Quai bị có được bật quạt không và lý do cần kiêng gió đúng cách

Quai bị có được bật quạt không là gì?

Bệnh quai bị là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus quai bị gây ra, đặc trưng bởi triệu chứng sốt và sưng đau một hoặc cả hai bên tuyến nước bọt mang tai. Bệnh lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện trực tiếp. Trong dân gian, người mắc bệnh thường được khuyên phải kiêng gió, kiêng nước rất nghiêm ngặt vì lo ngại bệnh diễn tiến nặng hơn hoặc dẫn tới biến chứng sinh sản. Tuy nhiên, quan niệm này cần được giải thích dựa trên cơ sở khoa học để tránh gây bất tiện không cần thiết cho người bệnh. Việc giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ và có nhiệt độ dễ chịu là yếu tố quan trọng giúp cơ thể điều hòa thân nhiệt, hạn chế nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và tạo tâm lý thoải mái trong suốt thời gian điều trị cách ly tại nhà.

Người mắc bệnh quai bị có được bật quạt không

Người mắc bệnh quai bị hoàn toàn có thể sử dụng quạt nếu cảm thấy nóng bức hoặc khó chịu. Trong giai đoạn khởi phát, bệnh nhân thường bị sốt, đau nhức mình mẩy và sưng đau tuyến mang tai. Nếu phải chịu đựng không khí oi bức, ngột ngạt trong phòng đóng kín, thân nhiệt sẽ khó hạ và tạo cảm giác mệt mỏi, bứt rứt hơn.

Tuy nhiên, việc dùng quạt cần tuân theo nguyên tắc điều tiết hợp lý. Người bệnh chỉ nên bật quạt ở tốc độ gió nhẹ thoang thoảng để không khí được luân chuyển đều đặn khắp phòng. Không nên bật quạt số lớn và tuyệt đối không để cánh quạt đứng yên một chỗ phả trực tiếp luồng gió mạnh vào vùng mặt, cổ hay tai đang bị sưng viêm. Gió quá mạnh có thể gây khô niêm mạc đường hô hấp và khiến cảm giác ớn lạnh gia tăng khi đang sốt.

Hiểu đúng về quan niệm kiêng gió khi mắc bệnh quai bị

Trong dân gian có quan niệm lưu truyền rằng người bị quai bị phải kiêng gió và kiêng nước tuyệt đối. Nhiều người lo sợ việc tiếp xúc với gió sẽ khiến tuyến mang tai sưng to hơn hoặc làm virus chạy xuống tinh hoàn gây biến chứng vô sinh. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y học hiện đại, quai bị là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus quai bị thuộc họ Paramyxoviridae gây ra, lây qua giọt bắn đường hô hấp chứ không phải do gió gây nên.

Việc kiêng gió thực chất xuất phát từ kinh nghiệm giúp người bệnh tránh bị nhiễm lạnh đột ngột. Khi cơ thể đang suy yếu vì sốt, nếu gặp gió lùa lạnh buốt hay thời tiết thay đổi bất ngờ, hệ miễn dịch sẽ dễ bị suy giảm và tạo điều kiện cho các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp khác bùng phát. Do đó, kiêng gió ở đây cần hiểu đúng là tránh gió lùa lạnh buốt, chứ không đồng nghĩa với việc giam mình trong phòng kín mít, thiếu dưỡng khí.

Hướng dẫn dùng quạt và điều hòa an toàn cho người bệnh

Để vừa giữ cho cơ thể thoải mái vừa không ảnh hưởng đến quá trình hồi phục, người bệnh cần chú ý cách bố trí quạt trong không gian nghỉ ngơi. Phòng ngủ của người bệnh cần sạch sẽ, thoáng mát, có cửa sổ mở hé để lưu thông không khí nhưng tránh hướng gió lùa trực tiếp vào giường nằm.

Khi bật quạt, nên để quạt ở chế độ quay đảo chiều liên tục và đặt cách xa giường từ 2 mét trở lên. Luồng gió thoang thoảng phe phẩy sẽ giúp làm mát dịu nhẹ cho toàn bộ căn phòng. Nếu thời tiết quá nóng bức và phải dùng máy điều hòa nhiệt độ, nên duy trì mức nhiệt vừa phải khoảng 26 đến 28 độ C, không để quá lạnh. Luôn giữ ấm vùng cổ và ngực bằng áo mỏng nếu cảm thấy gai rét, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa phòng lạnh và môi trường bên ngoài.

Chăm sóc đúng cách hỗ trợ người bệnh quai bị nhanh hồi phục

Bên cạnh việc kiểm soát luồng gió và nhiệt độ phòng, chế độ chăm sóc tổng thể đóng vai trò quyết định giúp bệnh quai bị nhanh thuyên giảm. Người bệnh nên dành nhiều thời gian nghỉ ngơi tại giường, hạn chế vận động thể lực mạnh để phòng ngừa biến chứng viêm tinh hoàn ở nam giới hoặc viêm buồng trứng ở nữ giới.

Về chế độ ăn uống, do tuyến mang tai bị sưng gây đau khi nhai nuốt, nên ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo loãng, súp dinh dưỡng. Tránh các thực phẩm chua, cay hoặc quá cứng vì chúng kích thích tuyến nước bọt hoạt động mạnh khiến cơn đau tăng lên. Bổ sung đủ nước lọc, nước oresol hoặc nước ép hoa quả ngọt nhẹ để bù lượng nước mất do sốt. Thường xuyên súc miệng bằng nước muối sinh lý ấm để giữ sạch khoang miệng và họng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các bài thuốc đắp lá, vôi hay mực tàu lên vùng tuyến mang tai bị sưng vì rất dễ gây kích ứng, bỏng da hoặc nhiễm trùng mô mềm. Nếu nghi ngờ mắc quai bị, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám chính xác.

Tóm tắt

Bệnh quai bị hoàn toàn không bắt buộc phải kiêng gió tuyệt đối hay cấm bật quạt. Việc tạo ra không gian nghỉ ngơi thoáng đãng, dùng quạt phe phẩy nhẹ nhàng và giữ vệ sinh tốt sẽ giúp cơ thể hạ nhiệt, bớt khó chịu và nhanh hồi phục. Người bệnh cần lắng nghe cơ thể, tránh để luồng gió lạnh thổi thẳng vào vùng mang tai và chủ động thăm khám y tế khi xuất hiện các triệu chứng bất thường.