Phụ nữ bị bướu sợi tuyến có cho con bú được không?

Bướu sợi tuyến có cho con bú được không?

Bướu sợi tuyến vú là một tổn thương dạng u lành tính phổ biến của tuyến vú, được hình thành từ sự phát triển quá mức của cả mô liên kết và mô tuyến biểu mô. Khối bướu thường có đặc điểm hình tròn hoặc bầu dục, bề mặt nhẵn, mật độ chắc, ranh giới rõ ràng với các mô xung quanh và rất dễ di động dưới da khi sờ nắn. Khối u này thường không gây đau nhức rõ rệt trong điều kiện sinh hoạt bình thường.

Bướu sợi tuyến hoàn toàn không phải là ung thư và không có khả năng lây lan hay biến chuyển thành khối u ác tính. Khi người phụ nữ bước vào giai đoạn mang thai và sau sinh, sự biến đổi mạnh mẽ của các hormone nội tiết tố có thể khiến kích thước bướu thay đổi đôi chút, nhưng bản chất tế bào của bướu vẫn luôn là cấu trúc mô lành tính. Hiểu rõ đặc tính này giúp các bà mẹ giải tỏa tâm lý căng thẳng để chăm sóc con thuận lợi.

Khả năng tiết sữa và chất lượng sữa mẹ khi có bướu sợi tuyến

Về mặt sinh lý học, bướu sợi tuyến là tổn thương lành tính cấu thành từ sự tăng sinh của mô tuyến và mô liên kết đệm. Khối bướu nằm độc lập, có vỏ bọc rõ ràng và không xâm lấn vào các nang tiết sữa hay hệ thống ống dẫn sữa chính trừ khi kích thước quá lớn. Do đó, bướu không cản trở chức năng tổng hợp và tiết sữa của tuyến vú.

Sữa mẹ được tạo ra từ các nang sữa dưới tác động của hormone prolactin và giải phóng qua phản xạ oxytocin. Khối bướu sợi tuyến không giải phóng bất kỳ độc chất nào vào dòng sữa. Trẻ bú mẹ từ bên ngực có bướu vẫn nhận trọn vẹn nguồn dưỡng chất, kháng thể tự nhiên và phát triển bình thường. Việc cho con bú đều đặn thậm chí còn giúp lưu thông tuyến sữa tốt hơn và giảm nguy cơ ứ đọng sữa cục bộ.

Tác động của nội tiết tố lên kích thước khối bướu trong thời kỳ cho con bú

Trong giai đoạn mang thai và nuôi con bằng sữa mẹ, nồng độ các hormone sinh dục như estrogen, progesterone và prolactin trong cơ thể người mẹ tăng cao rõ rệt. Do bướu sợi tuyến vú có chứa các thụ thể nhạy cảm với nội tiết tố, khối bướu có thể tăng nhẹ kích thước hoặc trở nên chắc hơn so với thời điểm trước khi mang thai.

Sự phát triển kích thước này hoàn toàn mang tính chất sinh lý lành tính. Đôi khi, người mẹ có thể cảm nhận thấy khối u căng tức nhẹ, đặc biệt là vào thời điểm sữa về đầy hai bầu ngực trước cữ bú. Sau khi trẻ bú cạn hoặc sau giai đoạn cai sữa hoàn toàn, khi nồng độ nội tiết tố cơ thể trở về mức ổn định ban đầu, khối bướu sợi tuyến thường sẽ ngừng tăng trưởng và có xu hướng thu nhỏ kích thước trở lại.

Nguy cơ chèn ép ống dẫn sữa và cách xử trí tắc tia sữa

Nếu khối bướu sợi tuyến nằm gần quầng vú hoặc có kích thước lớn trên ba centimet, khối u có thể chèn ép cơ học vào một số nhánh ống dẫn sữa lân cận. Điều này đôi khi dẫn đến tình trạng sữa thoát ra chậm hơn hoặc dễ gây ứ đọng sữa tại một phân thùy vú, làm tăng nguy cơ tắc tia sữa hoặc viêm tuyến vú cục bộ.

Để khắc phục hiện tượng này, người mẹ nên cho trẻ bú đúng khớp ngậm và ưu tiên bú đều cả hai bên ngực. Nếu bên ngực có bướu sợi tuyến có dấu hiệu căng tức, mẹ có thể nhẹ nhàng xoa bóp mô vú xung quanh khối u theo chiều hướng về phía núm vú trước khi cho bé bú. Sau cữ bú, nếu bầu ngực vẫn còn cảm giác ứ đọng, mẹ nên dùng tay hoặc máy vắt nhẹ lượng sữa thừa để giúp ống dẫn sữa luôn thông thoáng. Không nên dùng lực ấn hay nắn bóp thô bạo trực tiếp vào khối bướu.

Theo dõi y khoa và thời điểm cần thăm khám chuyên khoa tuyến vú

Phần lớn các trường hợp bướu sợi tuyến lành tính đã được chẩn đoán xác định trước đó chỉ cần theo dõi định kỳ qua thăm khám lâm sàng và siêu âm tuyến vú. Các can thiệp ngoại khoa như sinh thiết lõi hoặc phẫu thuật bóc u thường được trì hoãn đến sau khi người mẹ cai sữa cho bé, nhằm tránh nguy cơ hình thành đường rò sữa hoặc nhiễm trùng vết mổ trong thời kỳ tiết sữa.

Tuy nhiên, người mẹ cần chủ động đến cơ sở y tế có chuyên khoa tuyến vú kiểm tra nếu phát hiện khối u tăng kích thước nhanh bất thường trong thời gian ngắn, mật độ khối u trở nên cứng chắc, bờ ranh giới không rõ ràng hoặc xuất hiện các dấu hiệu như da vú co kéo, tụt núm vú, tiết dịch có lẫn máu ở đầu vú. Việc thăm khám định kỳ giúp bác sĩ chuyên khoa đánh giá chính xác tính chất khối u và loại trừ các bệnh lý ác tính của tuyến vú.

Lưu ý an toàn

Thông tin bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Người mẹ tuyệt đối không tự ý áp dụng các bài thuốc đắp lá, chườm nóng quá mức hoặc nắn bóp mạnh lên khối bướu vì dễ gây tổn thương dập nát mô vú và viêm nhiễm tuyến vú thứ phát. Mọi chỉ định dùng thuốc hoặc can thiệp thủ thuật trong thời kỳ cho con bú đều phải có sự đồng ý của bác sĩ.

Tóm tắt

Bướu sợi tuyến vú không phải là trở ngại cho việc nuôi con bằng sữa mẹ. Người mẹ hãy yên tâm cho trẻ bú theo nhu cầu, giữ tinh thần thoải mái, chăm sóc bầu vú đúng cách và duy trì lịch tái khám định kỳ với bác sĩ chuyên khoa tuyến vú để được theo dõi an toàn suốt giai đoạn hậu sản.