Nội soi thanh quản là gì và các phương pháp nội soi phổ biến hiện nay

Nội soi thanh quản là gì?

Nội soi thanh quản là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu sử dụng các dụng cụ quang học chuyên dụng để thu thập hình ảnh chi tiết từ thanh quản, nắp thanh thiệt đến khí quản đoạn trên. Cấu trúc thanh quản nằm sâu ở vùng cổ, vừa đảm nhiệm chức năng bảo vệ đường hô hấp dưới khi nuốt, vừa là cơ quan tạo âm thanh chính của cơ thể. Do vị trí giải phẫu đặc thù, các phương pháp thăm khám lâm sàng bằng mắt thường không thể quan sát toàn diện các nếp gấp thanh âm. Thông qua hệ thống camera nội soi độ phóng đại cao, bác sĩ có thể nhận biết rõ ràng các biến đổi vi thể trên niêm mạc, sự xuất hiện của các khối u, nang hay tình trạng phù nề xung huyết. Kỹ thuật này không chỉ phục vụ mục đích chẩn đoán mà còn hỗ trợ đắc lực cho các can thiệp ngoại khoa như sinh thiết giải phẫu bệnh hoặc gắp dị vật đường thở.

Các phương pháp nội soi thanh quản phổ biến hiện nay

Hiện nay trong chuyên khoa tai mũi họng, hai kỹ thuật phổ biến nhất là nội soi gián tiếp và nội soi trực tiếp. Nội soi gián tiếp truyền thống sử dụng một gương nha khoa nhỏ đưa vào sâu trong họng kết hợp nguồn sáng rọi để quan sát hình ảnh phản chiếu của thanh quản. Phương pháp này đơn giản, thực hiện nhanh nhưng góc nhìn bị giới hạn và dễ kích thích phản xạ nôn ở người nhạy cảm.

Nội soi thanh quản trực tiếp hiện đại được chia thành nội soi ống cứng và nội soi ống mềm. Nội soi bằng ống soi mềm là phương pháp được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay nhờ tính linh hoạt cao. Ống soi có đường kính rất nhỏ, gắn camera và đèn chiếu sáng, được luồn nhẹ nhàng qua lỗ mũi xuống vùng hầu họng. Bác sĩ có thể quan sát dây thanh âm chuyển động tự nhiên trong khi người bệnh phát âm hoặc thở bình thường. Đối với các trường hợp cần phẫu thuật vi phẫu thanh quản, cắt polyp hoặc sinh thiết khối u, bác sĩ sẽ chỉ định nội soi ống cứng dưới gây mê toàn thân tại phòng mổ để đảm bảo phẫu trường cố định và thao tác chuẩn xác.

Những trường hợp cần thực hiện nội soi thanh quản

Nội soi thanh quản được chỉ định khi người bệnh gặp các triệu chứng hô hấp và phát âm bất thường diễn ra dai dẳng. Dấu hiệu phổ biến nhất là tình trạng khàn tiếng, biến đổi giọng nói kéo dài trên hai tuần mà không thuyên giảm sau khi dùng các biện pháp chăm sóc thông thường. Sự thay đổi âm sắc này có thể liên quan đến hạt xơ dây thanh, polyp, u nang hoặc liệt dây thanh âm.

Bên cạnh đó, những người có cảm giác vướng víu cổ họng như có dị vật, nuốt nghẹn, nuốt đau, đau lan lên tai hoặc ho ra máu không rõ nguyên nhân cũng cần được chỉ định nội soi. Phương pháp này còn đặc biệt quan trọng với người có tiền sử hút thuốc lá lâu năm, làm việc trong môi trường khói bụi hoặc nghi ngờ có khối u vùng đầu cổ. Ngoài ra, trường hợp nghi ngờ hóc dị vật đường thở hay khó thở thanh quản tiến triển cũng cần được nội soi khẩn trương để xử trí kịp thời.

Quy trình thực hiện nội soi thanh quản diễn ra như thế nào

Quy trình nội soi thanh quản bằng ống mềm thường diễn ra nhanh chóng tại phòng khám chuyên khoa tai mũi họng. Trước khi tiến hành, điều dưỡng hoặc bác sĩ sẽ tiến hành xịt thuốc tê vào khoang mũi và họng của người bệnh để làm tê niêm mạc, giảm kích ứng và ức chế phản xạ nôn ói. Đôi khi bác sĩ sẽ dùng thêm thuốc co mạch tại chỗ để hốc mũi thông thoáng hơn.

Sau khi thuốc tê phát huy tác dụng khoảng vài phút, bác sĩ sẽ đưa đầu ống soi mềm qua lỗ mũi, đi dọc sàn mũi xuống vòm họng và dừng lại ở vị trí phía trên thanh quản. Người bệnh được hướng dẫn ngồi thẳng lưng, hít thở đều đặn bằng mũi hoặc miệng và phát âm một số âm thanh như âm ê hoặc âm a theo yêu cầu. Việc phát âm giúp bác sĩ đánh giá độ rung, độ khép mở và sự đối xứng của hai nếp thanh âm. Toàn bộ hình ảnh sẽ được truyền dẫn sắc nét lên màn hình vi tính để lưu trữ hồ sơ và đối chiếu sau điều trị.

Những lưu ý quan trọng trước và sau khi nội soi thanh quản

Để quá trình nội soi diễn ra thuận lợi, người bệnh nên chủ động trao đổi với bác sĩ về tiền sử dị ứng thuốc tê, các bệnh lý tim mạch, hen suyễn, rối loạn đông máu hoặc thuốc đang sử dụng. Mặc dù nội soi ống mềm ít gây nôn hơn ống cứng, người bệnh vẫn nên hạn chế ăn uống quá no trong vòng 2 giờ trước thủ thuật để tránh cảm giác trào ngược dạ dày thực quản khi đưa dụng cụ vào.

Sau khi kết thúc nội soi, do tác dụng của thuốc tê niêm mạc họng vẫn còn duy trì trong khoảng 30 đến 60 phút, người bệnh không nên ăn uống ngay để tránh nguy cơ sặc thức ăn hoặc nước uống vào đường thở. Khi cổ họng lấy lại cảm giác bình thường, người bệnh có thể uống nước ấm và ăn các món lỏng mềm. Nếu xuất hiện cảm giác đau rát họng nhẹ hoặc khàn tiếng tạm thời, hiện tượng này thường tự biến mất sau một vài giờ mà không cần điều trị phức tạp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y tế trực tiếp từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc chống viêm, giảm đau hay trì hoãn thăm khám khi gặp triệu chứng khàn giọng, khó thở hoặc nuốt đau kéo dài. Hãy đến cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ tai mũi họng kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng.

Tóm tắt

Nội soi thanh quản là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh an toàn, nhanh chóng và có giá trị cao trong việc đánh giá các bệnh lý đường hô hấp trên và cơ quan phát âm. Khi xuất hiện các dấu hiệu khàn tiếng kéo dài, nuốt nghẹn hoặc khó thở, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng để được thăm khám, nội soi và tư vấn hướng can thiệp phù hợp.