Ở gần người bệnh hắc lào có lây không và cách phòng ngừa lây nhiễm
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người thường cảm thấy băn khoăn và lo lắng không biết ở gần người bệnh hắc lào có lây không khi trong gia đình hoặc nơi làm việc có người xuất hiện các mảng da đỏ ngứa hình tròn. Nỗi lo này hoàn toàn có cơ sở bởi hắc lào là một bệnh da liễu có tính chất truyền nhiễm rất phổ biến trong cộng đồng.
Câu trả lời ngắn gọn là bệnh hắc lào hoàn toàn có thể lây từ người sang người. Tuy nhiên, mức độ lây lan phụ thuộc vào hình thức tiếp xúc chứ không truyền qua không khí như các bệnh viêm đường hô hấp thông thường. Việc nắm bắt chính xác cơ chế lây truyền giúp bạn chủ động phòng tránh an toàn mà không cần cách ly quá mức hay xa lánh người bệnh.
Ở gần người bệnh hắc lào có lây không là gì?
Hắc lào, còn được gọi trong y học là bệnh lác hay nấm da do vi nấm sợi thuộc nhóm dermatophytes gây ra. Các chủng vi nấm này có đặc tính ưa chất sừng, thường ký sinh và sinh trưởng mạnh mẽ trên lớp tế bào sừng của da, tóc và móng tay móng chân. Khi xâm nhập vào cơ thể, vi nấm tạo nên các mảng ban đỏ có ranh giới rõ ràng, hình tròn hoặc bầu dục tựa như đồng tiền, viền ngoài hơi gồ lên và có nhiều mụn nước nhỏ li ti kèm theo cảm giác ngứa ngáy khó chịu, đặc biệt là khi trời nóng bức hoặc tiết nhiều mồ hôi. Vi nấm gây hắc lào có khả năng phát tán bào tử ra xung quanh, do đó sự tiếp xúc gần gũi hoàn toàn có thể tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh di chuyển và lây lan sang làn da của người khỏe mạnh.
Các con đường lây truyền của bệnh hắc lào
Hắc lào lây lan chủ yếu qua hai con đường chính là tiếp xúc trực tiếp và tiếp xúc gián tiếp. Tiếp xúc trực tiếp xảy ra khi vùng da lành của bạn chạm vào các mảng tổn thương chứa vi nấm của người bệnh qua các cử chỉ như ôm ấp, bắt tay, nằm cạnh hoặc chăm sóc da.
Bên cạnh đó, tiếp xúc gián tiếp cũng là đường lây rất phổ biến trong đời sống hàng ngày. Bào tử nấm sợi có khả năng bong tróc cùng tế bào sừng chết và bám dính trên các vật dụng sinh hoạt như quần áo, khăn tắm, chăn ga gối đệm, lược chải đầu hoặc thảm trải sàn. Khi người khỏe mạnh dùng chung những đồ dùng này hoặc tiếp xúc với bề mặt ẩm ướt chưa được khử trùng, vi nấm sẽ nhanh chóng bám vào lớp thượng bì và phát triển thành tổn thương mới.
Những đối tượng có nguy cơ cao bị lây nhiễm hắc lào
Bất kỳ ai cũng có thể bị lây nhiễm hắc lào khi tiếp xúc với mầm bệnh, tuy nhiên một số đối tượng sẽ có nguy cơ mắc cao hơn hẳn. Những người thường xuyên sống trong môi trường tập thể đông đúc như ký túc xá, doanh trại hoặc gia đình có người đang nhiễm nấm thường đối diện với khả năng phơi nhiễm liên tục.
Bên cạnh đó, những người có cơ địa tiết nhiều mồ hôi, thường xuyên mặc quần áo ẩm ướt, bó sát hoặc người có làn da bị trầy xước, suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên cũng dễ bị vi nấm xâm nhập. Những đối tượng có hệ miễn dịch suy giảm như người mắc đái tháo đường, người cao tuổi hoặc người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch cũng là nhóm có nguy cơ nhiễm nấm nặng và tái phát nhiều lần.
Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm khi sống chung với người bệnh
Để không bị lây nhiễm khi sống chung hoặc thường xuyên tiếp xúc với người bệnh hắc lào, việc duy trì thói quen vệ sinh cá nhân là nguyên tắc quan trọng hàng đầu. Bạn tuyệt đối không nên dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, lược, quần áo, giày dép hoặc chăn màn với người đang có tổn thương nấm.
