Phân biệt viêm họng hạt và ung thư vòm họng để tránh nhầm lẫn

Phân biệt viêm họng hạt và ung thư vòm họng là gì?

Viêm họng hạt và ung thư vòm họng là hai thực thể bệnh học hoàn toàn khác nhau xuất hiện tại vùng đường hô hấp trên. Viêm họng hạt là biến chứng của viêm họng mạn tính tái phát nhiều lần, hình thành khi các tế bào lympho ở thành sau họng phải hoạt động quá mức dẫn đến phì đại thành các hạt nhỏ li ti. Đây là tổn thương lành tính, không có khả năng tự biến đổi thành ung thư.

Ngược lại, ung thư vòm họng là khối u ác tính phát sinh từ các tế bào biểu mô vùng vòm họng, khu vực nằm sâu phía sau mũi và ở phần trên cùng của họng. Bệnh có tiến triển âm thầm, triệu chứng ban đầu thường mờ nhạt và dễ bị bỏ qua, chỉ có thể chẩn đoán chính xác thông qua thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng bằng nội soi và sinh thiết.

Khác biệt về bản chất bệnh và vị trí tổn thương giải phẫu

Viêm họng hạt là thể viêm họng mạn tính khi các nang lympho ở thành sau họng phải hoạt động liên tục để chống lại tình trạng viêm nhiễm, dẫn đến phì đại thành các hạt màu đỏ hoặc hồng. Tổn thương nằm ngay ở vùng khẩu hầu mà mắt thường có thể nhìn thấy khi há to miệng.

Ngược lại, ung thư vòm họng là khối u ác tính phát sinh từ các tế bào biểu mô ở vùng vòm họng, tức phần cao nhất của họng nằm ngay phía sau khoang mũi. Do vị trí giải phẫu đặc biệt này, các khối u ban đầu hoàn toàn không thể nhìn thấy bằng mắt thường khi há miệng soi gương, chỉ có thể phát hiện qua nội soi tai mũi họng chuyên sâu.

Đặc điểm triệu chứng tại vùng họng và các cơ quan lân cận

Triệu chứng của viêm họng hạt thường có tính chất lan tỏa hai bên, bao gồm cảm giác ngứa ngáy, vướng víu như có dị vật ở cổ họng, ho khan hoặc ho có đờm, nuốt vướng nhẹ nhưng ít khi gây sút cân hay suy nhược nghiêm trọng. Các triệu chứng thường bùng phát thành đợt khi thời tiết thay đổi, hít phải khói bụi hoặc sau đợt viêm đường hô hấp trên cấp tính.

Trong khi đó, ung thư vòm họng có xu hướng biểu hiện khu trú ở một bên cơ thể trong giai đoạn đầu. Người bệnh có thể gặp tình trạng nghẹt một bên mũi kèm chảy dịch nhầy có lẫn tia máu, ù một bên tai như tiếng ve kêu, nghe kém dần hoặc cảm giác đau đầu âm ỉ nửa đầu cùng bên. Những biểu hiện này thường tăng dần theo thời gian và không đáp ứng với các loại thuốc điều trị viêm họng thông thường.

Dấu hiệu hạch vùng cổ và sự tiến triển của bệnh

Hạch cổ là một trong những tiêu chí lâm sàng quan trọng để phân biệt hai tình trạng này. Ở người bị viêm họng hạt, phản ứng viêm có thể làm xuất hiện hạch dưới hàm hoặc góc hàm, nhưng hạch thường nhỏ, mềm, di động tốt, đau khi sờ nắn trong đợt viêm cấp và sẽ thu nhỏ lại khi đợt viêm thuyên giảm.

Đối với ung thư vòm họng, nổi hạch cổ là triệu chứng thường gặp khiến người bệnh đi khám. Hạch do khối u di căn thường nằm ở vùng góc hàm hoặc dọc cơ ức đòn chũm, có đặc tính cứng chắc, ban đầu không gây đau, ít di động do dính vào mô xung quanh và có xu hướng to dần theo thời gian mà không tự mất đi.

Phương pháp thăm khám và chẩn đoán y khoa chính xác

Để xác định chính xác tổn thương, bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng sử dụng kỹ thuật nội soi tai mũi họng bằng ống mềm hoặc ống cứng. Nội soi cho phép quan sát rõ ràng toàn bộ nóc vòm, hố Rosenmuller, thành sau họng và dây thanh âm.

Nếu nghi ngờ có tổn thương tăng sinh bất thường, bác sĩ sẽ tiến hành sinh thiết mô vòm họng để làm giải phẫu bệnh học. Đây là tiêu chuẩn vàng giúp phân biệt chắc chắn tổn thương lành tính của viêm niêm mạc với tế bào ung thư biểu mô. Ngoài ra, các chẩn đoán hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ có thể được chỉ định để đánh giá mức độ xâm lấn nếu nghi ngờ bệnh lý ác tính.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin nhận biết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán, không tự mua thuốc kháng sinh hay áp dụng các phương pháp dân gian truyền miệng để tự chữa trị khi vùng họng có dấu hiệu bất thường.

Tóm tắt

Viêm họng hạt và ung thư vòm họng là hai bệnh lý hoàn toàn khác biệt về bản chất, mức độ nguy hiểm cũng như phương pháp can thiệp. Chủ động thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng khi có biểu hiện bất thường kéo dài là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe và nhận diện bệnh kịp thời.