Những vật dụng bẩn nhất trong nhà bếp cần làm sạch ngay

Vật dụng bẩn trong nhà bếp là gì?

Trong sinh hoạt hằng ngày, mắt thường rất khó phát hiện các ổ vi khuẩn tích tụ trên các dụng cụ nấu nướng và bề mặt bếp. Phần lớn mọi người chỉ lau chùi những nơi thấy rõ vết dầu mỡ hoặc bụi bẩn bám dính mà bỏ qua những vật dụng thường xuyên ẩm ướt. Trên thực tế, các loại vi khuẩn gây bệnh đường tiêu hóa phổ biến như Salmonella, Escherichia coli, tụ cầu vàng Staphylococcus aureus và nấm mốc có thể tồn tại nhiều ngày trên bề mặt xốp, rãnh nứt của gỗ hoặc các góc khuất ẩm ướt.

Sự lây nhiễm chéo xảy ra khi vi khuẩn từ miếng rửa chén, khăn lau hay thớt bẩn bám vào tay người nội trợ rồi dính trực tiếp vào thức ăn đã nấu chín. Tình trạng này có thể gây ra đau bụng, tiêu chảy, sốt hoặc nôn ói, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ và người cao tuổi. Do đó, việc dọn dẹp và thay mới định kỳ các vật phẩm nhà bếp có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa bệnh truyền nhiễm.

Miếng bọt biển và khăn lau bát đĩa

Miếng bọt biển rửa chén thường đứng đầu danh sách những vật dụng chứa nhiều vi khuẩn nhất trong gia đình. Cấu trúc nhiều lỗ xốp kết hợp với việc liên tục ngâm trong nước và vụn thức ăn thừa khiến bọt biển trở thành môi trường nuôi cấy vi sinh vật hoàn hảo. Rất nhiều gia đình có thói quen dùng một miếng rửa bát suốt vài tháng cho đến khi rách nát mới vứt bỏ. Khăn lau bếp cũng đối mặt với nguy cơ tương tự khi thường xuyên dùng để lau tay, lau mặt bàn rồi lau khô bát đĩa. Để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, miếng bọt biển cần được giặt sạch, vắt kiệt và để nơi khô thoáng sau mỗi lần dùng. Người nội trợ nên khử trùng miếng bọt biển bằng cách quay lò vi sóng hoặc ngâm nước sôi định kỳ, đồng thời thay mới sau mỗi 2 đến 3 tuần sử dụng. Khăn lau bếp nên được giặt xà phòng mỗi ngày và phơi dưới ánh nắng.

Thớt gỗ và thớt nhựa có nhiều vết xước sâu

Thớt là dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với cả thực phẩm sống và thực phẩm chín. Sau một thời gian sử dụng dưới tác động của dao, bề mặt thớt gỗ hoặc thớt nhựa sẽ xuất hiện nhiều vết cắt và rãnh nứt li ti. Vụn thịt, dịch tiết từ hải sản và rau củ dễ dàng đọng lại sâu bên trong những khe nứt này, tạo điều kiện cho vi khuẩn bám chặt mà các biện pháp rửa nước thông thường khó làm sạch hoàn toàn. Nguy cơ lây nhiễm chéo tăng vọt khi dùng chung một chiếc thớt để thái thịt sống rồi thái ngay thức ăn chín ăn liền. Để đảm bảo an toàn, cần tách biệt rõ ràng thớt dành riêng cho đồ sống và thớt cho đồ chín. Sau khi chế biến, thớt phải được chà rửa bằng xà phòng và nước ấm rồi dựng đứng nơi khô ráo. Khi nhận thấy thớt xuất hiện nhiều rãnh xước sâu hoặc có hiện tượng mốc đen, cần thay thế bằng thớt mới ngay lập tức.

