Nổi hạch ở nách khi mang thai có nguy hiểm không và mẹ bầu cần làm gì

Nổi hạch ở nách khi mang thai là gì?

Nổi hạch ở nách trong thai kỳ là tình trạng xuất hiện một hoặc nhiều khối cộm, sưng cục nhỏ tại vùng hõm nách của thai phụ. Khối này có thể mềm, chắc, di động hoặc cố định, có thể gây cảm giác căng tức nhẹ hoặc hoàn toàn không đau khi chạm vào.

Về mặt giải phẫu và sinh lý, vùng nách chứa mạng lưới dày đặc các hạch bạch huyết cùng hệ thống mạch máu, dây thần kinh và mô mỡ. Đặc biệt ở phụ nữ, vùng nách còn có thể tồn tại mô tuyến vú phụ kéo dài từ tuyến vú chính. Khi bước vào thai kỳ, sự thay đổi mạnh mẽ của các hormone nội tiết tố cùng sự tăng cường lưu lượng máu đến các mô khiến các cấu trúc này dễ phát triển to hơn bình thường. Việc xác định đúng bản chất của khối sưng ở nách giúp loại bỏ tâm lý hoang mang và đưa ra hướng chăm sóc phù hợp cho mẹ bầu.

Sự phát triển của mô tuyến vú phụ ở vùng nách trong thai kỳ

Trong quá trình mang thai, nồng độ hormone estrogen và progesterone tăng cao kích thích toàn bộ hệ thống tuyến vú phát triển để chuẩn bị cho quá trình tiết sữa. Một số phụ nữ có sẵn mô tuyến vú phụ bẩm sinh nằm dọc theo đường sữa, thường gặp nhất là ở hõm nách. Khi các hormone thai kỳ tác động, mô tuyến này cũng tăng sinh kích thước và trở nên căng mọng giống như bầu ngực.

Khối tuyến vú phụ thường có mật độ mềm hoặc chắc nhẹ, có thể hơi căng tức, đặc biệt rõ vào những tháng cuối thai kỳ hoặc sau khi sinh. Tình trạng này hoàn toàn lành tính và không gây nguy hiểm cho sức khỏe của mẹ và thai nhi. Sau khi kết thúc giai đoạn cho con bú, mô vú phụ thường sẽ teo nhỏ lại theo sự sụt giảm của nồng độ nội tiết tố trong cơ thể.

Phản ứng viêm của hạch bạch huyết trước các tác nhân nhiễm khuẩn

Hạch bạch huyết ở nách đóng vai trò như các trạm lọc miễn dịch, bảo vệ cơ thể khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn và virus từ vùng ngực, cánh tay và thành ngực. Khi mang thai, hệ miễn dịch của người mẹ có những thay đổi nhất định, khiến cơ thể nhạy cảm hơn trước các tác nhân gây viêm.

Tình trạng viêm nang lông, viêm tuyến mồ hôi vùng nách do tăng tiết mồ hôi hoặc tổn thương da sau khi cạo lông nách có thể kích hoạt hạch bạch huyết sưng to. Ngoài ra, các vết xước nhỏ ở tay, viêm họng hoặc nhiễm trùng răng miệng cũng có thể khiến hạch nách sưng đau nhẹ để phản ứng lại. Hạch phản ứng viêm thường trơn láng, di động tốt dưới da và có xu hướng thu nhỏ khi phản ứng viêm tại chỗ được kiểm soát ổn định.

Cách theo dõi và chăm sóc vùng nách an toàn tại nhà

Để hạn chế cảm giác khó chịu và phòng ngừa tình trạng viêm nhiễm ở nách, mẹ bầu nên mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát, làm từ chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt. Cần tránh các loại áo lót có gọng kim loại cứng hoặc dây quai quá chật siết chặt vào hõm nách vì chúng có thể cản trở lưu thông tuần hoàn và chèn ép khối sưng.

Vệ sinh vùng nách nhẹ nhàng mỗi ngày bằng nước ấm và sữa tắm dịu nhẹ, giữ cho da luôn khô ráo. Thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng dao cạo, nhổ lông nách hay sử dụng các loại lăn khử mùi chứa hóa chất mạnh gây kích ứng da. Nếu cảm thấy căng tức, mẹ bầu có thể chườm khăn mát nhẹ nhàng bên ngoài vùng nách để làm dịu cảm giác khó chịu mà không gây ảnh hưởng đến mô xung quanh.

Những dấu hiệu bất thường mẹ bầu cần đến bệnh viện kiểm tra

Dù đa số các trường hợp nổi cục ở nách khi mang thai là lành tính, mẹ bầu vẫn cần theo dõi sát sao tiến triển của khối sưng. Việc thăm khám trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa là rất cần thiết để loại trừ các bệnh lý phức tạp như áp xe tuyến bã, viêm tuyến vú hoặc những tổn thương bệnh lý hiếm gặp khác.

Mẹ bầu nên đến cơ sở y tế ngay nếu nhận thấy khối hạch tăng nhanh về kích thước, sờ thấy cứng chắc, gồ ghề, dính chặt vào mô dưới da và không di động. Bên cạnh đó, các dấu hiệu cảnh báo khác bao gồm sốt, sụt cân bất thường, da vùng nách sưng đỏ nóng rát, chảy dịch mủ hoặc kèm theo khối u bất thường ở bầu ngực. Bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm phần mềm để đưa ra đánh giá chính xác và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho việc thăm khám y khoa trực tiếp. Mẹ bầu tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hay đắp các loại lá thuốc dân gian lên vùng nách. Mọi quyết định chẩn đoán và can thiệp đều cần có sự chỉ định và theo dõi sát sao từ bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa.

Tóm tắt

Hiện tượng nổi cục hoặc sưng hạch ở nách khi mang thai phần lớn xuất phát từ các biến đổi sinh lý lành tính. Mẹ bầu không nên quá căng thẳng nhưng cũng không được chủ quan bỏ qua các biểu hiện đi kèm. Việc giữ tinh thần thoải mái, chăm sóc cơ thể đúng cách và chủ động thăm khám định kỳ tại các cơ sở y tế chuyên khoa sẽ giúp bảo vệ tối ưu sức khỏe của cả mẹ và bé trong suốt thai kỳ.