Phân biệt cảm cúm và cảm lạnh: Cảm cúm có gây sốt không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cảm cúm và cảm lạnh là hai vấn đề sức khỏe đường hô hấp rất hay bị nhầm lẫn do có nhiều triệu chứng tương đồng như ho, nghẹt mũi và mệt mỏi. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng đến toàn trạng và nguy cơ biến chứng của hai bệnh lý này lại có sự khác biệt rõ rệt.
Để giải đáp thắc mắc cảm cúm có gây sốt không, các chuyên gia y tế khẳng định rằng sốt cao khởi phát đột ngột là một trong những dấu hiệu nhận diện đặc trưng của cảm cúm, trong khi cảm lạnh hầu như hiếm khi gây sốt ở người trưởng thành. Việc phân biệt chính xác tình trạng mắc phải giúp người bệnh có hướng chăm sóc hợp lý, tránh tâm lý hoang mang hoặc chủ quan trước các diễn tiến bất thường.
Phân biệt cảm cúm và cảm lạnh là gì?
Cảm cúm và cảm lạnh đều là bệnh truyền nhiễm cấp tính ở đường hô hấp do virus gây ra, xuất hiện quanh năm nhưng có tần suất gia tăng mạnh khi thời tiết giao mùa hoặc trở lạnh. Mặc dù có biểu hiện ban đầu dễ gây nhầm lẫn, hai bệnh lý này xuất phát từ các chủng virus khác nhau và có tiên lượng hồi phục không giống nhau. Cảm lạnh thường diễn tiến nhẹ nhàng, khu trú chủ yếu ở vùng mũi xoang và họng, có xu hướng tự thuyên giảm sau khoảng một tuần mà không để lại di chứng nguy hiểm. Trong khi đó, bệnh cảm cúm ảnh hưởng sâu rộng đến toàn cơ thể, có thể khiến người bệnh suy kiệt nhanh chóng và tiềm ẩn nguy cơ phát triển các biến chứng nghiêm trọng nếu hệ miễn dịch suy yếu. Hiểu đúng bản chất của từng bệnh giúp mỗi người chủ động bảo vệ bản thân và có thái độ ứng xử y tế phù hợp.
Cảm cúm có gây sốt không và đặc điểm cơn sốt
Sốt là một trong những phản ứng điển hình và phổ biến nhất của cơ thể khi nhiễm virus cúm. Khác với cảm lạnh thông thường, cảm cúm thường bắt đầu đột ngột với cơn sốt cao dao động từ 38 đến trên 39 độ C, đôi khi đi kèm cảm giác rét run, ớn lạnh và đổ mồ hôi. Triệu chứng sốt do cúm phản ánh hoạt động kích hoạt hệ miễn dịch nhằm ngăn chặn sự nhân lên của mầm bệnh. Thời gian sốt trung bình kéo dài khoảng 3 đến 4 ngày, sau đó giảm dần nếu không xảy ra tình trạng bội nhiễm. Trong khi đó, người mắc cảm lạnh rất hiếm khi bị sốt, hoặc nếu có thì chỉ dừng lại ở mức sốt nhẹ thoáng qua dưới 38 độ C, thường gặp nhiều hơn ở trẻ nhỏ. Biểu hiện sốt cao bùng phát cùng lúc với cảm giác mệt mỏi kiệt sức là cơ sở quan trọng giúp nhận diện nguy cơ mắc cảm cúm thay vì chỉ là đợt cảm lạnh thông thường.
Những điểm khác biệt điển hình giữa cảm cúm và cảm lạnh
Mặc dù cùng tác động lên hệ hô hấp, cảm cúm và cảm lạnh có tốc độ khởi phát và mức độ ảnh hưởng rất khác nhau. Cảm lạnh thường bắt đầu từ từ, các triệu chứng phát triển dần qua 1 đến 2 ngày với biểu hiện chủ yếu tập trung tại đường hô hấp trên như hắt hơi liên tục, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi và ngứa rát cổ họng. Toàn thân người bệnh cảm lạnh ít khi bị đau nhức dữ dội và mức độ suy giảm thể lực không quá nặng nề. Ngược lại, cảm cúm tấn công cơ thể một cách bất ngờ, chỉ trong vài giờ người bệnh đã cảm thấy kiệt sức nghiêm trọng, kèm theo đau nhức cơ bắp sâu trong cơ thể, đau đầu dữ dội, đau rát họng và ho khan kéo dài. Nhận biết sự khác biệt này giúp người bệnh định hướng mức độ cần theo dõi để có kế hoạch nghỉ ngơi và cách ly phù hợp.
