Phụ nữ bị tắc vòi trứng có kinh nguyệt không và ảnh hưởng thế nào đến sinh sản?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều phụ nữ lo lắng rằng khi bị tắc vòi trứng thì chu kỳ kinh nguyệt sẽ biến mất hoặc bị gián đoạn hoàn toàn. Trên thực tế, phần lớn các trường hợp tắc vòi trứng vẫn có kinh nguyệt diễn ra đều đặn hàng tháng. Hiện tượng hành kinh do hoạt động điều hòa nội tiết của buồng trứng và sự bong tróc niêm mạc tử cung quyết định, chứ không phụ thuộc vào độ thông thoáng của lòng vòi trứng.
Tuy kinh nguyệt vẫn xuất hiện, tình trạng bít tắc vòi trứng lại là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh hiếm muộn và làm tăng nguy cơ thai ngoài tử cung. Hiểu rõ cơ chế sinh lý và những dấu hiệu bất thường đi kèm sẽ giúp chị em chủ động thăm khám sản phụ khoa kịp thời, bảo vệ toàn diện sức khỏe sinh sản của bản thân.
Tắc vòi trứng có kinh nguyệt không là gì?
Vòi trứng, hay còn gọi là ống dẫn trứng, là hai ống cơ trơn rỗng nối từ góc tử cung đến sát buồng trứng ở hai bên khung chậu. Lòng vòi trứng có kích thước rất nhỏ, bên trong lót một lớp niêm mạc với các tế bào lông chuyển có nhiệm vụ đón noãn sau khi rụng, hỗ trợ tinh trùng bơi đến gặp noãn để thụ tinh, sau đó đẩy hợp tử về buồng tử cung làm tổ. Tắc vòi trứng là hiện tượng lòng ống dẫn trứng bị chít hẹp hoặc bít tắc hoàn toàn do viêm nhiễm, xơ dính, lạc nội mạc tử cung hoặc dị tật bẩm sinh. Vì buồng trứng và tử cung vẫn thực hiện đầy đủ chức năng sản sinh hormone sinh dục và bong niêm mạc định kỳ, người bệnh bị tắc vòi trứng thông thường vẫn có chu kỳ kinh nguyệt mà không hề nhận thấy sự thay đổi rõ ràng ra bên ngoài.
Mối liên hệ giữa vòi trứng và chu kỳ kinh nguyệt
Cơ chế hành kinh ở phụ nữ được điều hòa bởi hệ trục hạ đồi, tuyến yên và buồng trứng. Hàng tháng, buồng trứng tiết ra các nội tiết tố sinh dục nữ gồm estrogen và progesterone để làm dày lớp niêm mạc tử cung nhằm chuẩn bị cho việc làm tổ của phôi thai. Nếu quá trình thụ tinh không diễn ra, nồng độ các nội tiết tố này sẽ suy giảm đột ngột, khiến lớp niêm mạc tử cung thoái hóa, bong tróc và được tống xuất ra ngoài qua cổ tử cung và âm đạo tạo thành máu kinh.
Trong khi đó, vòi trứng đảm nhận vai trò là ống dẫn kết nối buồng trứng với buồng tử cung, đồng thời là vị trí để tinh trùng gặp trứng thụ tinh. Vòi trứng không tham gia vào quá trình bài tiết nội tiết tố và cũng không phải là cơ quan tạo ra hoặc lưu thông máu kinh. Do đó, ngay cả khi vòi trứng bị tắc nghẽn một bên hay toàn bộ, hoạt động phóng noãn và sự bong tróc niêm mạc tử cung vẫn diễn ra bình thường, giúp người phụ nữ duy trì chu kỳ kinh nguyệt đều đặn.
Những trường hợp tắc vòi trứng đi kèm rối loạn kinh nguyệt
Mặc dù bản thân tổn thương tắc nghẽn tại vòi trứng không cản trở máu kinh, nhưng nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng này thường là các bệnh lý phụ khoa mạn tính. Viêm vùng chậu mạn tính, viêm lộ tuyến cổ tử cung, viêm nội mạc tử cung hoặc nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục do vi khuẩn Chlamydia và lậu cầu có thể lan rộng, gây tổn thương buồng trứng và tử cung.
Bên cạnh đó, bệnh lạc nội mạc tử cung cũng là nguyên nhân phổ biến gây kết dính và tắc vòi trứng. Tình trạng này làm xáo trộn môi trường nội tiết và phản ứng viêm tại chỗ, dẫn tới những biểu hiện như kinh nguyệt không đều, rong kinh, kinh nguyệt ra nhiều kèm theo các cơn đau quặn thắt vùng chậu trong những ngày hành kinh. Vì vậy, sự rối loạn kinh nguyệt không do vòi trứng bị tắc tạo ra mà phản ánh các bệnh lý viêm nhiễm hoặc rối loạn nền tảng đi kèm.