Bồn rửa bát và lưới lọc rác

Bồn rửa bát là nơi tiếp nhận mọi loại chất bẩn từ cặn thức ăn, bùn đất rau củ đến dịch tiết khi sơ chế thịt cá tươi sống. Bề mặt bồn rửa và đặc biệt là lưới lọc rác thường xuyên trong trạng thái ẩm ướt, dễ hình thành lớp màng sinh học nhớt do vi khuẩn và nấm men tích tụ lâu ngày. Nhiều người thường lầm tưởng việc xả nước trôi qua bồn rửa đã đủ làm sạch khu vực này. Thực tế, nếu không được cọ rửa chủ động, vi khuẩn từ thành bồn và lưới lọc có thể bắn ngược lên bát đĩa sạch hoặc thực phẩm đang sơ chế. Lưới lọc rác cần được đổ bỏ cặn bẩn và cọ rửa mỗi ngày bằng bàn chải cùng xà phòng. Thành bồn rửa và vòi nước nên được làm sạch bằng dung dịch tẩy rửa nhẹ hoặc giấm ăn kết hợp baking soda vài lần mỗi tuần để ngăn chặn mầm bệnh phát triển.

Gioăng cao su và khay thoát nước tủ lạnh

Tủ lạnh bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ thấp nhưng một số vị trí quanh tủ lại là nơi trú ngụ ưa thích của nấm mốc. Gioăng cao su ở mép cửa tủ lạnh thường xuyên bị đọng hơi ẩm và vụn thức ăn rơi rớt bám vào, tạo nên các vệt mốc đen sẫm. Mỗi lần đóng mở cửa tủ, bào tử nấm mốc từ gioăng cửa có thể phát tán và bám vào các thực phẩm không được bọc kín bên trong ngăn mát. Bên cạnh đó, khay chứa nước xả phía sau hoặc dưới đáy tủ lạnh cũng thường bị lãng quên trong thời gian dài. Nước đọng lâu ngày kết hợp với nhiệt độ ấm từ động cơ tỏa ra tạo điều kiện cho vi khuẩn và mùi hôi phát tán vào không khí phòng bếp. Việc lau chùi gioăng cao su bằng khăn thấm giấm hoặc cồn định kỳ hàng tháng sẽ giúp loại bỏ mầm mốc, đồng thời nên kiểm tra và đổ sạch nước ứ đọng ở khay xả tủ lạnh.

Tay nắm cửa tủ và bảng điều khiển thiết bị bếp

Trong quá trình nấu nướng, bàn tay người nội trợ thường xuyên chuyển đổi giữa việc xử lý thực phẩm tươi sống sang mở cánh tủ lạnh, bật công tắc bếp gas hoặc ấn nút lò vi sóng. Các điểm tiếp xúc này hiếm khi được lau chùi ngay lúc đó, dẫn đến việc vi khuẩn từ thịt cá sống truyền sang bề mặt kim loại hoặc nhựa và lưu lại nhiều giờ. Bất kỳ ai trong gia đình chạm vào các nút bấm hay tay nắm này sau đó cũng có thể bị lây nhiễm vi khuẩn lên tay rồi vô tình đưa lên miệng hoặc chạm vào thức ăn đã chế biến. Để phòng tránh nguy cơ lây truyền bệnh tật, các tay nắm cửa tủ, bảng điều khiển nồi cơm điện và lò vi sóng cần được lau chùi bằng dung dịch cồn y tế hoặc khăn lau khử khuẩn ít nhất một lần mỗi tuần, hoặc ngay sau các đợt chế biến thực phẩm sống.

Lưu ý an toàn

Khi dọn dẹp và sử dụng hóa chất tẩy rửa trong nhà bếp, luôn mở cửa sổ hoặc bật quạt thông gió để tránh hít phải hơi hóa chất độc hại. Tuyệt đối không pha trộn dung dịch tẩy rửa chứa clo với giấm hoặc dung dịch amoniac vì phản ứng hóa học có thể giải phóng khí độc gây tổn thương niêm mạc đường hô hấp. Không để hóa chất tẩy rửa dính vào các bề mặt chứa đựng thực phẩm trực tiếp mà không tráng lại kỹ bằng nước sạch. Nếu có triệu chứng ngộ độc thức ăn như tiêu chảy liên tục, sốt cao hoặc nôn ói dữ dội, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám.

Tóm tắt

Một gian bếp sạch sẽ không chỉ mang lại không gian nấu nướng thoải mái mà còn là lá chắn bảo vệ hệ tiêu hóa của cả gia đình. Việc chủ động nhận diện và làm sạch kịp thời những vật dụng có nguy cơ nhiễm bẩn cao sẽ giúp loại bỏ các ổ vi khuẩn tiềm ẩn, phòng ngừa lây nhiễm chéo và đảm bảo mọi bữa ăn gia đình luôn an toàn trọn vẹn.