thế trong phòng nội soi

Trước khi bước vào phòng thủ thuật, điều dưỡng sẽ kiểm tra lại các chỉ số sinh hiệu như huyết áp, nhịp tim và xác nhận việc hoàn thành khâu chuẩn bị ruột. Người bệnh được hướng dẫn thay trang phục chuyên dụng có đường mở phía sau và nằm nghiêng sang bên trái trên bàn khám, hai đầu gối co nhẹ lên hướng về phía ngực. Tư thế này giúp khung đại tràng ở trạng thái thuận lợi nhất để ống soi đi vào.

Nếu người bệnh đăng ký dịch vụ nội soi đại tràng tiền mê, bác sĩ gây mê hồi sức sẽ đặt đường truyền tĩnh mạch và tiêm thuốc an thần liều lượng thích hợp. Thuốc giúp người bệnh đi vào giấc ngủ êm dịu, không cảm nhận sự khó chịu hay đau tức trong suốt quá trình bác sĩ thao tác. Nhân viên y tế sẽ gắn các thiết bị theo dõi liên tục nồng độ oxy trong máu, nhịp thở và điện tim để đảm bảo an toàn tối đa.

Quá trình đưa ống nội soi và quan sát niêm mạc đại trực tràng

Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ bôi trơn đầu ống soi mềm chuyên dụng có gắn camera độ phân giải cao và nguồn sáng, sau đó nhẹ nhàng đưa qua lỗ hậu môn vào trực tràng. Ống soi được dẫn tiến dần qua đại tràng sigma, đại tràng xuống, đại tràng ngang, đại tràng lên cho tới manh tràng và đoạn cuối hồi tràng. Trong quá trình di chuyển, bác sĩ sẽ bơm một lượng khí carbon dioxide hoặc không khí vừa đủ để làm phồng lòng ruột, giúp bề mặt niêm mạc bộc lộ rõ ràng.

Hình ảnh bên trong ống tiêu hóa được truyền tải trực tiếp lên màn hình quan sát. Khi rút ống soi ra từ từ, bác sĩ sẽ quan sát cẩn thận từng nếp gấp niêm mạc để tìm kiếm vết loét, vùng viêm, túi thừa hoặc các khối polyp đại tràng. Nếu phát hiện tổn thương bất thường, bác sĩ có thể luồn dụng cụ chuyên dụng qua kênh thủ thuật của ống soi để lấy mẫu mô sinh thiết xét nghiệm tế bào học hoặc thực hiện cắt polyp trực tiếp nhằm phòng ngừa ung thư đại trực tràng.

Theo dõi và chăm sóc người bệnh ở giai đoạn hồi tỉnh

Sau khi rút ống soi ra ngoài, người bệnh được chuyển sang khu vực hồi tỉnh để theo dõi sức khỏe. Đối với trường hợp có sử dụng thuốc an thần tiền mê, người bệnh thường tỉnh lại sau khoảng 15 đến 30 phút nhưng có thể vẫn còn cảm giác lơ mơ nhẹ. Điều dưỡng sẽ tiếp tục đo mạch, huyết áp và kiểm tra mức độ hồi phục tri giác trước khi cho phép người bệnh ngồi dậy hoặc rời khỏi cơ sở y tế.

Cảm giác trướng bụng nhẹ, mót rặn hoặc muốn xì hơi là hiện tượng rất phổ biến do lượng khí được bơm vào ruột trong lúc soi. Người bệnh không nên kìm nén mà hãy thả lỏng và xì hơi tự nhiên để giải phóng bớt khí thừa, giúp bụng dễ chịu nhanh hơn. Khi rời phòng khám, người bệnh nên có người thân đi cùng để hỗ trợ đưa về nhà an toàn.

Lưu ý an toàn

Sau khi nội soi đại tràng, người bệnh cần đặc biệt chú ý theo dõi các biểu hiện bất thường của cơ thể. Nếu xuất hiện triệu chứng đau bụng dữ dội, chướng bụng tăng dần, sốt cao, đi ngoài ra máu tươi lượng nhiều hoặc chóng mặt hạ huyết áp, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời. Không tự ý uống các loại thuốc giảm đau, thuốc cầm máu hay thuốc chống đông khi chưa có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa.

Tóm tắt

Nội soi đại tràng là kỹ thuật thăm dò tiêu hóa có giá trị chẩn đoán cao và hỗ trợ phòng ngừa ung thư hiệu quả. Để quá trình nội soi diễn ra thuận lợi, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn làm sạch ruột và chủ động thông báo đầy đủ tiền sử bệnh lý cho bác sĩ điều trị. Việc phối hợp chặt chẽ với cơ sở y tế sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa lâu dài.