Phẫu thuật EXIT là gì và các biến chứng thường gặp
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Trong lĩnh vực y học sản khoa và phẫu thuật nhi, phẫu thuật EXIT được đánh giá là một trong những kỹ thuật can thiệp chuyên sâu giúp bảo vệ tính mạng trẻ sơ sinh mắc các bất thường đường hô hấp nghiêm trọng.
Nhờ duy trì tuần hoàn qua bánh nhau trong lúc tiến hành mổ lấy thai, các bác sĩ có thể khẩn trương can thiệp thiết lập đường thở cho em bé trước khi trẻ bắt đầu tự thở.
Phẫu thuật EXIT là gì?
Phẫu thuật EXIT hay còn gọi là quy trình điều trị trong tử cung ngoài cơ thể là một kỹ thuật phẫu thuật sản khoa đặc biệt được thực hiện ngay trong quá trình mổ lấy thai. Kỹ thuật này cho phép các bác sĩ tiến hành can thiệp y khoa và khai thông đường hô hấp cho thai nhi trước khi dây rốn bị cắt rời. Trong suốt quá trình thao tác, thai nhi vẫn nhận được oxy và chất dinh dưỡng duy trì từ tuần hoàn của mẹ thông qua bánh nhau. Mục tiêu cốt lõi của phẫu thuật EXIT là đảm bảo an toàn tính mạng cho những trẻ sơ sinh có nguy cơ bị suy hô hấp cấp tính ngay khi cất tiếng khóc chào đời do các dị tật bẩm sinh gây tắc nghẽn đường thở nghiêm trọng. Đây là một quy trình chuyên sâu đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của ê-kíp đa chuyên khoa gồm sản khoa, phẫu thuật nhi, gây mê hồi sức và sơ sinh.
Chỉ định y khoa của phẫu thuật EXIT
Phẫu thuật EXIT được chỉ định trong những trường hợp chẩn đoán trước sinh phát hiện thai nhi có khối u hoặc dị tật lớn chèn ép đường hô hấp trên. Các trường hợp phổ biến bao gồm u quái vùng cổ, u nang bạch huyết kích thước lớn, dị tật hẹp đường thở bẩm sinh hoặc hội chứng tắc nghẽn đường thở trên bẩm sinh. Bên cạnh đó, kỹ thuật này cũng được áp dụng đối với những thai nhi bị thoát vị hoành bẩm sinh thể nặng hoặc có các khối u trong lồng ngực gây cản trở khả năng tự thở của trẻ sau khi sinh. Việc phát hiện sớm các bất thường này qua siêu âm thai định kỳ và chụp cộng hưởng từ thai nhi đóng vai trò quyết định giúp các bác sĩ sản khoa và phẫu thuật nhi lập kế hoạch can thiệp EXIT kịp thời.
Quy trình thực hiện phẫu thuật EXIT trong mổ lấy thai
Quá trình phẫu thuật EXIT diễn ra trong phòng mổ hiện đại với sự phối hợp của nhiều bác sĩ chuyên khoa. Sản phụ được gây mê toàn thân với nồng độ thuốc mê phù hợp để làm giãn cơ tử cung tối đa, giúp duy trì lượng máu nuôi từ bánh nhau đến thai nhi. Bác sĩ sản khoa tiến hành bộc lộ đầu và hai tay của thai nhi ra ngoài tử cung, trong khi toàn bộ thân mình và dây rốn vẫn giữ nguyên bên trong buồng tử cung. Ngay lúc này, ê-kíp phẫu thuật nhi sẽ khẩn trương đánh giá đường thở, thực hiện đặt nội khí quản, soi thanh quản hoặc mở khí quản cấp cứu. Sau khi đường hô hấp của trẻ đã được thông suốt và cố định an toàn, dây rốn mới được kẹp cắt và trẻ được chuyển ngay sang ê-kíp sơ sinh để chăm sóc tích cực.
Biến chứng thường gặp đối với sản phụ khi làm phẫu thuật EXIT
Do phẫu thuật EXIT đòi hỏi tử cung của người mẹ phải giãn rộng hoàn toàn trong suốt thời gian can thiệp đường thở cho thai nhi, biến chứng nguy hiểm nhất đối với sản phụ là đờ tử cung và băng huyết sau sinh. Việc sử dụng thuốc gây mê liều cao để thả lỏng cơ tử cung có thể làm giảm khả năng co hồi tự nhiên của tử cung sau khi lấy thai. Ngoài ra, sản phụ cũng đối mặt với rủi ro mất máu nhiều trong mổ, tổn thương các cơ quan lân cận, nhiễm trùng vết mổ hoặc phản ứng phụ liên quan đến gây mê toàn thân. Để phòng ngừa và xử trí các rủi ro này, đội ngũ gây mê hồi sức luôn theo dõi sát sao các chỉ số sinh hiệu và chuẩn bị sẵn các phương án truyền máu cũng như thuốc tăng co hồi tử cung ngay sau khi cắt dây rốn.
