Phòng bệnh đường hô hấp: Nước rửa tay khô loại nào tốt và dùng sao cho đúng?

Nước rửa tay khô phòng bệnh là gì?

Nước rửa tay khô là dạng chế phẩm dung dịch, gel hoặc bọt sát khuẩn được thiết kế để làm sạch và giảm thiểu lượng vi sinh vật bám trên bề mặt bàn tay mà không cần rửa lại với nước. Thành phần chính quyết định hiệu lực khử khuẩn của sản phẩm thông thường là các hợp chất cồn hữu cơ kết hợp cùng chất làm mềm da và chất tạo hương ở nồng độ cho phép.

Cơ chế tác động của sản phẩm dựa trên khả năng làm biến tính protein màng và phá hủy vỏ bọc của vi khuẩn cùng các loại virus có vỏ bọc lipid khi tiếp xúc trực tiếp. Dung dịch sát khuẩn nhanh đặc biệt hữu ích trong các tình huống tiếp xúc bên ngoài môi trường công cộng, trên các phương tiện di chuyển hoặc tại nơi làm việc khi điều kiện tiếp cận bồn rửa và xà phòng bị hạn chế. Dẫu vậy, sản phẩm chỉ hỗ trợ tiêu diệt mầm bệnh trên bề mặt mà không có khả năng làm sạch các chất bẩn bám dính dày hoặc các chất độc hại hóa học trên da.

Tiêu chí lựa chọn nước rửa tay khô đạt chuẩn chất lượng

Một sản phẩm nước rửa tay khô đạt chuẩn phòng ngừa mầm bệnh đường hô hấp, bao gồm virus Corona, cần có nồng độ cồn sinh học dao động trong khoảng từ 60 đến 80 phần trăm. Các loại cồn thường được sử dụng là ethanol hoặc isopropanol. Ở nồng độ này, cồn có khả năng thẩm thấu qua màng tế bào, làm biến tính protein và phá vỡ cấu trúc lipid của vi sinh vật gây bệnh nhanh chóng.

Bên cạnh nồng độ cồn, nguồn gốc xuất xứ và kiểm định chất lượng là yếu tố then chốt. Người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm đã được cơ quan y tế cấp phép lưu hành, ghi rõ thành phần hoạt chất, ngày sản xuất và hạn dùng trên bao bì. Tránh mua các loại dung dịch tự pha chế trôi nổi không rõ tỷ lệ cồn, bởi nồng độ cồn dưới 60 phần trăm hầu như không đủ khả năng ức chế vi sinh vật gây hại, tạo ra cảm giác an toàn giả tạo cho người sử dụng.

Cách sử dụng nước rửa tay khô đúng kỹ thuật để đạt hiệu quả cao

Hiệu quả sát khuẩn của nước rửa tay khô phụ thuộc rất lớn vào kỹ thuật chà tay. Khi sử dụng, bạn lấy một lượng dung dịch vừa đủ vào lòng bàn tay, thông thường khoảng một đồng xu nhỏ, sao cho dung dịch có thể bao phủ toàn bộ bề mặt bàn tay. Tiếp đó, xoa đều hai lòng bàn tay vào nhau, chà mu bàn tay, các kẽ ngón tay, đầu ngón tay và ngón tay cái theo đúng quy trình vệ sinh tay cơ bản.

Thời gian chà xát hai bàn tay cần duy trì liên tục trong tối thiểu 20 đến 30 giây cho đến khi cồn bay hơi hoàn toàn và bề mặt da khô ráo. Người dùng tuyệt đối không nên lau tay vào quần áo hoặc dùng khăn giấy lau khô ngay sau khi vừa thoa dung dịch, vì hành động này làm giảm thời gian tiếp xúc cần thiết của cồn với mầm bệnh, khiến hiệu quả khử khuẩn không đạt yêu cầu.

Thời điểm nên sử dụng nước rửa tay khô và giới hạn của sản phẩm

Nước rửa tay khô là giải pháp cơ động tuyệt vời khi bạn di chuyển trên phương tiện công cộng, đi siêu thị, sau khi chạm vào các bề mặt dùng chung như nút thang máy, tay nắm cửa hoặc sau khi ho, hắt hơi mà không có sẵn nguồn nước. Tuy nhiên, sản phẩm này chỉ phát huy tối đa công năng khi bàn tay không bị dính bụi bẩn nhìn thấy bằng mắt thường, dầu mỡ hoặc dịch tiết hữu cơ dày đặc.

Nếu bàn tay có vết bẩn rõ rệt hoặc dính đất cát, lớp chất bẩn sẽ tạo thành lá chắn bảo vệ mầm bệnh khỏi tác động của cồn. Trong trường hợp này, việc rửa tay bằng xà phòng thông thường dưới vòi nước chảy là bắt buộc để rửa trôi cơ học các chất bẩn và mầm bệnh. Do đó, dung dịch rửa tay khô chỉ đóng vai trò hỗ trợ tiện lợi chứ không thể thay thế hoàn toàn biện pháp rửa tay truyền thống với xà phòng.

Bảo vệ da tay và an toàn phòng cháy khi dùng dung dịch cồn sát khuẩn

Việc lạm dụng nước rửa tay khô chứa cồn với tần suất quá dày đặc trong ngày có thể làm hòa tan lớp lipid biểu bì tự nhiên, khiến da tay trở nên nứt nẻ, thô ráp hoặc kích ứng. Khi hàng rào bảo vệ da bị tổn thương, vi khuẩn và nấm thậm chí có thể xâm nhập dễ dàng hơn. Do đó, người có cơ địa da nhạy cảm nên ưu tiên sản phẩm có bổ sung thành phần dưỡng da lành tính như glycerin, vitamin E hoặc lô hội.

Ngoài ra, các sản phẩm sát khuẩn tay chứa cồn rất dễ bắt lửa. Người dùng cần lưu ý không để chai dung dịch gần nguồn nhiệt, bếp gas hoặc bật lửa. Sau khi thoa cồn lên tay, hãy chờ cho tay khô hoàn toàn trước khi tiếp xúc với các nguồn phát sinh tia lửa điện để phòng tránh nguy cơ bỏng nhiệt ngoài ý muốn.

Lưu ý an toàn

Dung dịch sát khuẩn tay khô chỉ dùng ngoài da, tuyệt đối không được uống hoặc để tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc mắt, mũi và các vết thương hở sâu. Bảo quản sản phẩm ở nơi thoáng mát, tránh xa tầm tay với của trẻ nhỏ và các nguồn lửa để phòng tránh ngộ độc cồn hoặc hỏa hoạn. Khi da xuất hiện dấu hiệu mẩn ngứa, nổi mụn nước hoặc viêm da tiếp xúc kéo dài, người dùng cần ngưng sử dụng và tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa da liễu.

Tóm tắt

Nước rửa tay khô là giải pháp vệ sinh nhanh tiện lợi, hỗ trợ giảm nguy cơ lây nhiễm virus đường hô hấp khi không có nước và xà phòng. Để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất, người dùng nên chọn dung dịch sát khuẩn chứa cồn từ 60 phần trăm trở lên, thực hiện đúng kỹ thuật chà tay đủ thời gian và ưu tiên rửa tay với xà phòng dưới vòi nước chảy bất cứ khi nào điều kiện cho phép.