Phẫu thuật Phaco điều trị đục thủy tinh thể: Quy trình và lưu ý chăm sóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Phẫu thuật Phaco là phương pháp can thiệp nhãn khoa hiện đại, ứng dụng năng lượng sóng siêu âm để tán nhuyễn phần thủy tinh thể bị đục và hút ra ngoài qua vết mổ siêu nhỏ. Sau đó, bác sĩ đặt vào mắt một thấu kính nội nhãn nhân tạo thích hợp để phục hồi đường truyền ánh sáng và cải thiện độ trong suốt cho hệ thống quang học của mắt.
Phương pháp này được áp dụng rộng rãi nhờ thời gian phẫu thuật nhanh, ít gây tổn thương mô xung quanh và thời gian hồi phục thị lực ngắn. Hiểu rõ quy trình thực hiện, tiêu chuẩn chỉ định và các biện pháp chăm sóc mắt hậu phẫu sẽ giúp người bệnh an tâm hơn trong suốt quá trình điều trị đục thủy tinh thể.
Phẫu thuật Phaco là gì?
Phẫu thuật Phaco, tên đầy đủ là phacoemulsification, là kỹ thuật can thiệp ngoại khoa vi phẫu được sử dụng phổ biến nhất hiện nay để điều trị bệnh đục thủy tinh thể. Thủy tinh thể vốn là một thấu kính tự nhiên trong suốt nằm phía sau mống mắt, có nhiệm vụ hội tụ ánh sáng lên võng mạc để tạo ra hình ảnh rõ nét. Khi các sợi protein bên trong bị biến tính do lão hóa, chấn thương hoặc bệnh lý chuyển hóa, thủy tinh thể dần trở nên mờ đục, khiến thị lực suy giảm tương tự như nhìn qua một tấm kính mờ. Kỹ thuật Phaco sử dụng một đầu kim dao động với tần số siêu âm để tán vụn khối nhân đục thành những phân tử cực nhỏ, sau đó hút ra ngoài qua một đường rạch chỉ khoảng hai đến ba milimet. Phương pháp này giúp bảo tồn cấu trúc bao tự nhiên của mắt, tạo tiền đề nâng đỡ vững chắc cho thấu kính nhân tạo thay thế.
Trường hợp nào được chỉ định phẫu thuật Phaco
Phẫu thuật Phaco thường được chỉ định khi tình trạng đục thủy tinh thể tiến triển làm suy giảm thị lực nghiêm trọng, cản trở các sinh hoạt hằng ngày như đọc sách, lái xe hoặc làm việc. Bác sĩ chuyên khoa mắt cũng cân nhắc phẫu thuật khi đục thủy tinh thể gây biến chứng tăng nhãn áp hoặc cản trở việc thăm khám, điều trị các bệnh lý dịch kính võng mạc phía sau. Người bệnh cần được đo thị lực, siêu âm mắt và tính công suất kính nội nhãn cẩn thận trước khi đưa ra quyết định can thiệp.
Quy trình tán nhuyễn và thay thủy tinh thể nhân tạo
Bác sĩ nhãn khoa tiến hành tạo một vết rạch siêu nhỏ ở rìa giác mạc, sau đó đưa đầu kim phát sóng siêu âm vào để tán nhuyễn phần nhân thủy tinh thể đã bị đục. Các mảnh vụn nhỏ này được hút sạch ra ngoài qua hệ thống máy chuyên dụng trong khi bao sau của thủy tinh thể vẫn được bảo tồn nguyên vẹn. Tiếp theo, một thấu kính nội nhãn nhân tạo mềm được gấp nhỏ và đưa vào đặt cố định trong bao thủy tinh thể. Nhờ vết mổ siêu nhỏ có khả năng tự liền mép, quy trình này thường không cần khâu vết thương.
