Nội soi tai mũi họng có đau không và những lưu ý cần biết trước khi thực hiện

Nội soi tai mũi họng có đau không là gì?

Nội soi tai mũi họng là phương pháp thăm khám lâm sàng tiêu chuẩn vàng trong chuyên khoa tai mũi họng. Bằng việc đưa đầu dò quang học phóng đại hình ảnh lên màn hình độ phân giải cao, bác sĩ có thể quan sát rõ ràng những vị trí khuất sâu mà mắt thường cùng gương soi truyền thống không thể tiếp cận được.

Thủ thuật này cho phép kiểm tra chi tiết tình trạng màng nhĩ, ống tai ngoài, ngách mũi, cuốn mũi, vòm họng, amidan, thanh nhiệt và dây thanh âm. Nhờ khả năng hiển thị cấu trúc vi mạch và màu sắc niêm mạc chuẩn xác, nội soi đóng vai trò then chốt trong việc phân biệt các ổ viêm nhiễm thông thường với tổn thương polyp hay khối u ác tính, từ đó giúp xây dựng phác đồ điều trị kịp thời và chính xác.

Cảm giác thực tế khi thực hiện nội soi tai mũi họng

Nội soi tai mũi họng thực tế không gây đau đớn dữ dội như nhiều người vẫn lo sợ. Cảm giác cụ thể sẽ phụ thuộc vào vị trí quan sát và ngưỡng chịu đau của từng cá nhân. Khi đưa dụng cụ qua mũi hoặc xuống họng, người bệnh thường cảm thấy hơi vướng, tức nhẹ ở sống mũi, buồn nôn hoặc có cảm giác nhột. Đối với vùng tai, quá trình soi diễn ra rất êm ái vì ống soi chỉ dừng ở mức quan sát ống tai ngoài và màng nhĩ.

Trước khi tiến hành, bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng thường xịt thuốc gây tê tại chỗ kết hợp thuốc làm co mạch niêm mạc mũi. Lớp thuốc này giúp làm thông thoáng các khe cuốn mũi và giảm tối đa cảm giác khó chịu khi ống soi đi qua. Người bệnh chỉ cần giữ tâm lý thoải mái, thả lỏng cơ mặt và thở đều bằng miệng theo hướng dẫn thì thủ thuật sẽ diễn ra vô cùng nhanh gọn và nhẹ nhàng.

Những trường hợp cần được chỉ định nội soi tai mũi họng

Nội soi thường được chỉ định khi người bệnh gặp các vấn đề hô hấp trên kéo dài mà việc thăm khám thông thường bằng đèn soi không thể nhìn rõ. Các trường hợp điển hình bao gồm nghẹt mũi mạn tính, chảy máu cam tái phát, giảm khứu giác, ù tai, đau nhức sâu trong tai hoặc chảy mủ tai.

Bên cạnh đó, triệu chứng đau rát họng kéo dài, nuốt vướng, cảm giác có dị vật ở cổ họng, khàn tiếng trên hai tuần cũng là lý do cần nội soi thanh quản hạ họng. Thủ thuật này còn có giá trị to lớn trong việc phát hiện sớm các bệnh lý như viêm xoang, polyp mũi, phì đại cuốn mũi, viêm amidan hốc mủ, cũng như tầm soát các tổn thương tiền ung thư hoặc khối u vùng vòm họng. Đối với các tình huống nghi ngờ hóc xương cá hay dị vật đường ăn, nội soi là phương pháp chuẩn xác giúp xác định vị trí và hỗ trợ gắp dị vật an toàn.

Sự khác biệt giữa nội soi ống cứng và nội soi ống mềm

Hiện nay có hai phương pháp nội soi phổ biến là nội soi ống cứng và nội soi ống mềm. Nội soi bằng ống cứng sử dụng thanh kim loại thẳng, cho chất lượng hình ảnh sắc nét, độ sáng cao và chi phí hợp lý. Tuy nhiên, do thân ống không thể uốn cong nên khi đi qua các ngóc ngách hẹp của hốc mũi hay gập góc xuống thanh quản, dụng cụ có thể chạm vào niêm mạc gây cảm giác thốn và kích thích phản xạ nôn nhiều hơn.

Ngược lại, nội soi bằng ống mềm sử dụng dây soi có đường kính siêu nhỏ, dẻo dai và có thể gập góc linh hoạt theo đường cong giải phẫu tự nhiên của cơ thể. Phương pháp này giảm thiểu tối đa sự cọ xát, hầu như không gây đau và hạn chế phản xạ buồn nôn, rất thích hợp cho trẻ nhỏ, người có vách ngăn mũi vẹo lệch hoặc người có vòm họng nhạy cảm. Bác sĩ sẽ cân nhắc tình trạng cụ thể và mục đích chẩn đoán để tư vấn loại ống soi phù hợp nhất cho người bệnh.

Những lưu ý quan trọng trước và sau khi nội soi

Để quá trình nội soi diễn ra thuận lợi, người bệnh nên chủ động chuẩn bị một số lưu ý cần thiết. Trước khi soi, không nên ăn quá no trong vòng hai đến ba giờ nhằm phòng ngừa nôn ói khi đầu dò kích thích vào đáy lưỡi hoặc thành sau họng. Hãy thông báo trước cho bác sĩ nếu bản thân có tiền sử dị ứng thuốc tê, đang mắc các bệnh lý tim mạch, huyết áp hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu.

Trong suốt quá trình soi, điều quan trọng nhất là ngồi yên theo đúng tư thế, không cử động đầu đột ngột để tránh va chạm đầu ống soi vào niêm mạc gây trầy xước, chảy máu. Sau khi kết thúc thủ thuật, do họng vẫn còn tác dụng của thuốc tê, người bệnh nên đợi khoảng 30 đến 60 phút cho thuốc tan hết rồi mới uống nước hoặc dùng bữa. Nên ưu tiên thức ăn mềm, ấm nguội, tránh ăn đồ cay nóng hoặc khạc nhổ mạnh làm tổn thương vùng họng vừa thăm khám.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Người bệnh không nên tự ý trì hoãn thăm khám khi có các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như khạc ra máu, nuốt nghẹn tăng dần, khó thở hoặc nổi hạch cổ bất thường. Trong quá trình nội soi, tuyệt đối tuân thủ chỉ dẫn về tư thế của nhân viên y tế để đảm bảo an toàn tối đa.

Tóm tắt

Nội soi tai mũi họng là thủ thuật thăm khám hiện đại, an toàn và mang lại giá trị chẩn đoán cao đối với các bệnh lý đường hô hấp trên. Cảm giác khó chịu khi nội soi hoàn toàn nằm trong ngưỡng chịu đựng của đa số người bệnh và sẽ biến mất rất nhanh. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường kéo dài ở vùng tai, mũi hoặc họng, người bệnh nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám và chỉ định phương pháp nội soi thích hợp.