Phẫu thuật u nang buồng trứng và những thông tin cần biết

Phẫu thuật u nang buồng trứng là gì?

U nang buồng trứng là hiện tượng xuất hiện một hoặc nhiều túi chứa dịch hoặc chất rắn nằm trên bề mặt hoặc bên trong buồng trứng của người phụ nữ. Phần lớn các u nang cơ năng có thể tự tiêu biến sau vài chu kỳ kinh nguyệt mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, các khối u nang thực thể như nang bì, nang nước, nang nhầy hay nang lạc nội mạc tử cung sẽ tồn tại kéo dài và có xu hướng tăng dần về kích thước. Phẫu thuật u nang buồng trứng là thủ thuật ngoại khoa được chỉ định khi khối u gây triệu chứng khó chịu, chèn ép các cơ quan trong tiểu khung hoặc tiềm ẩn nguy cơ biến chứng cấp tính. Can thiệp kịp thời giúp bảo tồn mô buồng trứng lành lặn, duy trì nội tiết tố nữ và bảo vệ khả năng làm mẹ của người bệnh.

Khi nào cần thực hiện phẫu thuật u nang buồng trứng

Không phải mọi trường hợp u nang buồng trứng đều cần can thiệp ngoại khoa. Bác sĩ chuyên khoa phụ sản sẽ đánh giá cẩn thận dựa trên kích thước khối u, tính chất nang và độ tuổi của người bệnh trước khi quyết định phẫu thuật.

Chỉ định can thiệp ngoại khoa thường được đặt ra khi khối u có kích thước lớn, thường trên 5 đến 6 centimet, hoặc u nang không teo đi sau vài chu kỳ theo dõi mà tiếp tục phát triển. Những khối u nang thực thể như u nang bì, u nang nước, u nang nhầy hay u nang lạc nội mạc tử cung thường khó tự biến mất và cần phẫu thuật để tránh chèn ép các tạng lân cận. Ngoài ra, phẫu thuật khẩn cấp bắt buộc phải thực hiện khi xảy ra biến chứng cấp tính như xoắn cuống u nang buồng trứng, vỡ u nang gây xuất huyết nội mạc hoặc khi có dấu hiệu nghi ngờ tổn thương ác tính trên hình ảnh siêu âm và xét nghiệm chỉ điểm sinh học.

Các phương pháp phẫu thuật u nang buồng trứng phổ biến

Hiện nay, y học áp dụng hai hình thức phẫu thuật chính là mổ nội soi và mổ mở, tùy thuộc vào kích thước, tính chất khối u cũng như tình trạng ổ bụng của bệnh nhân.

Phẫu thuật nội soi u nang buồng trứng là kỹ thuật ít xâm lấn, được ưu tiên áp dụng cho các khối u kích thước vừa phải, lành tính và không có tình trạng dính phức tạp. Bác sĩ tạo các vết rạch rất nhỏ trên thành bụng để đưa dụng cụ và camera vào xử lý tổn thương, giúp người bệnh ít đau đớn, hạn chế mất máu, giảm sẹo xấu và thời gian phục hồi nhanh chóng.

Phẫu thuật mổ mở được lựa chọn khi khối u quá lớn, nghi ngờ dính nhiều do viêm nhiễm cũ, nghi ngờ ác tính hoặc trong các tình huống cấp cứu biến chứng phức tạp. Tùy thuộc vào mong muốn sinh con và tình trạng mô bệnh học, bác sĩ có thể thực hiện bóc tách u nang bảo tồn buồng trứng hoặc cắt bỏ một phần hay toàn bộ buồng trứng bị tổn thương.

Quy trình chuẩn bị trước khi can thiệp phẫu thuật

Trước ngày phẫu thuật, người bệnh cần thực hiện một số bước thăm khám và chuẩn bị kỹ lưỡng để cuộc can thiệp diễn ra thuận lợi, giảm thiểu nguy cơ tai biến y khoa.

Bệnh nhân sẽ được chỉ định thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết như xét nghiệm công thức máu, đông máu, chức năng gan thận, điện tâm đồ, chụp X-quang tim phổi và siêu âm phụ khoa chuyên sâu. Người bệnh cần thông báo chi tiết cho bác sĩ về tiền sử dị ứng thuốc, các bệnh lý mạn tính đang điều trị và các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông máu hoặc thực phẩm chức năng.

Bên cạnh đó, việc tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn uống trước giờ gây mê theo đúng mốc thời gian bác sĩ dặn dò là nguyên tắc bắt buộc để phòng ngừa hội chứng trào ngược thức ăn vào đường thở. Chuẩn bị tâm lý thư giãn, ngủ đủ giấc cũng hỗ trợ cơ thể tiếp nhận gây mê và phẫu thuật tốt hơn.

Chăm sóc và phục hồi sức khỏe sau phẫu thuật

Giai đoạn hậu phẫu đóng vai trò then chốt trong việc giúp cơ thể lấy lại thể trạng ban đầu và ngăn ngừa biến chứng nhiễm trùng vết mổ.

Người bệnh cần giữ cho vết mổ luôn khô ráo, sạch sẽ và thay băng theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Về mặt vận động, sau khi thuốc mê hết tác dụng và thể trạng ổn định, bệnh nhân nên ngồi dậy và đi lại nhẹ nhàng quanh phòng bệnh để kích thích nhu động ruột hoạt động trở lại, tránh tình trạng dính ruột sau mổ cũng như giảm ứ trệ tuần hoàn máu.

Chế độ dinh dưỡng nên bắt đầu từ các món lỏng dễ tiêu như súp, cháo loãng rồi dần dần chuyển sang cơm mềm khi đã trung tiện được bình thường. Bổ sung đầy đủ đạm, vitamin C, kẽm và chất xơ để tăng cường sức đề kháng và hạn chế táo bón. Người bệnh cần tránh mang vác đồ vật nặng hay thực hiện các động tác gắng sức trong ít nhất 4 đến 6 tuần đầu sau mổ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho việc thăm khám và chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa phụ sản. Người bệnh tuyệt đối không tự ý trì hoãn phẫu thuật khi đã có chỉ định hoặc tự ý sử dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau mổ như sốt cao, đau bụng dữ dội, vết mổ sưng đỏ chảy dịch hoặc ra máu âm đạo bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Phẫu thuật u nang buồng trứng là giải pháp điều trị hiệu quả giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm và cải thiện sức khỏe sinh sản cho phụ nữ. Việc hiểu rõ chỉ định, chuẩn bị chu đáo trước mổ và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau phẫu thuật giúp quá trình hồi phục diễn ra an toàn. Chị em nên duy trì thói quen khám phụ khoa định kỳ để chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân.