Những lưu ý quan trọng khi dùng kính áp tròng giúp bảo vệ mắt
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Kính áp tròng là giải pháp quang học phổ biến giúp cải thiện thị lực cho người mắc tật khúc xạ như cận thị, loạn thị hoặc viễn thị mà không cần đeo kính gọng. Bên cạnh tính tiện dụng trong sinh hoạt và vận động thể thao, sản phẩm này còn đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ cho nhiều người.
Dù mang lại nhiều lợi ích, kính áp tròng tiếp xúc trực tiếp với bề mặt nhãn cầu nên đòi hỏi quy trình chăm sóc vô cùng nghiêm ngặt. Nếu người dùng chủ quan trong khâu vệ sinh hoặc đeo sai cách, giác mạc có thể bị thiếu oxy, trầy xước và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng xâm nhập gây viêm loét.
Lưu ý khi dùng kính áp tròng là gì?
Kính áp tròng là thấu kính mỏng uốn cong đặt trực tiếp lên lớp màng nước mắt phủ trên bề mặt giác mạc. Khi được sử dụng đúng cách dưới sự tư vấn của bác sĩ nhãn khoa, kính áp tròng giúp điều chỉnh khúc xạ chuẩn xác và mang lại tầm nhìn rộng mở, tự nhiên. Màng giác mạc là mô trong suốt không có mạch máu nuôi dưỡng trực tiếp mà lấy oxy chủ yếu từ không khí qua lớp phim nước mắt. Việc đặt một lớp kính lên bề mặt mắt ít nhiều sẽ cản trở quá trình trao đổi khí tự nhiên này. Do đó, hiểu rõ đặc tính của kính áp tròng và tuân thủ các quy chuẩn an toàn là yếu tố sống còn để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm như viêm giác mạc đốm, trầy biểu mô giác mạc hay viêm loét giác mạc nhiễm trùng.
Rửa sạch và lau khô tay trước khi chạm vào kính
Bàn tay là nơi tích tụ nhiều vi khuẩn và bụi bẩn từ môi trường xung quanh sau các hoạt động hằng ngày. Trước khi gắn hoặc tháo kính áp tròng, bạn cần rửa tay kỹ bằng xà phòng diệt khuẩn dịu nhẹ, không chứa hương liệu hay chất dưỡng ẩm dạng dầu. Dầu thừa hoặc cặn xà phòng có thể bám vào bề mặt kính, gây mờ và kích ứng kết mạc khi tiếp xúc với mắt. Sau khi rửa, hãy lau khô tay hoàn toàn bằng khăn sạch không xơ hoặc khăn giấy chất lượng tốt. Tránh chạm vào các bề mặt khác sau khi đã rửa sạch tay để không tái nhiễm khuẩn trước khi thao tác đưa kính vào mắt.
Sử dụng dung dịch chuyên dụng và vệ sinh khay đựng định kỳ
Dung dịch ngâm rửa kính áp tròng đóng vai trò sát khuẩn, làm sạch mảng bám protein và giữ ẩm cho thấu kính. Tuyệt đối không sử dụng nước máy, nước đóng chai hay nước muối sinh lý tự pha để ngâm rửa kính vì chúng không có khả năng diệt khuẩn chuyên sâu và có thể chứa amip gây viêm loét giác mạc nặng. Mỗi lần tháo kính, bạn cần đổ bỏ toàn bộ nước ngâm cũ trong khay và thay thế bằng dung dịch mới hoàn toàn, tuyệt đối không châm thêm dung dịch mới vào dung dịch cũ. Khay đựng kính cũng cần được tráng rửa bằng chính dung dịch ngâm chuyên dụng, úp ngược để khô tự nhiên ở nơi thoáng mát và thay mới định kỳ sau mỗi một đến ba tháng.
Tuân thủ thời gian đeo và tuyệt đối không ngủ qua đêm
Mỗi loại kính áp tròng đều có khuyến cáo về thời gian sử dụng tối đa trong ngày, thường dao động từ tám đến mười hai giờ tùy chất liệu thấu kính. Việc đeo kính quá thời gian cho phép sẽ làm giác mạc bị thiếu oxy mạn tính, dẫn đến tình trạng khô mắt, tân mạch giác mạc và suy giảm khả năng đề kháng tại chỗ. Đặc biệt, bạn tuyệt đối không được ngủ trưa hoặc ngủ qua đêm khi vẫn đang đeo kính áp tròng thông thường. Khi nhắm mắt ngủ, lượng oxy tiếp cận giác mạc giảm mạnh, kết hợp với thấu kính áp chặt tạo môi trường yếm khí thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, làm tăng nguy cơ viêm loét giác mạc lên gấp nhiều lần.