Biến chứng và rủi ro có thể gặp ở thai nhi
Đối với thai nhi, biến chứng lo ngại nhất trong phẫu thuật EXIT là tình trạng suy thai hoặc thiếu oxy do suy giảm tuần hoàn nhau thai. Nếu bánh nhau bị bong sớm, dây rốn bị chèn ép hoặc huyết áp của sản phụ giảm sâu trong quá trình gây mê, lượng oxy cung cấp cho thai nhi sẽ bị sụt giảm nghiêm trọng. Điều này có thể dẫn đến nhịp tim thai chậm hoặc tổn thương thần kinh do thiếu máu cục bộ. Ngoài ra, việc thao tác can thiệp đường thở phức tạp trên một thai nhi sơ sinh cũng có nguy cơ gây chấn thương niêm mạc thanh quản, chảy máu đường hô hấp hoặc không thể khai thông đường thở thành công trong khoảng thời gian an toàn của tuần hoàn nhau thai.
Lưu ý an toàn
Phẫu thuật EXIT là một chuyên khoa sâu thuộc lĩnh vực y học thai nhi và can thiệp sản khoa nguy cơ cao. Tất cả các thông tin về phẫu thuật này chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng. Việc quyết định chỉ định phẫu thuật phải dựa trên quá trình thăm khám, hội chẩn đa chuyên khoa tỉ mỉ và đánh giá toàn diện sức khỏe của sản phụ lẫn thai nhi. Gia đình cần thảo luận trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa sản và phẫu thuật nhi để hiểu rõ về quy trình, lợi ích cũng như các rủi ro biến chứng có thể xảy ra trước khi thực hiện.
Tóm tắt
Phẫu thuật EXIT đại diện cho bước tiến lớn của y học hiện đại trong việc cứu sống các trẻ sơ sinh mắc dị tật đường hô hấp phức tạp. Mặc dù quy trình này tồn tại những nguy cơ biến chứng cho cả sản phụ và thai nhi, sự chuẩn bị chu đáo cùng năng lực chuyên môn của ê-kíp y khoa sẽ giúp tối ưu hóa sự an toàn và mang lại cơ hội sống khỏe mạnh cho em bé ngay từ khoảnh khắc chào đời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Phẫu thuật EXIT kéo dài trong bao lâu?
Thời gian thực hiện phẫu thuật EXIT thường phụ thuộc vào độ phức tạp của dị tật đường thở ở thai nhi. Thông thường, giai đoạn can thiệp khai thông đường thở trong khi duy trì tuần hoàn nhau thai kéo dài từ 30 đến 60 phút, còn toàn bộ ca mổ sản khoa có thể kéo dài vài giờ.
Sản phụ có cảm thấy đau trong quá trình phẫu thuật EXIT không?
Trong suốt quá trình phẫu thuật EXIT, sản phụ được tiến hành gây mê toàn thân sâu nhằm đảm bảo cơ tử cung thư giãn hoàn toàn và không cảm thấy đau đớn. Sau khi tỉnh lại, sản phụ sẽ được bác sĩ chỉ định các biện pháp kiểm soát đau sau mổ an toàn.
Khi nào thai nhi được phát hiện cần làm phẫu thuật EXIT?
Các dị tật đường thở cần phẫu thuật EXIT thường được phát hiện trong thai kỳ thông qua siêu âm hình thái thai nhi ở quý hai hoặc quý ba, kết hợp với chụp cộng hưởng từ thai nhi để đánh giá chính xác mức độ chèn ép đường hô hấp.
Trẻ sau khi làm phẫu thuật EXIT có cần nằm chăm sóc đặc biệt không?
Hầu hết em bé sau khi trải qua phẫu thuật EXIT đều được chuyển ngay về khoa hồi sức tích cực sơ sinh. Tại đây, trẻ sẽ được theo dõi sát sao chức năng hô hấp, hỗ trợ thở máy và điều trị chuyên sâu tùy theo tình trạng dị tật bẩm sinh.
Phẫu thuật EXIT có ảnh hưởng đến khả năng mang thai lần sau của người mẹ không?
Phẫu thuật EXIT được thực hiện thông qua đường mổ lấy thai trên tử cung. Nếu quá trình hồi phục tốt và không có biến chứng nghiêm trọng, khả năng mang thai lần sau của sản phụ nhìn chung không bị ảnh hưởng, tuy nhiên cần sự tư vấn kỹ lưỡng từ bác sĩ sản khoa.
