Phẫu thuật tuyến giáp có nguy hiểm không và những rủi ro cần biết

Phẫu thuật tuyến giáp có nguy hiểm không là gì?

Tuyến giáp là tuyến nội tiết hình cánh bướm nằm ở vùng trước cổ, giữ vai trò tiết ra các hormone thyroxine và triiodothyronine điều hòa hoạt động trao đổi chất, nhịp tim và thân nhiệt của cơ thể. Phẫu thuật tuyến giáp bao gồm các hình thức cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp nhằm giải quyết triệt để các bệnh lý cấu trúc hoặc chức năng của tuyến. Nhờ sự tiến bộ vượt bậc của kỹ thuật ngoại khoa hiện đại, phương pháp này được xếp vào nhóm các phẫu thuật có mức độ an toàn cao khi được thực hiện bởi các bác sĩ phẫu thuật chuyên khoa có kinh nghiệm. Mặc dù vậy, do vị trí giải phẫu của tuyến giáp nằm liền kề với các cấu trúc quan trọng như khí quản, thực quản, dây thần kinh thanh quản và các tuyến cận giáp, ca mổ đòi hỏi sự tỉ mỉ, chuẩn xác tuyệt đối để hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương các mô xung quanh.

Những trường hợp nào cần thực hiện phẫu thuật tuyến giáp

Chỉ định phẫu thuật tuyến giáp được đưa ra khi khối u giáp có nghi ngờ hoặc xác định là ác tính, bướu nhân kích thước lớn gây chèn ép khí quản và thực quản dẫn đến khó thở hoặc khó nuốt. Phẫu thuật cũng được xem xét đối với các trường hợp bướu giáp phát triển xuống trung thất, bướu nhân độc tuyến giáp hoặc bệnh nhân cường giáp đáp ứng kém với điều trị nội khoa.

Tùy theo tính chất tổn thương và mức độ lan rộng của bệnh lý, bác sĩ ngoại khoa sẽ lựa chọn cắt một thùy tuyến giáp, cắt gần toàn bộ hoặc cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp kèm nạo vét hạch cổ nếu cần thiết. Việc cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích điều trị triệt căn và nguy cơ can thiệp giúp người bệnh đạt kết quả tối ưu nhất.

Các biến chứng và rủi ro có thể gặp trong và sau phẫu thuật tuyến giáp

Mặc dù tỷ lệ biến chứng nặng khá thấp, phẫu thuật tuyến giáp vẫn tiềm ẩn một số rủi ro phẫu thuật nhất định. Biến chứng đầu tiên là chảy máu sau mổ, thường xảy ra trong vòng hai mươi tư giờ đầu, có thể hình thành khối máu tụ chèn ép đường thở gây khó thở cấp tính. Tiếp theo là nguy cơ tổn thương dây thần kinh thanh quản quặt ngược, dẫn tới triệu chứng khàn tiếng tạm thời hoặc mất giọng vĩnh viễn nếu dây thần kinh bị đứt.

Một rủi ro phổ biến khác là tình trạng suy tuyến cận giáp dẫn đến hạ canxi máu do tuyến cận giáp bị tổn thương mạch máu nuôi hoặc bị cắt bỏ ngoài ý muốn. Bệnh nhân có thể xuất hiện cảm giác tê rần ở đầu ngón tay, ngón chân, quanh môi hoặc co rút cơ. Ngoài ra, nhiễm trùng vết mổ và biến chứng do gây mê hồi sức cũng là những rủi ro chung cần được theo dõi sát sao.

Quá trình chuẩn bị trước mổ nhằm giảm thiểu tối đa rủi ro

Để đảm bảo an toàn tối đa cho ca phẫu thuật, người bệnh cần thực hiện đầy đủ các xét nghiệm đánh giá chức năng tuyến giáp, siêu âm tuyến giáp, nội soi thanh quản kiểm tra hoạt động dây thanh trước mổ và khám chuyên khoa tim mạch, hô hấp. Nếu đang sử dụng các loại thuốc chống đông máu, thuốc ức chế kết tập tiểu cầu hoặc thực phẩm chức năng, người bệnh cần thông báo chi tiết cho bác sĩ để được hướng dẫn tạm ngưng thuốc đúng thời điểm.

Việc kiểm soát tốt nồng độ hormone tuyến giáp về trạng thái bình giáp trước ngày mổ là yêu cầu bắt buộc đối với bệnh nhân cường giáp, nhằm ngăn ngừa biến chứng cơn bão giáp nguy hiểm tính mạng trong khi phẫu thuật. Người bệnh cũng cần tuân thủ nghiêm ngặt thời gian nhịn ăn uống theo chỉ định của bác sĩ gây mê.

Hướng dẫn theo dõi và chăm sóc sau phẫu thuật tuyến giáp

Giai đoạn hậu phẫu đòi hỏi người bệnh tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn chăm sóc vết mổ, giữ vết khâu khô ráo và thay băng theo quy định vô khuẩn. Trong những ngày đầu, việc theo dõi sát các biểu hiện khó thở, sưng nề vùng cổ, tê rần tay chân hay biến đổi giọng nói là vô cùng cần thiết để kịp thời phát hiện rủi ro.

Người bệnh cần tái khám định kỳ theo lịch hẹn để xét nghiệm đánh giá nồng độ canxi máu và hormone kích thích tuyến giáp TSH. Với những trường hợp cắt toàn bộ tuyến giáp, việc sử dụng thuốc hormone thay thế levothyroxine đều đặn mỗi buổi sáng khi bụng đói sẽ giúp duy trì chuyển hóa bình thường cho cơ thể và phòng ngừa nguy cơ suy giáp mạn tính.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục y khoa phổ thông, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay chỉ định phẫu thuật từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc điều trị tuyến giáp hoặc tự mua các sản phẩm canxi để uống khi chưa có kết quả xét nghiệm máu và chỉ dẫn y tế. Nếu sau phẫu thuật xuất hiện các dấu hiệu cấp cứu như khó thở tiến triển, sưng to nhanh vùng cổ, co rút cơ bắp tay chân dữ dội, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Phẫu thuật tuyến giáp nhìn chung là thủ thuật có độ an toàn cao khi được thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín. Phần lớn các rủi ro đều có thể phòng ngừa, kiểm soát và điều trị hiệu quả nếu người bệnh tuân thủ đầy đủ hướng dẫn chuẩn bị trước mổ cũng như tái khám theo dõi sát sao sau mổ. Khi có bất kỳ thắc mắc nào về phương pháp phẫu thuật, người bệnh nên chủ động trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để có kế hoạch chăm sóc phù hợp nhất.