Nguyên nhân virus và con đường lây truyền trong cộng đồng
Cả hai bệnh đều do virus gây ra nhưng thuộc các nhóm tác nhân hoàn toàn khác biệt. Cảm lạnh chủ yếu bắt nguồn từ rhinovirus cùng hàng trăm chủng virus đường hô hấp khác như coronavirus thông thường, adenovirus hay enterovirus. Những loại virus này khu trú và gây phản ứng viêm cục bộ tại niêm mạc mũi họng. Trong khi đó, cảm cúm do virus cúm gây ra, chủ yếu là chủng cúm A và cúm B, có khả năng xâm nhập sâu hơn và gây phản ứng viêm toàn thân mạnh mẽ. Cả hai bệnh đều lây lan rất nhanh qua giọt bắn đường hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, cũng như qua bề mặt đồ vật bị nhiễm dịch tiết. Cảm cúm thường có xu hướng bùng phát thành đợt dịch lớn theo mùa và có tốc độ lây nhiễm cao trong môi trường tập thể khép kín.
Nguyên tắc chăm sóc hỗ trợ người bệnh phục hồi tại nhà
Đối với hầu hết các trường hợp cảm lạnh và cảm cúm thể nhẹ, mục tiêu chăm sóc chính là nâng đỡ thể trạng và làm giảm cảm giác khó chịu để cơ thể tự hồi phục. Người bệnh cần được nghỉ ngơi tuyệt đối trong không gian yên tĩnh, thoáng khí và hạn chế tiếp xúc gần với người xung quanh. Bổ sung đủ lượng nước mỗi ngày bằng nước lọc ấm, nước canh luộc, nước ép hoa quả tươi giúp giữ ẩm niêm mạc hô hấp và làm loãng chất nhầy. Vệ sinh mũi họng hàng ngày bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch tiết và dịu cảm giác đau rát. Chế độ dinh dưỡng nên ưu tiên các món ăn mềm, ấm, dễ tiêu hóa và giàu vi chất như cháo gà, súp rau củ để cơ thể dễ hấp thu năng lượng trong giai đoạn đang mệt mỏi.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh hay thuốc kháng virus khi chưa có hướng dẫn y tế. Cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như khó thở, thở gấp, đau tức ngực liên tục, sốt cao kéo dài không hạ, lơ mơ hoặc co giật.
Tóm tắt
Hiểu rõ sự khác nhau giữa cảm cúm và cảm lạnh giúp người bệnh chủ động áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp và nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo. Nghỉ ngơi hợp lý, bổ sung đủ nước và chủ động theo dõi thân nhiệt là nền tảng quan trọng giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi. Khi xuất hiện các biểu hiện bất thường hoặc sốt cao dai dẳng, việc thăm khám y tế kịp thời sẽ đảm bảo an toàn tối đa cho sức khỏe.
Nguồn tham khảo
- http://isrctn.com/: Clinical study to assess the tolerance and efficacy of a nasal spray: Stérimar Stop & Protect Rhume/Cold for relief of symptoms in patients with an upper respiratory tract infection (common cold)
- Respiratory Disease Series: Diagnostic Tools and Disease Managements: Differential Diagnosis Between Influenza and Other Respiratory Viral Infections: What Are the Differential Diagnoses?
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người mắc cảm cúm thường bị sốt trong bao nhiêu ngày?
Cảm cúm thường khởi phát sốt đột ngột, nhiệt độ từ 38 đến trên 39 độ C và kéo dài khoảng 3 đến 5 ngày. Trường hợp sốt kéo dài trên 5 ngày hoặc tái sốt sau khi đã hạ nhiệt cần được bác sĩ thăm khám sớm.
Cảm cúm hay cảm lạnh nguy hiểm hơn đối với sức khỏe?
Cảm lạnh có thể tự thuyên giảm sau khoảng 7 đến 10 ngày nghỉ ngơi. Tuy nhiên, cảm cúm có thể diễn tiến nặng hơn hoặc gây ra các biến chứng viêm phổi, viêm phế quản nếu không được chăm sóc và theo dõi cẩn thận.
Có nên tự mua kháng sinh để điều trị cảm cúm hoặc cảm lạnh không?
Kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn, hoàn toàn không có hiệu quả đối với virus gây cảm cúm hoặc cảm lạnh. Việc tự ý sử dụng kháng sinh không những không giúp khỏi bệnh mà còn gia tăng nguy cơ kháng thuốc nguy hiểm.
Làm thế nào để hạ sốt an toàn cho người bị cảm cúm tại nhà?
Nên cho người bệnh nghỉ ngơi tại phòng thoáng khí, uống nhiều nước ấm, ăn cháo súp loãng dễ tiêu hóa, chườm ấm trán hoặc nách bẹn và theo dõi thân nhiệt thường xuyên bằng nhiệt kế.
Đối tượng nào dễ gặp biến chứng nặng khi mắc bệnh cảm cúm?
Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền tim mạch hoặc hô hấp mạn tính là những nhóm dễ gặp biến chứng nặng khi nhiễm cúm, do đó cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá sớm.