Người bệnh nên mặc quần áo dài tay, thoáng mát để che phủ vùng da bị bệnh, giúp hạn chế sự phát tán của vảy da chứa nấm ra môi trường xung quanh. Đồng thời, các thành viên khác trong gia đình cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng sát khuẩn sau khi tiếp xúc hoặc chăm sóc người bệnh, giữ cho cơ thể luôn khô ráo và không để da bị ẩm ướt trong thời gian dài.
Cách vệ sinh đồ dùng và môi trường sống để diệt trừ bào tử nấm
Bào tử nấm có sức sống rất bền bỉ trong môi trường sống, đặc biệt là ở những khu vực ẩm thấp. Do đó, việc làm sạch không gian nhà ở và các vật dụng thường ngày đóng vai trò then chốt trong việc cắt đứt chuỗi lây truyền của bệnh hắc lào. Quần áo, ga trải giường và khăn tắm của người bệnh cần được thu gom, giặt riêng bằng nước ấm hoặc xà phòng chuyên dụng, sau đó phơi dưới ánh nắng mặt trời trực tiếp hoặc là ủi ở nhiệt độ cao.
Các bề mặt sinh hoạt chung như sàn nhà, tay nắm cửa, thành giường và đặc biệt là sàn phòng tắm cần được lau rửa thường xuyên bằng các dung dịch khử khuẩn thông thường. Việc giữ cho không gian sống luôn khô ráo, thông thoáng và đón nhận nhiều ánh sáng tự nhiên sẽ hạn chế tối đa sự tồn tại và phát triển của vi nấm.
Lưu ý an toàn
Khi phát hiện các dấu hiệu ngứa rát hoặc xuất hiện tổn thương hình tròn trên da, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu để được bác sĩ thăm khám và chẩn đoán chính xác. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại lá cây lạ để đắp hoặc bôi các loại thuốc chứa corticoid không rõ nguồn gốc lên vết thương vì có thể khiến nấm lan rộng hơn và gây biến chứng nhiễm trùng da.
Tóm tắt
Hắc lào tuy dễ lây lan nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và phòng tránh nếu hiểu rõ đường lây truyền của nấm da. Khi trong gia đình hoặc môi trường sống có người mắc bệnh, việc giữ vệ sinh cá nhân, không dùng chung đồ đạc và đi khám chuyên khoa da liễu sớm sẽ giúp ngăn chặn mầm bệnh lây sang những người xung quanh một cách hiệu quả.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bệnh hắc lào có lây qua đường hô hấp hoặc không khí không?
Hắc lào không lây qua giọt bắn đường hô hấp hay không khí. Bạn chỉ có nguy cơ nhiễm nấm khi tiếp xúc trực tiếp với vùng da tổn thương của người bệnh hoặc chạm vào bề mặt đồ vật có chứa bào tử nấm.
Sau khi tiếp xúc với người bệnh hắc lào bao lâu thì phát bệnh?
Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ bốn đến mười bốn ngày sau khi tiếp xúc với vi nấm. Sau giai đoạn này, trên da người bị lây nhiễm mới bắt đầu xuất hiện nốt đỏ hình tròn kèm ngứa ngáy rõ rệt.
Có nên ngủ chung giường với người đang bị hắc lào không?
Có thể ngủ chung giường nếu vùng da tổn thương được che chắn kín và hai người dùng chăn ga riêng biệt. Tuy nhiên, cách an toàn nhất trong giai đoạn điều trị là ngủ riêng để hạn chế tối đa nguy cơ cọ xát trực tiếp.
Giặt chung quần áo với người bị hắc lào có bị lây nấm không?
Bào tử nấm có thể bám trên quần áo và sống nhiều ngày nếu không được làm sạch. Bạn nên giặt riêng đồ của người bệnh bằng nước nóng, phơi dưới nắng to hoặc là ủi kỹ trước khi dùng lại.
Hắc lào có phải là bệnh da liễu nguy hiểm không?
Hắc lào là bệnh nhiễm nấm ngoài da lành tính và chữa khỏi hoàn toàn được nếu tuân thủ chỉ định của bác sĩ da liễu. Bệnh không gây nguy hiểm tính mạng nhưng dễ tái phát nếu không tiêu diệt triệt để bào tử nấm.
