Cách điều trị ung thư vú di căn phổi và cách chăm sóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Ung thư vú di căn phổi xảy ra khi các tế bào ác tính tách khỏi khối u nguyên phát ở tuyến vú, di chuyển theo đường máu hoặc hệ bạch huyết và tạo thành các tổn thương thứ phát tại nhu mô phổi. Đây là tình trạng bệnh ở giai đoạn tiến xa, khiến nhiều người bệnh và gia đình lo lắng về khả năng đáp ứng điều trị cũng như tiên lượng sống.\n\nHiện nay, với sự tiến bộ của y học hiện đại, các phương pháp điều trị ung thư vú di căn phổi đã có nhiều bước phát triển vượt bậc. Việc kết hợp chặt chẽ giữa các liệu pháp toàn thân như liệu pháp nội tiết, điều trị đích, hóa trị cùng các biện pháp chăm sóc giảm nhẹ triệu chứng hô hấp giúp người bệnh kiểm soát tốt tiến triển của khối u, giảm bớt đau đớn và kéo dài thời gian sống.
Điều trị ung thư vú di căn phổi là gì?
Ung thư vú là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất ở nữ giới. Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn bốn, phổi là một trong những cơ quan đích thường gặp nhất của hiện tượng di căn, bên cạnh xương, gan và não. Sự hiện diện của các tổn thương thứ phát tại phổi có thể làm suy giảm chức năng hô hấp, dẫn đến tình trạng ho kéo dài, đau tức ngực, khó thở hoặc tràn dịch màng phổi ác tính.\n\nViệc xác định phương pháp điều trị phụ thuộc rất lớn vào tình trạng mô bệnh học, đặc biệt là các thụ thể nội tiết estrogen, progesterone và thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì người loại hai HER2. Dù không còn khả năng chữa khỏi hoàn toàn như ở giai đoạn khu trú, mục tiêu chính của y khoa hiện đại là biến bệnh thành một bệnh lý mạn tính có thể kiểm soát được trong thời gian dài, bảo tồn tối đa chức năng phổi và nâng cao thể trạng cho người bệnh.
Mục tiêu điều trị ung thư vú di căn phổi ở giai đoạn tiến xa
Khi tế bào ung thư vú di căn đến phổi, bệnh đã chuyển sang giai đoạn tiến xa hay giai đoạn bốn. Mục tiêu chăm sóc y khoa lúc này không còn là loại bỏ triệt để mầm bệnh như ở giai đoạn sớm, mà tập trung vào kiểm soát sự phát triển của khối u, ngăn chặn tế bào ác tính lan rộng thêm và duy trì chất lượng cuộc sống.\n\nBác sĩ chuyên khoa ung bướu sẽ dựa vào đặc điểm sinh học của khối u ban đầu, tình trạng thụ thể nội tiết, thụ thể HER2, đột biến gen và mức độ tổn thương tại phổi cũng như các cơ quan khác để xây dựng phác đồ cá thể hóa. Bên cạnh đó, việc kiểm soát các triệu chứng hô hấp như khó thở, ho khan kéo dài hay đau ngực cũng là ưu tiên song hành để người bệnh duy trì sinh hoạt hằng ngày.
Các liệu pháp điều trị nội khoa toàn thân
Liệu pháp toàn thân là nền tảng cốt lõi trong phác đồ điều trị ung thư vú di căn đến phổi. Tùy thuộc vào phân nhóm sinh học của thụ thể nội tiết và thụ thể HER2, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp nhất nhằm ức chế sự nhân lên của tế bào ung thư trên toàn cơ thể.\n\nĐối với các khối u dương tính với thụ thể nội tiết, liệu pháp nội tiết kết hợp với thuốc ức chế CDK4/6 thường được ưu tiên để trì hoãn việc phải dùng hóa trị. Trường hợp khối u có biểu hiện quá mức thụ thể HER2, các thuốc kháng HER2 dạng kháng thể đơn dòng hoặc thuốc liên hợp kháng thể sẽ mang lại hiệu quả kiểm soát bệnh vượt trội. Hóa trị toàn thân và liệu pháp miễn dịch cũng được áp dụng cho các thể bệnh tiến triển nhanh hoặc thể tam âm.
Vai trò của xạ trị và can thiệp ngoại khoa tại phổi
Mặc dù điều trị nội khoa toàn thân giữ vai trò chủ đạo, các phương pháp can thiệp tại chỗ như xạ trị hoặc phẫu thuật vẫn có giá trị quan trọng trong những trường hợp cụ thể. Phẫu thuật cắt bỏ nốt di căn phổi hiếm khi được thực hiện đại trà, nhưng có thể được cân nhắc nếu nốt di căn đơn độc và bệnh toàn thân đang được kiểm soát rất ổn định.\n\nXạ trị định vị thân thường được áp dụng nhằm triệt đốt các nốt di căn phổi khu trú gây chèn ép phế quản hoặc đe dọa biến chứng hô hấp. Xạ trị cũng giúp giảm đau ngực do khối u xâm lấn màng phổi hoặc thành ngực, hỗ trợ đắc lực cho việc cải thiện triệu chứng hô hấp mà không làm gián đoạn quá lâu phác đồ toàn thân.
