Nội soi viêm xoang khi nào cần thực hiện và có đau không

Nội soi viêm xoang là gì?

Nội soi mũi xoang là phương pháp thăm khám trực tiếp cấu trúc bên trong hốc mũi và các khe xoang bằng ống nội soi chuyên dụng có gắn nguồn sáng cùng camera độ phân giải cao. Nhờ khả năng truyền hình ảnh sắc nét lên màn hình quan sát, bác sĩ tai mũi họng có thể phát hiện chính xác các biểu hiện bất thường như niêm mạc sưng nề, tích tụ dịch mủ, sự xuất hiện của polyp mũi hoặc hiện tượng lệch vách ngăn mũi. Phương pháp này đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán nguyên nhân gây viêm mũi xoang mạn tính, theo dõi tiến triển bệnh cũng như đánh giá kết quả sau điều trị nội khoa hoặc can thiệp phẫu thuật.

Vai trò của nội soi trong chẩn đoán bệnh lý mũi xoang

Khác với các phương pháp khám tai mũi họng thông thường chỉ quan sát được phần trước hốc mũi, nội soi mũi xoang cho phép bác sĩ đưa ống soi vào sâu bên trong các ngách mũi và khe xoang. Qua đó, bác sĩ có thể đánh giá toàn diện tình trạng niêm mạc, phát hiện các ổ viêm ẩn giấu, tổn thương polyp mũi hay bất thường giải phẫu cản trở dẫn lưu xoang.

Mặc dù nội soi cung cấp hình ảnh trực quan sắc nét về niêm mạc và các lỗ thông xoang, một số khu vực xoang nằm sâu như xoang trán hay xoang bướm có thể cần kết hợp thêm chụp cắt lớp vi tính mũi xoang để có kết quả toàn diện. Việc kết hợp các công cụ chẩn đoán giúp bác sĩ xác định chính xác mức độ tổn thương, phân biệt viêm xoang dị ứng với viêm xoang do nhiễm khuẩn hay nấm, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

Những trường hợp cần thực hiện nội soi viêm xoang

Nội soi viêm xoang không phải là thủ thuật bắt buộc cho mọi trường hợp cảm cúm hay ngạt mũi thông thường, nhưng sẽ được bác sĩ chuyên khoa chỉ định trong các tình huống lâm sàng cụ thể. Trường hợp phổ biến nhất là khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ viêm mũi xoang kéo dài trên 2 tuần như ngạt mũi dai dẳng, đau căng tức vùng trán hoặc hai bên hốc mắt, giảm khứu giác và chảy dịch mũi đục.

Bên cạnh đó, thủ thuật này cũng được chỉ định khi người bệnh đã điều trị nội khoa bằng thuốc kháng sinh, thuốc xịt mũi chứa corticosteroid hoặc thuốc chống viêm nhưng tình trạng bệnh không thuyên giảm hoặc liên tục tái phát. Bác sĩ cũng sẽ tiến hành nội soi khi nghi ngờ có biến chứng như polyp mũi kích thước lớn, lệch vách ngăn mũi nghiêm trọng, hoặc để loại trừ các khối u vùng mũi xoang. Ngoài ra, đây còn là bước kiểm tra quan trọng trước khi tiến hành phẫu thuật nội soi mũi xoang FESS nhằm lập kế hoạch can thiệp an toàn.

Quy trình thực hiện nội soi mũi xoang chuẩn y khoa

Quy trình nội soi viêm xoang diễn ra nhanh chóng và tuân thủ các bước vệ sinh vô khuẩn nghiêm ngặt. Ban đầu, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng, khai thác tiền sử bệnh lý và các triệu chứng năng nề mà người bệnh đang gặp phải. Tiếp theo, nhân viên y tế làm sạch dịch nhầy trong hốc mũi rồi xịt thuốc co mạch kết hợp thuốc gây tê tại chỗ để làm mở rộng ngách mũi và giảm cảm giác khó chịu.

Sau khi thuốc tê phát huy tác dụng, bác sĩ nhẹ nhàng đưa ống nội soi mềm hoặc cứng có đường kính nhỏ vào hốc mũi theo đường giải phẫu tự nhiên. Camera ghi nhận chi tiết hình ảnh niêm mạc, các khe xoang và lỗ thông xoang rồi truyền tải lên màn hình chuyên dụng. Bác sĩ tiến hành quan sát, ghi hình hoặc lưu lại các vị trí tổn thương phục vụ cho việc chẩn đoán. Toàn bộ quá trình kiểm tra thường chỉ kéo dài từ 5 đến 10 phút.

Thực hiện nội soi viêm xoang có đau không

Mức độ dễ chịu khi nội soi viêm xoang là mối băn khoăn của rất nhiều người bệnh. Nhờ sự hỗ trợ của thuốc gây tê tại chỗ và thuốc co mạch niêm mạc, quá trình đưa ống soi vào hốc mũi thường không gây đau đớn cấp tính. Người bệnh có thể xuất hiện cảm giác hơi căng tức nhẹ, tức vùng mũi gáy hoặc có phản xạ buồn hắt hơi, chảy nước mắt thoáng qua do ống soi tiếp xúc với niêm mạc nhạy cảm.

Tuy nhiên, cảm giác khó chịu có thể tăng lên ở những người bệnh đang trong đợt viêm mũi xoang cấp tính với niêm mạc sưng nề nghiêm trọng hoặc hốc mũi bị hẹp do lệch vách ngăn. Trẻ nhỏ hoặc người có tâm lý quá căng thẳng cũng có thể cảm thấy khó chịu hơn. Người bệnh nên thả lỏng cơ thể, hít thở đều bằng miệng trong suốt quá trình thăm khám để bác sĩ thao tác dễ dàng và hạn chế tối đa cảm giác gắt rát.

Lưu ý an toàn

Trước khi thực hiện nội soi viêm xoang, người bệnh không tự ý xịt các loại thuốc co mạch kéo dài để tránh làm thay đổi hình ảnh niêm mạc tự nhiên và cần thông báo rõ cho bác sĩ nếu có tiền sử dị ứng với thuốc tê. Sau khi hoàn thành thủ thuật, hiện tượng chảy một ít dịch lỏng hoặc hắt hơi nhẹ là phản ứng sinh lý bình thường. Người bệnh nên tránh ngoáy mũi mạnh hay xì mũi quá lực trong vài giờ đầu. Nếu nhận thấy dấu hiệu chảy máu mũi kéo dài hoặc đau rát dữ dội, cần liên hệ ngay với bác sĩ tai mũi họng để được hỗ trợ kịp thời.

Tóm tắt

Nội soi viêm xoang là phương pháp thăm khám an toàn, ít xâm lấn và có giá trị cao trong chẩn đoán các bệnh lý mũi xoang. Thủ thuật được thực hiện nhanh chóng với sự hỗ trợ của thuốc gây tê nên không gây đau đớn đáng kể. Khi gặp các triệu chứng đường hô hấp trên kéo dài, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ trực tiếp thăm khám và chỉ định phương pháp chẩn đoán phù hợp.