Phác đồ điều trị viêm gan B theo hướng dẫn của Bộ Y tế

Phác đồ điều trị viêm gan B là gì?

Viêm gan virus B là bệnh truyền nhiễm mạn tính phổ biến do virus HBV gây ra, có khả năng dẫn đến tổn thương gan mạn tính, xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan nếu không được kiểm soát kịp thời. Phác đồ điều trị viêm gan B do Bộ Y tế cập nhật nhằm mục tiêu chính là ức chế lâu dài sự nhân lên của virus viêm gan B, cải thiện tình trạng viêm hoại tử tế bào gan và ngăn chặn bệnh tiến triển nặng hơn.

Do hiện nay chưa có thuốc tiêu diệt hoàn toàn virus trong nhân tế bào gan, mục tiêu điều trị thực tế hướng tới việc đưa tải lượng virus HBV DNA về dưới ngưỡng phát hiện, bình thường hóa nồng độ men gan ALT và AST, đồng thời tạo điều kiện cho tế bào gan phục hồi. Phác đồ cũng nhấn mạnh rằng không phải trường hợp nào nhiễm virus cũng cần uống thuốc ngay, mà người bệnh cần được thăm khám kỹ lưỡng để đánh giá đúng giai đoạn bệnh.

Mục tiêu then chốt trong phác đồ điều trị viêm gan B

Mục tiêu hàng đầu của phác đồ điều trị viêm gan B do Bộ Y tế ban hành là ức chế tối đa và bền vững sự nhân lên của virus viêm gan B trong cơ thể. Khi tải lượng virus được kiểm soát dưới ngưỡng phát hiện, quá trình viêm hoại tử ở mô gan sẽ giảm dần, tạo điều kiện cho các chỉ số men gan trở về mức bình thường.

Bên cạnh đó, việc tuân thủ phác đồ còn hướng tới mục tiêu làm chậm hoặc đảo ngược quá trình xơ hóa gan, ngăn ngừa biến chứng xơ gan mất bù và giảm thiểu nguy cơ phát triển thành ung thư biểu mô tế bào gan. Về lâu dài, phác đồ kỳ vọng có thể giúp người bệnh đạt được tỷ lệ mất kháng nguyên HBeAg hoặc lý tưởng nhất là mất kháng nguyên bề mặt HBsAg, từ đó nâng cao chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.

Tiêu chuẩn chỉ định dùng thuốc kháng virus viêm gan B

Không phải người mang virus viêm gan B nào cũng phải sử dụng thuốc kháng virus ngay lập tức. Theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, bác sĩ sẽ xem xét chỉ định điều trị dựa trên sự kết hợp của ba yếu tố chính: nồng độ men gan ALT tăng cao vượt mức bình thường, nồng độ tải lượng HBV DNA trong máu ở mức cao và bằng chứng tổn thương hoặc xơ hóa gan qua các phương pháp thăm dò như siêu âm, sinh thiết hoặc đo độ đàn hồi mô gan.

Tuy nhiên, đối với những trường hợp đặc biệt như người bệnh đã bước vào giai đoạn xơ gan còn bù hoặc mất bù, người bệnh có tiền sử gia đình bị ung thư gan hoặc xơ gan, hoặc phụ nữ mang thai có tải lượng virus cao, bác sĩ có thể quyết định khởi động điều trị sớm hơn nhằm bảo vệ chức năng gan tối đa và ngăn ngừa nguy cơ lây truyền virus từ mẹ sang con.

Các nhóm thuốc kháng virus được khuyến cáo ưu tiên

Trong hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, các thuốc kháng virus đường uống thuộc nhóm tương tự nucleotide hoặc nucleoside có rào cản kháng thuốc cao như tenofovir hoặc entecavir được khuyến cáo là lựa chọn ưu tiên hàng đầu. Những hoạt chất này có tác dụng ức chế trực tiếp enzym phiên mã ngược của virus viêm gan B, từ đó ngăn cản quá trình nhân lên của virus mà ít gây ra hiện tượng đột biến kháng thuốc trong thời gian dài.

Người bệnh khi được chỉ định dùng thuốc cần uống đều đặn mỗi ngày đúng giờ theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị. Việc tự ý ngưng thuốc đột ngột hoặc quên uống thuốc có thể dẫn đến nguy cơ virus bùng phát mạnh trở lại, gây tổn thương gan cấp tính nguy hiểm hoặc làm xuất hiện các chủng virus kháng thuốc, khiến việc điều trị tiếp theo trở nên vô cùng khó khăn.

Lịch theo dõi và đánh giá đáp ứng điều trị định kỳ

Quá trình điều trị viêm gan B mạn tính là một hành trình dài hạn, đòi hỏi sự kiên trì và theo dõi y khoa sát sao. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, trong giai đoạn đầu dùng thuốc, người bệnh cần tái khám định kỳ khoảng từ ba đến sáu tháng một lần để thực hiện các xét nghiệm đánh giá đáp ứng như kiểm tra chức năng gan, định lượng nồng độ HBV DNA và theo dõi các chỉ số thận, huyết học liên quan.

Ngoài việc theo dõi đáp ứng virus học và sinh hóa, người bệnh viêm gan B mạn tính cần được tầm soát định kỳ nguy cơ ung thư gan bằng phương pháp siêu âm ổ bụng kết hợp xét nghiệm định lượng chỉ số AFP mỗi sáu tháng một lần. Việc tầm soát đều đặn này giúp phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ ngay từ giai đoạn ban đầu, tạo thuận lợi cho việc can thiệp kịp thời.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về phác đồ điều trị viêm gan B mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho quyết định chẩn đoán và phác đồ cá thể hóa của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc kháng virus để uống, không tự thay đổi liều lượng hoặc ngưng thuốc khi chưa có chỉ định y tế. Việc sử dụng các loại thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc có thể gây ngộ độc và làm trầm trọng thêm tình trạng suy gan cấp tính.

Tóm tắt

Phác đồ điều trị viêm gan B của Bộ Y tế là nền tảng chuyên môn vững chắc giúp kiểm soát virus và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm cho gan. Người bệnh cần chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa gan mật để được tư vấn chính xác, kiên trì tuân thủ liệu trình dùng thuốc và tái khám định kỳ nhằm bảo vệ lá gan khỏe mạnh dài lâu.