Những yếu tố khiến bệnh gout ngày càng tiến triển nặng và tái phát

Bệnh gout trở nên trầm trọng là gì?

Bệnh gout phát sinh do tình trạng tăng axit uric máu kéo dài, dẫn đến sự lắng đọng của các tinh thể monosodium urat tại bao khớp, gân và các mô liên kết xung quanh. Ở giai đoạn đầu, bệnh thường biểu hiện bằng những đợt viêm khớp cấp tính ngắt quãng, khớp sưng nóng đỏ đau dữ dội rồi tự thoái lui sau vài ngày đến một tuần.

Tuy nhiên, nếu nồng độ axit uric trong máu không được đưa về ngưỡng mục tiêu điều trị, bệnh sẽ dần chuyển từ giai đoạn ngắt quãng sang giai đoạn mạn tính. Ở giai đoạn này, tổn thương không còn giới hạn ở một khớp riêng lẻ mà lan ra nhiều khớp đối xứng, hình thành các nốt tophi dưới da và gây biến dạng cấu trúc sụn xương. Đồng thời, tinh thể urat còn có thể lắng đọng tại nhu mô thận, gây sỏi thận urat và dẫn tới suy giảm chức năng thận tiến triển.

Dung nạp thực phẩm giàu purin và sử dụng rượu bia thường xuyên

Chế độ dinh dưỡng hằng ngày đóng vai trò then chốt đối với nồng độ axit uric trong huyết thanh. Việc dung nạp quá nhiều thực phẩm giàu purin như nội tạng động vật, thịt đỏ, hải sản và nước dùng hầm xương làm tăng đột ngột lượng axit uric được tạo ra. Khi lượng chất này vượt quá khả năng lọc của thận, tinh thể urat sẽ kết tủa nhanh chóng tại các màng hoạt dịch khớp.

Bên cạnh đó, việc uống rượu bia, đặc biệt là bia, làm tăng sản sinh tiền chất axit uric và cạnh tranh đào thải qua ống thận do tích tụ axit lactic. Đồ uống chứa nhiều đường fructose công nghiệp như nước ngọt đóng chai cũng kích thích chu trình phân giải nucleotide, đẩy nhanh sự tiến triển của bệnh và khởi phát các đợt sưng đau cấp tính dồn dập.

Ngừng thuốc hạ axit uric hoặc dùng không đúng phác đồ điều trị

Bệnh gout là bệnh lý rối loạn chuyển hóa mạn tính đòi hỏi quá trình kiểm soát nồng độ axit uric lâu dài. Nhiều người bệnh có thói quen chỉ uống thuốc khi có cơn đau khớp cấp và tự ý dừng thuốc hạ axit uric khi khớp hết sưng. Hành động này khiến nồng độ axit uric huyết thanh dao động bất thường, kích hoạt tinh thể urat hòa tan một phần rồi lại kết tủa mới, gây viêm màng hoạt dịch dữ dội hơn.

Việc không tuân thủ chỉ định điều trị dài hạn còn khiến các khối tinh thể urat tích tụ ngày một lớn tại mô mềm và bao khớp, hình thành các hạt tophi. Các khối tophi này phá hủy sụn xương xung quanh, dẫn tới biến dạng khớp vĩnh viễn và suy giảm chức năng vận động trầm trọng.

Lạm dụng thuốc giảm đau và tự ý dùng corticoid kéo dài

Khi cơn đau khớp do bệnh gout xuất hiện dữ dội, người bệnh thường có xu hướng tìm đến các loại thuốc giảm đau nhanh, thuốc kháng viêm không steroid hoặc tự mua các chế phẩm chứa corticoid trôi nổi mà không có hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp.

Việc lạm dụng các nhóm thuốc này chỉ giải quyết triệu chứng tạm thời ở bề mặt mà không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ là tình trạng tăng axit uric máu. Hơn nữa, việc sử dụng corticoid kéo dài không đúng chỉ định dễ gây ra hội chứng suy tuyến thượng thận, viêm loét đường tiêu hóa và làm nặng thêm tổn thương vi mạch thận. Khi chức năng lọc của thận suy giảm do độc tính của thuốc, quá trình bài tiết axit uric lại càng đình trệ, đẩy bệnh vào vòng xoắn luẩn quẩn.

Thiếu nước và ảnh hưởng từ các bệnh lý chuyển hóa đi kèm

Nước đóng vai trò dung môi thiết yếu giúp hòa tan và hỗ trợ thận bài tiết axit uric ra ngoài cơ thể qua đường tiểu. Trạng thái cơ thể thiếu nước kéo dài khiến nước tiểu bị cô đặc, làm tăng nguy cơ lắng đọng tinh thể urat tại nhu mô thận và các khớp ngoại vi, dễ dẫn đến sỏi thận và cơn đau quặn thận.

Bên cạnh đó, các yếu tố căng thẳng tâm lý, mất ngủ, chấn thương cơ học hoặc nhiễm trùng cấp tính kích hoạt phản ứng viêm toàn thân. Những bệnh lý chuyển hóa kèm theo như đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp cũng làm suy giảm tưới máu thận, khiến bệnh gout diễn tiến âm thầm nhưng ngày càng trầm trọng và khó kiểm soát.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị từ bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc dùng các sản phẩm không rõ nguồn gốc. Mọi sự thay đổi về thuốc hạ axit uric cần có sự theo dõi của bác sĩ để đảm bảo an toàn cho chức năng gan và thận.

Tóm tắt

Kiểm soát tốt bệnh gout là một quá trình theo dõi lâu dài kết hợp giữa điều trị y khoa và điều chỉnh lối sống. Việc nắm rõ các yếu tố làm bệnh tăng nặng giúp người bệnh chủ động phòng ngừa biến chứng tổn thương khớp và suy giảm chức năng thận, duy trì chất lượng sống ổn định.