Phẫu thuật Bentall và những thông tin người bệnh cần biết

Phẫu thuật Bentall là gì?

Phẫu thuật Bentall là phẫu thuật tim hở phức tạp, được thiết kế nhằm sửa chữa toàn diện gốc động mạch chủ thông qua việc thay thế đồng thời van động mạch chủ, xoang Valsalva và đoạn động mạch chủ lên bằng một ống ghép nhân tạo phức hợp có gắn sẵn van cơ học hoặc van sinh học. Điểm đặc trưng của kỹ thuật này là phẫu thuật viên phải cắt tỉa và khâu nối lại hai lỗ động mạch vành vào thân ống ghép nhân tạo để duy trì dòng máu nuôi cơ tim. Đây là phương pháp điều trị triệt để cho các tổn thương nặng nề tại gốc động mạch, giúp ngăn ngừa biến chứng phình vỡ đe dọa tính mạng và phục hồi huyết động bình thường cho tim. Nhờ sự tiến bộ của kỹ thuật gây mê hồi sức và hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể, phẫu thuật Bentall có tỷ lệ thành công cao và cải thiện đáng kể tuổi thọ cho người bệnh.

Các trường hợp cần chỉ định phẫu thuật Bentall

Bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tim mạch chỉ định phẫu thuật Bentall khi tổn thương tại gốc động mạch chủ có nguy cơ đe dọa tính mạng. Chỉ định phổ biến nhất là tình trạng phình gốc động mạch chủ kèm hở van động mạch chủ nặng, khiến tâm thất trái giãn to và suy giảm chức năng bơm máu.

Bên cạnh đó, người mắc hội chứng Marfan hoặc các rối loạn mô liên kết di truyền thường có thành mạch suy yếu, khiến gốc động mạch chủ giãn nhanh và dễ rách vỡ, cần phẫu thuật chủ động để phòng ngừa tai biến. Tình trạng bóc tách động mạch chủ type A cấp tính lan đến gốc động mạch cũng là chỉ định cấp cứu ngoại khoa khẩn cấp. Ngoài ra, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn gây áp xe quanh vòng van động mạch chủ hoặc phá hủy mô nâng đỡ cũng cần can thiệp Bentall để làm sạch triệt để ổ nhiễm trùng.

Quy trình chuẩn bị và các bước thực hiện phẫu thuật Bentall

Trước phẫu thuật, người bệnh được đánh giá kỹ lưỡng bằng siêu âm tim qua thực quản, chụp cắt lớp vi tính mạch máu và chụp mạch vành để xác định kích thước gốc động mạch và vị trí lỗ động mạch vành, đồng thời kiểm soát ổn định các bệnh lý nền.

Ca đại phẫu diễn ra dưới gây mê toàn thân với sự hỗ trợ của máy tuần hoàn ngoài cơ thể thay thế chức năng tim phổi. Phẫu thuật viên mở xương ức, làm ngừng tim bằng dung dịch liệt tim chuyên dụng rồi cắt bỏ đoạn gốc động mạch bị phình cùng van tim tổn thương. Tiếp theo, một ống ghép nhân tạo chứa van được khâu cố định vào vòng van động mạch chủ. Hai lỗ động mạch vành được khoét và cắm chuẩn xác vào thân ống ghép. Sau khi nối đầu trên của ống ghép vào đoạn mạch lành lặn, tim được phục hồi tưới máu, tự đập lại và kết thúc quá trình chạy máy.

Chăm sóc hậu phẫu và quá trình hồi phục của người bệnh

Sau mổ, người bệnh được theo dõi đặc biệt tại phòng hồi sức tích cực tim mạch trong một đến ba ngày nhằm kiểm soát huyết động, nhịp tim và lượng dịch qua các ống dẫn lưu trước khi chuyển về phòng bệnh thông thường.

Tại khoa phòng, nhân viên y tế hướng dẫn người bệnh tập thở sâu, ho khạc đờm và vận động nhẹ để phòng ngừa xẹp phổi hay huyết khối tĩnh mạch. Xương ức cần từ sáu đến tám tuần để liền vững chắc, vì vậy người bệnh cần tránh mang vác vật nặng trên ba kilôgam, không chống tay mạnh khi ngồi dậy hoặc vặn người đột ngột. Quá trình hồi phục hoàn toàn thường mất từ hai đến ba tháng. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch tái khám định kỳ để bác sĩ siêu âm tim kiểm tra chức năng van và đánh giá lưu thông mạch vành.

Lưu ý dùng thuốc chống đông và duy trì chế độ sinh hoạt

Trường hợp thay van cơ học, người bệnh bắt buộc phải dùng thuốc chống đông máu suốt đời để ngăn ngừa hình thành cục máu đông gây kẹt van hoặc đột quỵ. Người bệnh cần xét nghiệm máu định kỳ kiểm tra chỉ số INR để duy trì trong ngưỡng mục tiêu an toàn do bác sĩ chỉ định.

Về dinh dưỡng, người bệnh nên duy trì chế độ ăn ổn định lượng rau củ giàu vitamin K nhằm tránh làm biến đổi hiệu quả thuốc chống đông, tuyệt đối không tự ý dùng thêm thảo dược hay thực phẩm chức năng lạ. Việc kiểm soát huyết áp luôn là ưu tiên hàng đầu để bảo vệ các miệng nối mạch máu nhân tạo. Người bệnh nên duy trì các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ hàng ngày, giữ tâm lý thoải mái và nhớ thông báo tiền sử mổ tim khi khám nha khoa để được dùng kháng sinh dự phòng viêm nội tâm mạc.

Lưu ý an toàn

Phẫu thuật Bentall là can thiệp ngoại khoa phức tạp đòi hỏi sự theo dõi y tế chặt chẽ và lâu dài. Toàn bộ nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc, chỉnh liều thuốc chống đông hay dùng thêm các thuốc khác khi chưa có chỉ định y khoa. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như khó thở tăng dần, đau tức ngực, sốt cao kéo dài hoặc bầm tím, chảy máu bất thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Phẫu thuật Bentall là phương pháp ngoại khoa tiên tiến mang lại cơ hội sống và cải thiện rõ rệt chất lượng cuộc sống cho người mắc bệnh lý gốc động mạch chủ nguy hiểm. Để bảo đảm kết quả điều trị bền vững, người bệnh cần kiên trì tuân thủ chế độ dùng thuốc, duy trì lối sống lành mạnh và thực hiện tái khám định kỳ theo đúng hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa tim mạch.