Tránh để kính áp tròng tiếp xúc với môi trường nước
Nước máy, nước bồn tắm, nước hồ bơi và các nguồn nước tự nhiên đều chứa nhiều vi sinh vật gây hại, đặc biệt là amip Acanthamoeba. Đây là loại ký sinh trùng có thể bám chặt vào bề mặt kính áp tròng và xâm nhập sâu vào giác mạc, gây viêm nhiễm nghiêm trọng, khó điều trị và có nguy cơ để lại sẹo vĩnh viễn hoặc suy giảm thị lực. Do đó, bạn cần tháo kính áp tròng trước khi tắm vòi sen, ngâm bồn, đi bơi hoặc xông hơi. Nếu có nhu cầu bơi lội thường xuyên nhưng mắt có tật khúc xạ, bạn nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế về việc sử dụng kính bơi có độ thay vì đeo kính áp tròng dưới nước.
Tháo kính ngay khi mắt có dấu hiệu bất thường
Trong quá trình đeo kính áp tròng, nếu bạn nhận thấy mắt xuất hiện cảm giác cộm xốn, đỏ mắt, đau rát, chảy nước mắt giàn giụa hoặc nhìn mờ đột ngột, hãy tháo kính ra ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo mắt bị dị vật xâm nhập, trầy xước giác mạc hoặc bắt đầu có phản ứng viêm nhiễm. Sau khi tháo kính, bạn nên kiểm tra xem mép kính có bị rách, xước hay bám bụi bẩn hay không. Tuyệt đối không cố gắng tiếp tục chịu đựng để đeo kính khi mắt đang có triệu chứng khó chịu, và không tự ý nhỏ các loại thuốc mắt chứa kháng sinh hay corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chỉ định y khoa. Kính áp tròng là thiết bị y tế tiếp xúc trực tiếp với giác mạc, người dùng cần được bác sĩ chuyên khoa mắt khám khúc xạ và kiểm tra cấu trúc bề mặt nhãn cầu trước khi sử dụng. Không bao giờ dùng chung kính áp tròng hay khay đựng kính với người khác để tránh lây nhiễm chéo. Khi mắt có triệu chứng đau nhức hoặc suy giảm thị lực, cần đến ngay cơ sở nhãn khoa uy tín để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Kính áp tròng mang lại sự tự tin và tiện lợi lớn trong cuộc sống hàng ngày nếu được sử dụng một cách khoa học. Việc chủ động xây dựng thói quen giữ gìn vệ sinh tay, làm sạch khay kính và tuân thủ thời gian đeo là cách hiệu quả nhất để phòng ngừa các biến chứng. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và thăm khám mắt định kỳ cùng bác sĩ nhãn khoa để bảo vệ thị lực lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có thể rửa kính áp tròng bằng nước máy được không?
Không, tuyệt đối không dùng nước máy để rửa hoặc ngâm kính áp tròng. Nước sinh hoạt chứa nhiều vi sinh vật, đặc biệt là amip Acanthamoeba có thể bám vào kính và gây viêm loét giác mạc nghiêm trọng dẫn đến mù lòa. Bạn chỉ nên dùng dung dịch ngâm rửa chuyên dụng.
Bao lâu thì nên thay khay đựng kính áp tròng một lần?
Khay đựng kính áp tròng nên được thay mới định kỳ sau mỗi một đến ba tháng. Dù bạn vệ sinh thường xuyên, màng sinh học vi khuẩn vẫn có thể hình thành theo thời gian trên bề mặt nhựa của khay, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng cho mắt.
Đeo kính áp tròng khi trang điểm nên thực hiện theo thứ tự nào?
Nguyên tắc an toàn là đeo kính áp tròng vào mắt trước khi bắt đầu trang điểm và tháo kính ra trước khi tẩy trang. Điều này giúp ngăn chặn phấn trang điểm, mascara hoặc hóa chất tẩy rửa vô tình dính vào bề mặt kính gây cộm rát và tổn thương giác mạc.
Mắt bị khô khi đeo kính áp tròng thì nên xử trí như thế nào?
Khi bị khô mắt, bạn có thể sử dụng nước mắt nhân tạo hoặc dung dịch nhỏ mắt chuyên dụng dành riêng cho người đeo kính áp tròng không chứa chất bảo quản. Nếu tình trạng khô mắt kéo dài kèm đau cộm, bạn nên tháo kính và tham khảo ý kiến bác sĩ nhãn khoa.
Người bị cận thị nặng có đeo kính áp tròng được không?
Người cận thị nặng hoàn toàn có thể đeo kính áp tròng nếu bề mặt giác mạc và màng phim nước mắt khỏe mạnh. Tuy nhiên, bạn cần được bác sĩ chuyên khoa mắt đo đạc độ cong giác mạc kỹ lưỡng để chọn thông số kính vừa vặn, đảm bảo cung cấp đủ oxy cho mắt.
