Phương pháp phẫu thuật quặm mi dưới hiệu quả và an toàn cho thị lực

Phẫu thuật quặm mi dưới là gì?

Quặm mi dưới là hiện tượng bờ mi mắt dưới bị cuộn ngược vào phía trong nhãn cầu, khiến các sợi lông mi cọ xát trực tiếp lên kết mạc và giác mạc. Tình trạng này phổ biến nhất ở người cao tuổi do các dây chằng nâng đỡ mi mắt bị thoái hóa chùng nhão, mỡ hốc mắt teo đi và cơ vòng mi bị trượt lên trên. Ngoài ra, quặm mi còn có thể xuất phát từ nguyên nhân bẩm sinh ở trẻ nhỏ hoặc do các tổn thương sẹo co kéo sau chấn thương, bỏng hóa chất và các bệnh viêm nhiễm mạn tính như mắt hột.

Nếu chỉ sử dụng các biện pháp hỗ trợ như nhỏ nước mắt nhân tạo hay nhổ lông xiêu, triệu chứng cộm rát chỉ thuyên giảm tức thời mà không giải quyết được căn nguyên cơ học. Phẫu thuật quặm mi dưới được đánh giá là tiêu chuẩn vàng giúp điều chỉnh lại lực căng của cơ và sụn mi, ngăn ngừa biến chứng sẹo giác mạc vĩnh viễn.

Mục đích và chỉ định can thiệp ngoại khoa mi dưới

Chỉ định phẫu thuật quặm mi dưới được đặt ra khi tình trạng mi mắt lộn vào trong gây cọ xát lông mi liên tục vào giác mạc, dẫn đến chảy nước mắt, đỏ mắt, cộm xốn kéo dài hoặc hình thành trợt loét giác mạc. Can thiệp ngoại khoa nhằm mục đích tái lập vị trí giải phẫu bình thường của bờ mi, đưa hàng lông mi hướng ra ngoài và ngăn chặn các tổn thương cấu trúc nhãn cầu.

Các phương pháp nội khoa như tra thuốc mỡ bôi trơn, nhỏ nước mắt nhân tạo hay dùng băng dính cố định mi chỉ mang tính chất bảo vệ tạm thời nhằm giảm ma sát trong khi chờ phẫu thuật. Khi các dải cân cơ nâng mi dưới hoặc dây chằng góc mắt bị lỏng lẻo quá mức, phẫu thuật là giải pháp triệt để duy nhất giúp khắc phục dứt điểm nguyên nhân cơ học gây bệnh.

Các kỹ thuật mổ quặm mi dưới phổ biến hiện nay

Lựa chọn phương pháp mổ phụ thuộc chủ yếu vào cơ chế bệnh sinh, bao gồm quặm do tuổi già, quặm bẩm sinh, quặm do co quắp hoặc do sẹo xơ dính. Đối với quặm mi tuổi già có sự chùng giãn dây chằng góc mắt ngoài, kỹ thuật tạo hình dải sụn mi góc ngoài thường được áp dụng để kéo căng và cố định lại bờ mi dưới vào màng xương ổ mắt.

Trường hợp tổn thương do đứt hoặc lỏng lẻo cơ co rút mi dưới, bác sĩ sẽ thực hiện phẫu thuật tái bám dính hoặc rút ngắn dải cơ co rút nhằm tái lập lực kéo bờ mi xuống dưới và ra trước. Đối với quặm do sẹo kết mạc co kéo sau bỏng hoặc đau mắt hột, phẫu thuật thường kết hợp giải phóng dải xơ co rút và ghép bổ sung niêm mạc môi hoặc sụn vành tai để kéo dài bản sụn mi.

Quy trình chuẩn bị và các bước thực hiện phẫu thuật

Trước khi tiến hành can thiệp, người bệnh được thăm khám mắt toàn diện để đánh giá mức độ lỏng lẻo của mi mắt, tình trạng bề mặt giác mạc và khai thác tiền sử các bệnh lý toàn thân. Bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ kiểm tra các xét nghiệm đông máu cơ bản và hướng dẫn người bệnh tạm ngưng các thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu nếu có chỉ định y khoa phù hợp.

Quá trình tiểu phẫu diễn ra trong điều kiện vô khuẩn tại phòng mổ chuyên khoa. Người bệnh được sát trùng cẩn thận vùng quanh mắt và gây tê cục bộ tại chỗ giúp loại bỏ hoàn toàn cảm giác đau đớn. Phẫu thuật viên tiến hành các đường rạch giải phẫu chính xác, khâu phục hồi các cấu trúc nâng đỡ mi mắt bằng chỉ chuyên dụng và băng ép nhẹ để giảm sưng nề.

Hướng dẫn chăm sóc và phục hồi vết mổ tại nhà

Chăm sóc sau mổ đóng vai trò then chốt trong việc định hình kết quả thẩm mỹ và hạn chế biến chứng nhiễm trùng vết mổ. Người bệnh cần tích cực chườm lạnh ngắt quãng quanh vùng mắt trong 48 giờ đầu để giảm sưng phù và bầm tím, sau đó chuyển sang chườm ấm nhẹ nhàng để hỗ trợ tan máu bầm từ ngày thứ ba trở đi.

Việc sử dụng thuốc kháng sinh dạng uống, thuốc nhỏ mắt kháng khuẩn và mỡ tra mắt cần tuân thủ nghiêm ngặt theo đúng đơn chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt. Vết mổ cần được vệ sinh hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý vô trùng và gạc sạch, tuyệt đối không chạm tay bẩn hoặc để xà phòng dính vào mắt cho đến khi được cắt chỉ hoàn toàn.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về phẫu thuật quặm mi dưới chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục y khoa, không thay thế cho việc thăm khám và chẩn đoán trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý nhổ lông mi tại nhà hoặc dùng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa có chỉ định vì có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và thủng giác mạc. Nếu sau phẫu thuật xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau nhức dữ dội, chảy máu nhiều hoặc suy giảm thị lực đột ngột, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được xử trí khẩn cấp.

Tóm tắt

Phẫu thuật quặm mi dưới là giải pháp can thiệp ngoại khoa thiết yếu giúp loại bỏ sự cọ xát của lông mi lên nhãn cầu, từ đó bảo vệ thị lực lâu dài. Hiệu quả can thiệp phụ thuộc lớn vào việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân, tay nghề phẫu thuật viên và quy trình chăm sóc hậu phẫu nghiêm ngặt. Khi phát hiện các dấu hiệu mi mắt cuộn vào trong, người bệnh nên sớm đến bệnh viện chuyên khoa mắt để được thăm khám và lập kế hoạch điều trị kịp thời.