Cách chăm sóc và bảo vệ mắt sau can thiệp Phaco
Giai đoạn hậu phẫu đóng vai trò then chốt giúp mắt phục hồi nhanh và tránh nhiễm trùng. Người bệnh cần đeo kính bảo hộ hoặc ốp bảo vệ mắt khi ngủ trong những ngày đầu để tránh vô tình dụi tay vào mắt. Việc sử dụng thuốc nhỏ mắt kháng sinh và kháng viêm phải tuân thủ nghiêm ngặt theo đúng đơn chỉ định của bác sĩ điều trị. Ngoài ra, người bệnh cần hạn chế cúi gập người quá thấp, tránh mang vác vật nặng, không để nước bẩn hay xà phòng dính vào mắt và tạm dừng các hoạt động thể thao cường độ cao.
Dấu hiệu cảnh báo bất thường cần tái khám mắt ngay
Mặc dù phẫu thuật Phaco có độ an toàn rất cao, người bệnh vẫn cần theo dõi sát các phản ứng của mắt sau mổ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau nhức mắt dữ dội không thuyên giảm, mắt đỏ tăng dần, mí mắt sưng nề hoặc thị lực đột ngột giảm sút, bạn cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt ngay lập tức. Tình trạng nhìn thấy chớp sáng, nhiều đốm đen trôi nổi trước mắt hay chảy mủ từ mắt cũng là những dấu hiệu cảnh báo nguy cơ viêm nội nhãn hoặc bong võng mạc cần xử trí khẩn cấp.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định phẫu thuật từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Mỗi người bệnh có tình trạng nhãn khoa, cấu trúc mắt và bệnh lý toàn thân khác nhau nên cần được thăm khám trực tiếp để lựa chọn loại kính nội nhãn phù hợp. Tuyệt đối không tự ý ngưng, đổi hoặc nhỏ thêm các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có sự đồng ý của bác sĩ điều trị.
Tóm tắt
Phẫu thuật Phaco là giải pháp can thiệp hiện đại giúp người bệnh đục thủy tinh thể khôi phục thị lực và nâng cao chất lượng cuộc sống. Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào việc tuân thủ chỉ định của bác sĩ nhãn khoa và chế độ chăm sóc mắt sau mổ. Người bệnh cần tái khám định kỳ theo đúng hẹn để bảo vệ đôi mắt sáng khỏe lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thời gian thực hiện một ca phẫu thuật Phaco kéo dài bao lâu?
Thời gian phẫu thuật Phaco thường diễn ra nhanh chóng, trung bình khoảng mười đến hai mươi phút cho mỗi mắt. Tuy nhiên, người bệnh cần dành thêm thời gian trước mổ để khám mắt toàn diện và nghỉ ngơi theo dõi tại viện vài giờ sau can thiệp.
Phẫu thuật Phaco có gây đau đớn trong quá trình thực hiện không?
Trước khi phẫu thuật, bác sĩ nhãn khoa sẽ nhỏ thuốc gây tê bề mặt mắt nên người bệnh hầu như không cảm thấy đau đớn. Trong lúc thao tác, bạn chỉ cảm nhận áp lực nhẹ hoặc ánh sáng từ kính hiển vi phẫu thuật.
Bao lâu sau khi mổ Phaco thì thị lực phục hồi ổn định?
Phần lớn người bệnh có thể nhìn sáng và rõ hơn ngay sau ngày đầu tiên tháo băng. Thị lực sẽ tiếp tục ổn định dần trong khoảng hai đến bốn tuần nếu tuân thủ đúng hướng dẫn dùng thuốc nhỏ mắt và chăm sóc.
Sau phẫu thuật Phaco bao lâu thì người bệnh được tắm gội bình thường?
Sau mổ Phaco, người bệnh nên hạn chế để nước sinh hoạt, xà phòng rơi vào mắt ít nhất một đến hai tuần đầu. Bạn có thể tắm từ cổ trở xuống và dùng khăn sạch lau nhẹ nhàng quanh vùng mặt.
Có thể mổ Phaco cho cả hai mắt trong cùng một buổi không?
Bác sĩ thường không mổ hai mắt cùng một ngày nhằm đảm bảo an toàn tối đa và kiểm soát nguy cơ nhiễm trùng. Mắt thứ hai thường được can thiệp sau khi mắt đầu tiên đã ổn định thị lực theo đánh giá y khoa.