Kiểm soát triệu chứng hô hấp và chăm sóc giảm nhẹ
Tổn thương di căn tại nhu mô phổi và khoang màng phổi thường gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như tràn dịch màng phổi, khó thở dữ dội, ho ra máu hoặc viêm phổi tắc nghẽn. Chăm sóc giảm nhẹ được tích hợp ngay từ đầu để giải quyết những biến chứng này.\n\nKhi có hiện tượng tràn dịch màng phổi ác tính lượng nhiều gây suy hô hấp, thủ thuật chọc hút dịch khoang màng phổi hoặc đặt catheter dẫn lưu giải áp sẽ giúp phổi nở ra và giảm bớt cơn khó thở. Thủ thuật gây dính màng phổi cũng có thể được thực hiện để hạn chế dịch tái lập nhanh. Người bệnh còn được hướng dẫn liệu pháp oxy hỗ trợ và các bài tập phục hồi chức năng hô hấp nhẹ nhàng.
Theo dõi định kỳ và nâng cao thể trạng cho người bệnh
Quá trình điều trị bệnh lý ác tính giai đoạn tiến xa đòi hỏi sự theo dõi định kỳ nghiêm ngặt nhằm đánh giá đáp ứng của khối u và phát hiện sớm các tác dụng không mong muốn. Người bệnh sẽ được chỉ định chụp cắt lớp vi tính lồng ngực, xét nghiệm công thức máu và đánh giá chức năng gan thận sau mỗi chu kỳ điều trị.\n\nBên cạnh việc theo dõi y khoa, chế độ dinh dưỡng giàu năng lượng, chia nhỏ bữa ăn cùng sự nâng đỡ tâm lý từ gia đình đóng vai trò vô cùng thiết thực. Giữ tinh thần vững vàng và duy trì vận động nhẹ nhàng giúp nâng cao thể trạng, hạn chế tình trạng suy mòn do khối u và tăng khả năng dung nạp các đợt điều trị tiếp theo.
Lưu ý an toàn
Các thông tin y tế về phác đồ điều trị chỉ mang tính chất tham khảo tổng quan và không thay thế cho chỉ định chuyên môn từ bác sĩ chuyên khoa ung bướu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc, dừng phác đồ đang điều trị hoặc sử dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học. Khi xuất hiện các dấu hiệu hô hấp cấp tính như khó thở tăng dần, đau ngực dữ dội, ho ra máu hoặc sốt cao kèm ớn lạnh, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được can thiệp kịp thời.
Tóm tắt
Điều trị ung thư vú di căn phổi là một quá trình liên tục đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ chuyên khoa ung bướu và người bệnh. Việc tuân thủ phác đồ toàn thân, kết hợp can thiệp giảm nhẹ triệu chứng hô hấp và chăm sóc dinh dưỡng đúng cách sẽ giúp người bệnh duy trì chất lượng sống tốt nhất có thể. Người bệnh cần thảo luận cởi mở với nhân viên y tế ở từng giai đoạn để đưa ra quyết định phù hợp.
Nguồn tham khảo
- American Chemical Society (ACS): Systemic Delivery of NAC1 siRNA by Neuropilin-Targeted Polymersomes Sensitizes Antiangiogenic Therapy of Metastatic Triple-Negative Breast Cancer
- Breast Cancer Research: Recent advances in systemic therapy: Advances in systemic therapy for HER2-positive metastatic breast cancer
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Ung thư vú di căn phổi có chữa khỏi hoàn toàn được không?
Ung thư vú di căn phổi ở giai đoạn bốn hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, các liệu pháp toàn thân hiện đại giúp kiểm soát khối u tiến triển, thu nhỏ tổn thương và kéo dài thời gian sống đáng kể cho người bệnh.
Người bệnh ung thư vú di căn phổi có mổ cắt bỏ khối u ở phổi được không?
Phẫu thuật cắt bỏ tổn thương phổi chỉ được cân nhắc trong những tình huống rất chọn lọc, chẳng hạn như di căn đơn độc đã kiểm soát tốt bệnh toàn thân. Phần lớn trường hợp ưu tiên điều trị nội khoa toàn thân.
Tràn dịch màng phổi do ung thư vú di căn được xử trí như thế nào?
Tràn dịch màng phổi có thể được kiểm soát bằng chọc hút dịch giải áp, đặt ống dẫn lưu khoang màng phổi hoặc thực hiện thủ thuật gây dính màng phổi kết hợp điều trị nội khoa để hạn chế dịch tái lập nhanh.
Các thuốc điều trị ung thư vú di căn phổi có gây tác dụng phụ nghiêm trọng không?
Mỗi phương pháp có tác dụng phụ riêng như mệt mỏi, rụng tóc, giảm bạch cầu hoặc biến đổi tiêu hóa. Bác sĩ điều trị sẽ theo dõi sát và kê các thuốc hỗ trợ để giảm bớt sự khó chịu cho người bệnh.
Người bệnh ung thư vú di căn phổi nên có chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt ra sao?
Người bệnh nên ăn thức ăn mềm, giàu đạm và vitamin, chia nhỏ nhiều bữa trong ngày. Cần tập các bài thở nhẹ nhàng dưới sự hướng dẫn của chuyên viên phục hồi chức năng để tăng cường thông khí phổi.
