Phẫu thuật mắt Lasik là gì và những ai đủ điều kiện thực hiện

Phẫu thuật mắt Lasik là gì?

Phẫu thuật mắt Lasik là một dạng phẫu thuật khúc xạ giác mạc bằng laser được áp dụng rộng rãi từ nhiều thập kỷ qua nhằm điều chỉnh các sai số quang học của nhãn cầu. Phương pháp này can thiệp vào lớp nhu mô giác mạc để tái tạo độ cong bề mặt, giúp ánh sáng đi vào mắt hội tụ chính xác lên lớp võng mạc phía sau, từ đó tái lập thị lực rõ nét tự nhiên. Kỹ thuật này phù hợp cho người có nhu cầu cải thiện tầm nhìn mà không muốn tiếp tục mang kính thường xuyên vì lý do nghề nghiệp, thẩm mỹ hay sở thích thể thao. Mặc dù là can thiệp ngoại khoa an toàn và có độ chính xác cao, Lasik vẫn là một thủ thuật xâm lấn trên mô giác mạc sống, đòi hỏi việc đánh giá sức khỏe nhãn khoa toàn diện từ bác sĩ chuyên khoa.

Nguyên lý hoạt động của phương pháp phẫu thuật mắt Lasik

Phẫu thuật Lasik là viết tắt của kỹ thuật định hình lại nhu mô giác mạc bằng laser sau khi tạo một vạt mỏng trên bề mặt. Trong thủ thuật này, phẫu thuật viên nhãn khoa sử dụng dao vi phẫu tự động hoặc tia laser femtosecond để tạo một vạt biểu mô giác mạc rất mỏng rồi lật nhẹ sang một bên.

Sau khi bộc lộ lớp nhu mô bên dưới, hệ thống excimer laser sẽ phát ra các xung năng lượng lạnh với độ chính xác cao nhằm bốc bay một lượng mô vi thể được tính toán trước. Quá trình này làm thay đổi độ cong giác mạc, giúp hình ảnh hội tụ chính xác trên võng mạc đối với các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị và loạn thị. Cuối cùng, vạt giác mạc được đậy trở lại vị trí ban đầu và tự bám dính tự nhiên mà không cần khâu.

Những tiêu chuẩn để một người có thể phẫu thuật mắt Lasik

Để đảm bảo an toàn tối đa và hạn chế nguy cơ thoái triển độ cận, người muốn can thiệp Lasik cần đáp ứng các điều kiện khắt khe về sức khỏe nhãn khoa và toàn thân. Độ tuổi phổ biến nhất là từ mười tám tuổi trở lên, thời điểm cấu trúc nhãn cầu và độ khúc xạ đã đạt mức ổn định.

Độ khúc xạ của mắt cần giữ nguyên hoặc thay đổi không đáng kể dưới 0.5 diop trong vòng ít nhất sáu tháng đến một năm liên tục trước thời điểm khám. Bên cạnh đó, giác mạc phải có độ dày đủ an toàn sau khi đã trừ đi phần mô cần triệt tiêu bởi tia laser. Cấu trúc giác mạc không được có các dấu hiệu bất thường về mặt bản đồ hình học, đồng thời đáy mắt và thị thần kinh phải ở trạng thái ổn định.

Các trường hợp chống chỉ định không nên mổ Lasik

Không phải trường hợp mắc tật khúc xạ nào cũng phù hợp để can thiệp bằng phương pháp Lasik. Những người có giác mạc quá mỏng, giác mạc hình chóp hoặc độ cong giác mạc quá dốc hay quá phẳng thường bị từ chối phẫu thuật vì nguy cơ giãn phình giác mạc sau mổ.

Các bệnh lý viêm nhiễm cấp tính tại mắt như viêm kết mạc, viêm giác mạc, viêm màng bồ đào, cũng như tình trạng khô mắt nặng chưa kiểm soát đều là rào cản lớn. Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú cũng cần hoãn can thiệp vì sự biến động nội tiết tố làm thay đổi độ khúc xạ tạm thời. Ngoài ra, người mắc các bệnh tự miễn hệ thống như lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh đái tháo đường kiểm soát kém cũng không nên thực hiện phẫu thuật này.

Khám sàng lọc và đánh giá cấu trúc mắt trước can thiệp

Quy trình khám chuyên sâu trước phẫu thuật đóng vai trò quyết định đến sự thành công của ca mổ. Người bệnh được kiểm tra thị lực toàn diện, đo khúc xạ khách quan trước và sau khi làm liệt điều tiết bằng thuốc nhỏ mắt chuyên dụng để xác định chính xác độ cận viễn loạn thực tế.

Tiếp theo, kỹ thuật viên tiến hành chụp bản đồ giác mạc nhằm phân tích chi tiết độ dày, độ cong và tính đối xứng của bề mặt trước sau giác mạc. Bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ soi đáy mắt để tầm soát các tổn thương thoái hóa hoặc rách võng mạc chu biên. Nếu phát hiện vết rách hoặc thoái hóa mỏng võng mạc nguy hiểm, người bệnh cần được quang đông laser võng mạc dự phòng trước khi xem xét mổ khúc xạ.

Chăm sóc và theo dõi thị giác sau khi phẫu thuật Lasik

Sau khi hoàn thành phẫu thuật Lasik, quá trình chăm sóc đóng vai trò thiết yếu giúp vạt giác mạc liền tốt và phòng ngừa nhiễm khuẩn. Người bệnh cần đeo kính bảo hộ chuyên dụng cả ngày lẫn đêm trong những ngày đầu để tránh vô tình quẹt tay hoặc dụi mắt trong lúc ngủ.

Thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, kháng viêm và nước mắt nhân tạo không chất bảo quản phải được sử dụng đúng theo lịch trình chỉ định của bác sĩ nhãn khoa. Trong sinh hoạt, cần giữ mắt sạch sẽ, hạn chế nhìn màn hình điện tử liên tục và nghỉ ngơi điều độ. Các buổi tái khám định kỳ vào ngày đầu, một tuần, một tháng và ba tháng sau mổ là bắt buộc để theo dõi sát sao sự phục hồi thị lực và độ bền của vạt giác mạc.

Lưu ý an toàn

Mọi quyết định phẫu thuật mắt Lasik phải dựa trên kết quả thăm khám chuyên sâu và tư vấn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa mắt tại các bệnh viện uy tín. Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục y khoa, không thay thế cho chỉ định lâm sàng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua hoặc ngưng các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có hướng dẫn y tế.

Tóm tắt

Phẫu thuật mắt Lasik là giải pháp hiện đại giúp điều chỉnh hiệu quả các tật khúc xạ, mang lại sự thuận tiện lớn cho sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, sự an toàn và chất lượng thị giác lâu dài phụ thuộc vào quá trình thăm khám sàng lọc kỹ lưỡng cùng sự tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn chăm sóc mắt sau phẫu thuật.