5 biện pháp phòng ngừa lây nhiễm virus corona khi đi máy bay
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Di chuyển bằng máy bay đặt hành khách vào một không gian khép kín với mật độ tiếp xúc cao trong suốt nhiều giờ. Khi một người mang mầm bệnh ho, hắt hơi hoặc trò chuyện, virus corona có thể phát tán qua các giọt bắn li ti vào không khí hoặc bám dính lên các bề mặt dùng chung. Điều này làm gia tăng khả năng lây nhiễm chéo nếu hành khách không có biện pháp phòng ngừa chủ động.
Dù các dòng máy bay thương mại hiện đại đều trang bị hệ thống lọc khí hiệu suất cao, nguy cơ lây nhiễm cục bộ giữa các ghế ngồi liền kề hoặc tại các khu vực tập trung đông người như cửa ra vào và nhà vệ sinh vẫn tồn tại. Việc nắm vững và thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc vệ sinh cá nhân, bảo vệ đường hô hấp là chìa khóa giúp bảo vệ bản thân và cộng đồng trong suốt hành trình.
Phòng lây nhiễm virus corona khi đi máy bay là gì?
Không gian khoang máy bay có đặc thù là môi trường kín, lưu lượng người đông và độ ẩm không khí thường thấp. Mặc dù hệ thống điều hòa trên hầu hết tàu bay hiện nay sử dụng màng lọc không khí hiệu suất cao HEPA có khả năng giữ lại phần lớn vi khuẩn và virus, sự lưu thông khí chủ yếu diễn ra theo từng hàng ghế. Sự lây truyền virus corona trên máy bay chủ yếu xảy ra qua hai con đường chính: hít phải giọt bắn chứa virus phát tán từ người ngồi gần và tiếp xúc tay với các bề mặt bị ô nhiễm rồi đưa lên mắt, mũi hoặc miệng. Do đó, việc kết hợp đồng thời các biện pháp che chắn đường thở, vệ sinh bàn tay và hạn chế tiếp xúc trực tiếp đóng vai trò cốt lõi trong việc giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp trong mỗi chuyến bay.
Đeo khẩu trang đạt chuẩn đúng cách trong suốt chuyến bay
Khẩu trang y tế hoặc các loại khẩu trang có khả năng lọc hạt mịn đóng vai trò như một lớp rào chắn vật lý trực tiếp ngăn chặn các giọt bắn đường hô hấp. Hành khách nên lựa chọn loại khẩu trang ôm khít sống mũi và bao trùm hoàn toàn vùng cằm. Trong suốt thời gian ở sân bay, khi làm thủ tục lên máy bay và suốt hành trình bay, cần giữ khẩu trang cố định trên mặt, tránh thói quen kéo xuống cằm hoặc chạm tay vào mặt ngoài của khẩu trang.
Khi cần thay khẩu trang mới sau mỗi chuyến bay dài hoặc khi khẩu trang bị ẩm ướt, hãy tháo bằng cách cầm vào quai đeo và bỏ ngay vào thùng rác kín. Việc đeo khẩu trang liên tục không chỉ bảo vệ bản thân khỏi các mầm bệnh trôi nổi trong không khí mà còn ngăn chặn việc vô tình phát tán mầm bệnh sang những hành khách xung quanh.
Vệ sinh và sát khuẩn tay thường xuyên
Bàn tay là cầu nối trung gian phổ biến nhất đưa virus từ môi trường bên ngoài xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc mắt, mũi và miệng. Khi đi máy bay, hành khách thường xuyên chạm vào nhiều bề mặt công cộng như tay vịn ghế, bàn ăn, khóa dây an toàn và tay nắm cửa nhà vệ sinh. Do đó, việc mang theo dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn nồng độ phù hợp với quy định hàng không là điều vô cùng cần thiết.
Hãy rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây bất cứ khi nào có thể, đặc biệt là sau khi sử dụng phòng vệ sinh. Nếu không tiện rời chỗ ngồi, dung dịch cồn sát khuẩn tay dạng xịt hoặc gel là giải pháp thay thế hiệu quả. Cần chà xát kỹ toàn bộ lòng bàn tay, mu bàn tay, các kẽ ngón tay cho đến khi cồn khô hoàn toàn trước khi cầm nắm thức ăn hoặc chạm vào vùng mặt.
Khử trùng các bề mặt tiếp xúc trực tiếp quanh chỗ ngồi
Mặc dù các hãng hàng không đều thực hiện quy trình vệ sinh tàu bay giữa các chặng, việc tự khử trùng khu vực ghế ngồi cá nhân mang lại lớp bảo vệ bổ sung rất quan trọng. Ngay khi ổn định chỗ ngồi, hành khách nên sử dụng khăn ướt tẩm cồn hoặc dung dịch khử khuẩn chuyên dụng để lau sạch các bề mặt tiếp xúc thường xuyên nhất.
Các vị trí cần chú ý lau kỹ bao gồm bàn ăn gấp, tay vịn hai bên ghế, chốt khóa dây an toàn, màn hình giải trí cảm ứng và cửa sổ máy bay. Hãy để dung dịch sát khuẩn tự khô trên bề mặt trong khoảng thời gian khuyến cáo để phát huy tối đa tác dụng tiêu diệt vi sinh vật. Thói quen đơn giản này giúp loại bỏ nguy cơ mầm bệnh còn sót lại từ những hành khách của chuyến bay trước đó.