Ảnh hưởng của tắc vòi trứng đến khả năng sinh sản
Vấn đề nghiêm trọng nhất của tắc vòi trứng không nằm ở chu kỳ kinh nguyệt mà là nguy cơ vô sinh hiếm muộn. Vòi trứng là cầu nối duy nhất giúp tinh trùng di chuyển lên thụ tinh với noãn và đưa hợp tử quay trở về làm tổ trong buồng tử cung. Khi lòng ống dẫn trứng bị chít hẹp hoặc bít tắc hoàn toàn, quá trình gặp gỡ này bị cản trở, dẫn đến tình trạng khó thụ thai tự nhiên.
Nếu chỉ bị tắc một bên vòi trứng và bên còn lại vẫn thông thoáng, người phụ nữ vẫn có cơ hội mang thai tự nhiên khi buồng trứng bên lành rụng trứng. Tuy nhiên, nếu tắc cả hai bên, tỷ lệ thụ thai tự nhiên gần như bằng không. Nguy hiểm hơn, trường hợp lòng vòi trứng bị chít hẹp bán phần, tinh trùng có thể vượt qua để thụ tinh nhưng hợp tử lại bị mắc kẹt trên đường di chuyển về tử cung, gây ra biến chứng thai ngoài tử cung vỡ vô cùng nguy hiểm đến tính mạng người mẹ.
Các phương pháp chẩn đoán tình trạng tắc vòi trứng
Tắc vòi trứng thường diễn tiến âm thầm và không biểu hiện thành triệu chứng lâm sàng rõ rệt cho đến khi người phụ nữ gặp khó khăn trong việc thụ thai. Để chẩn đoán chính xác tình trạng này, bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa sẽ thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng chuyên sâu nhằm đánh giá cấu trúc và độ thông thoáng của đường sinh sản.
Kỹ thuật phổ biến là chụp X-quang tử cung vòi trứng có sử dụng thuốc cản quang, thường được tiến hành sau khi sạch kinh từ hai đến năm ngày. Phương pháp siêu âm bơm chất tương phản buồng tử cung cũng mang lại giá trị chẩn đoán cao và ít gây khó chịu hơn cho người bệnh. Ngoài ra, phẫu thuật nội soi ổ bụng kết hợp bơm dung dịch kiểm tra vòi trứng được xem là tiêu chuẩn vàng, vừa giúp xác định chính xác vị trí tắc nghẽn, vừa hỗ trợ bóc tách các dải xơ dính ngay trong quá trình can thiệp.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất phổ biến kiến thức y học và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Phụ nữ không nên tự ý tìm mua các loại thuốc điều kinh hoặc thuốc thông vòi trứng không rõ nguồn gốc. Mọi can thiệp điều trị cần phải dựa trên kết quả thăm khám và chỉ định cụ thể của bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa.
Tóm tắt
Tắc vòi trứng không trực tiếp triệt tiêu chu kỳ kinh nguyệt nhưng đe dọa trực tiếp đến khả năng thụ thai tự nhiên. Khi nhận thấy kinh nguyệt bất thường kéo dài hoặc chậm có con sau nhiều tháng cố gắng, việc chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa sản phụ khoa thăm khám sẽ giúp tìm ra nguyên nhân và có hướng can thiệp phù hợp.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Tắc một bên vòi trứng có mang thai tự nhiên được không?
Tắc một bên vòi trứng vẫn có thể mang thai tự nhiên nếu buồng trứng và vòi trứng bên còn lại hoạt động tốt. Khả năng thụ thai có thể giảm so với bình thường, do đó người bệnh nên theo dõi sát chu kỳ rụng trứng theo hướng dẫn của bác sĩ sản phụ khoa.
Bị tắc vòi trứng có gây đau bụng kinh nhiều hơn không?
Có thể xảy ra nếu nguyên nhân gây tắc bắt nguồn từ viêm nhiễm phụ khoa hoặc lạc nội mạc tử cung. Những bệnh lý này làm tổn thương niêm mạc tử cung và kích thích co bóp cơ trơn, dẫn đến hiện tượng đau bụng kinh dữ dội, máu kinh vón cục hoặc rong kinh kéo dài.
Làm thế nào để phát hiện chính xác vòi trứng bị tắc?
Hai phương pháp phổ biến nhất hiện nay là chụp X-quang tử cung vòi trứng có cản quang và siêu âm bơm chất tương phản vào buồng tử cung. Trong một số trường hợp nghi ngờ phức tạp, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi ổ bụng để quan sát trực tiếp và xử trí tổn thương.
Có thể tự nhận biết tắc vòi trứng tại nhà qua dấu hiệu nào?
Không thể tự chẩn đoán tại nhà vì tắc vòi trứng thường không có triệu chứng bên ngoài rõ rệt. Đa số trường hợp chỉ được phát hiện khi người bệnh đi khám vô sinh hiếm muộn hoặc tình cờ kiểm tra hình ảnh tử cung và phần phụ tại cơ sở y tế chuyên khoa.
Tắc cả hai bên vòi trứng có chữa khỏi được không?
Tùy thuộc vào vị trí và mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định điều trị nội khoa tiêu viêm, phẫu thuật nội soi thông vòi trứng hoặc nối vòi trứng. Trường hợp tắc nặng cả hai bên không thể phục hồi, thụ tinh trong ống nghiệm là giải pháp hỗ trợ sinh sản hiệu quả.