Hạn chế tháo khẩu trang và điều chỉnh cửa gió điều hòa hợp lý
Thời điểm ăn uống là lúc nguy cơ lây nhiễm tăng cao do hành khách phải tháo khẩu trang đồng loạt trong không gian hẹp. Để giảm thiểu rủi ro, bạn có thể cân nhắc ăn nhẹ trước khi lên máy bay đối với các chặng bay ngắn. Trong các chuyến bay dài bắt buộc phải dùng bữa, hãy quan sát và tránh ăn cùng thời điểm với người ngồi ngay sát bên cạnh nếu có thể, đồng thời đeo khẩu trang lại ngay sau khi hoàn thành bữa ăn.
Bên cạnh đó, việc điều chỉnh cửa gió điều hòa cá nhân phía trên đầu cũng mang lại lợi ích đáng kể. Bạn nên mở van gió và hướng luồng khí thổi thẳng đứng xuống phía trước mặt mình với mức độ vừa phải. Luồng không khí sạch đã qua màng lọc HEPA từ trên cao thổi xuống sẽ tạo ra một bức màn khí động học, giúp đẩy các giọt bắn trôi nổi ra xa khỏi vùng hô hấp cá nhân.
Hạn chế di chuyển không cần thiết và giữ khoảng cách tại lối đi
Việc đi lại nhiều trong khoang máy bay làm tăng xác suất va chạm và tiếp xúc gần với những người khác trong không gian chật hẹp. Ngoại trừ trường hợp cần đi vệ sinh hoặc thực hiện các động tác co duỗi nhẹ nhàng tại chỗ để ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu, hành khách nên duy trì ngồi yên tại vị trí đã được chỉ định trong suốt chuyến bay.
Ngoài ra, trong quá trình lên máy bay và rời khỏi tàu bay, dòng người thường có xu hướng dồn ứ tại lối đi giữa. Hành khách cần bình tĩnh chờ đợi tại ghế cho đến khi hàng ghế phía trước di chuyển thông thoáng, tránh chen lấn hoặc đứng quá sát người khác. Giữ trật tự và hạn chế nói chuyện lớn tiếng trong khoang kín cũng là cách làm giảm mật độ giọt bắn phát tán vào không khí.
Lưu ý an toàn
Các biện pháp phòng ngừa cá nhân trên máy bay giúp làm giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm virus corona nhưng không thể loại trừ hoàn toàn rủi ro. Những người có bệnh nền mạn tính, người cao tuổi hoặc phụ nữ mang thai cần thận trọng hơn và nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước các chuyến bay dài. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc xịt mũi kháng virus hoặc thuốc phòng ngừa chưa được kiểm chứng y khoa khi chưa có chỉ định chuyên môn. Nếu xuất hiện sốt, ho hoặc khó thở trước giờ bay, hành khách cần chủ động hoãn chuyến đi và đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Tóm tắt
Áp dụng đồng bộ các thói quen đeo khẩu trang đúng chuẩn, sát khuẩn tay, làm sạch bề mặt và giữ khoảng cách giúp hành trình bay trở nên an toàn hơn đối với sức khỏe đường hô hấp. Sự chuẩn bị chu đáo và ý thức tuân thủ quy định hàng không của mỗi cá nhân là yếu tố quan trọng bảo vệ chính mình và những người xung quanh trong suốt chuyến đi.
Nguồn tham khảo
- Jurnal Aisyah : Jurnal Ilmu Kesehatan: Prevention of covid-19 transmission with mask and hand hygiene in hospital: A bibliometric analysis
- Clinical Epidemiology and Global Health: Cost-effectiveness of surgical mask, N-95 respirator, hand-hygiene and surgical mask with hand hygiene in the prevention of COVID-19: Cost effectiveness analysis from Indian context
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Hệ thống lọc không khí trên máy bay có ngăn được virus corona không?
Hầu hết máy bay hiện đại dùng màng lọc HEPA có khả năng lọc sạch phần lớn hạt bụi và vi sinh vật. Tuy nhiên, luồng khí vẫn lưu thông cục bộ giữa các ghế gần nhau, do đó nguy cơ lây nhiễm từ người ngồi cạnh vẫn có thể xảy ra nếu không đeo khẩu trang.
Nên chọn loại khẩu trang nào khi đi máy bay?
Hành khách nên ưu tiên khẩu trang y tế chất lượng cao hoặc các dòng khẩu trang đạt chuẩn như N95, KN95 có độ ôm khít tốt quanh mũi và miệng, giúp lọc giọt bắn hiệu quả hơn so với khẩu trang vải thông thường trong môi trường kín nhiều giờ.
Có nên dùng cồn sát khuẩn để lau ghế và bàn ăn máy bay không?
Có, việc dùng khăn tẩm cồn y tế hoặc dung dịch sát khuẩn lau bàn ăn, tay vịn và chốt khóa an toàn giúp loại bỏ mầm bệnh bám dính từ trước, tạo thêm lớp bảo vệ tiếp xúc hiệu quả trong suốt chuyến bay.
Làm thế nào để hạn chế nguy cơ lây nhiễm khi ăn uống trên máy bay?
Hành khách nên rửa sạch tay trước khi ăn, tránh tháo khẩu trang cùng lúc với hành khách ngồi cạnh và hạn chế nói chuyện trong khi ăn. Sau khi dùng bữa xong, cần đeo lại khẩu trang ngay lập tức.
Nếu cảm thấy sốt hoặc ho trước chuyến bay thì nên xử trí ra sao?
Khi có biểu hiện sốt, ho, đau họng hoặc khó thở, bạn nên chủ động hoãn chuyến bay, liên hệ hãng hàng không để đổi lịch và đến cơ sở y tế kiểm tra, nhằm tránh lây lan mầm bệnh cho cộng đồng trên máy bay.
