Những tác hại khi sử dụng cốc nguyệt san không đúng cách phụ nữ cần biết

Tác hại khi dùng cốc nguyệt san không đúng cách là gì?

Cốc nguyệt san là một dụng cụ y tế hình phễu, thường được sản xuất từ chất liệu silicon y tế hoặc nhựa dẻo y tế đàn hồi, dùng để đặt vào ống âm đạo nhằm hứng dịch kinh nguyệt thay vì thấm hút như băng vệ sinh truyền thống. Nhờ cấu tạo linh hoạt, miệng cốc bám khít vào thành âm đạo tạo thành môi trường kín giúp ngăn ngừa rò rỉ dịch kinh.

Mặc dù có độ an toàn sinh học cao, môi trường âm đạo vốn là một hệ sinh thái nhạy cảm với sự cân bằng mong manh giữa các vi khuẩn có lợi và vi khuẩn kỵ khí. Bất kỳ tác động cơ học thô bạo, sự xâm nhập của mầm bệnh ngoại lai qua tay hay việc ứ đọng dịch tiết sinh học quá lâu bên trong lòng cốc đều có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên, dẫn đến hàng loạt phản ứng viêm và kích ứng mô mềm.

Tổn thương niêm mạc và kích ứng vùng kín do thao tác thô bạo

Một trong những rủi ro thường gặp nhất khi dùng cốc nguyệt san là tổn thương cơ học tại vùng kín. Tình trạng này bắt nguồn từ việc đưa cốc vào hoặc rút cốc ra quá vội vàng khi chưa giải phóng hoàn toàn giác hút chân không. Miệng cốc bám chặt vào thành âm đạo nếu bị giật mạnh đột ngột sẽ gây đau rát, phù nề mô mềm và thậm chí chảy máu vi thể.

Bên cạnh đó, việc chưa cắt tỉa móng tay gọn gàng hoặc dùng lực ngón tay thô bạo trong lúc định vị đáy cốc cũng dễ làm trầy xước lớp niêm mạc mỏng manh. Những vết xước nhỏ này không chỉ gây khó chịu mỗi lần đi vệ sinh mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật cơ hội tấn công, dẫn đến tình trạng kích ứng kéo dài sau chu kỳ kinh nguyệt.

Nguy cơ viêm nhiễm âm đạo do vệ sinh và tiệt trùng kém

Không rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào cốc nguyệt san là thói quen xấu khiến vi khuẩn từ môi trường ngoài xâm nhập trực tiếp vào sâu trong âm đạo. Nếu việc tiệt trùng cốc trước và sau mỗi chu kỳ bị xem nhẹ, cặn dịch kinh nguyệt và màng sinh học vi khuẩn bám ở các lỗ thoát khí sẽ biến chiếc cốc thành ổ mầm bệnh.

Hậu quả điển hình là sự mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo, tạo cơ hội cho vi khuẩn kỵ khí và nấm men Candida albicans bùng phát mạnh mẽ. Người dùng có thể gặp các triệu chứng như ngứa ngáy dữ dội, khí hư có mùi hôi tanh, đổi màu vàng xanh hoặc đau rát khi quan hệ tình dục. Tình trạng viêm nhiễm tái phát liên tục nếu không được điều trị triệt để sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cổ tử cung và vòi trứng.

Rủi ro sốc nhiễm độc khi lưu giữ cốc nguyệt san quá lâu

Hội chứng sốc nhiễm độc là một biến chứng cấp tính nguy hiểm dù hiếm gặp, liên quan trực tiếp đến độc tố của tụ cầu vàng Staphylococcus aureus hoặc liên cầu khuẩn Streptococcus. Nguy cơ này tăng lên đáng kể khi người dùng để cốc nguyệt san lưu lại trong âm đạo vượt quá thời gian tối đa cho phép từ tám đến mười hai tiếng.

Khi dịch kinh ứ đọng quá lâu trong môi trường kín ấm, vi khuẩn sẽ tăng sinh theo cấp số nhân và tiết ra lượng lớn ngoại độc tố ngấm qua niêm mạc vào máu. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm sốt cao đột ngột, hạ huyết áp, chóng mặt, buồn nôn, tiêu chảy và nổi ban đỏ toàn thân như cháy nắng. Đây là tình trạng khẩn cấp đe dọa tính mạng đòi hỏi phải đến ngay cơ sở y tế cấp cứu.

Khó lấy cốc và bí tiểu do chọn sai kích thước

Âm đạo của mỗi người phụ nữ có độ dài ống âm đạo, vị trí cổ tử cung và độ co giãn cơ đáy chậu khác nhau. Sử dụng cốc có đường kính quá lớn hoặc chất liệu silicon quá cứng sẽ chèn ép niệu đạo, gây cảm giác mót tiểu liên tục, tiểu buốt hoặc tức nặng vùng chậu. Ngược lại, cốc quá mềm hoặc quá nhỏ sẽ không bung mở hoàn toàn, dẫn đến tràn kinh nguyệt.

Đặc biệt, nếu người có cổ tử cung nằm cao nhưng lại chọn loại cốc quá ngắn và không có cuống cầm phù hợp, chiếc cốc có thể di chuyển sâu lên vòm âm đạo. Khi đó, người dùng hoảng loạn cố dùng ngón tay thụt sâu để kéo ra sẽ gây co thắt cơ âm đạo dữ dội, làm tăng đau đớn và trầy xước niêm mạc. Trường hợp cốc bị kẹt không thể tự tháo bắt buộc phải nhờ đến sự can thiệp của bác sĩ sản phụ khoa.

Kỹ thuật sử dụng cốc nguyệt san an toàn và đúng cách

Để phòng tránh các biến chứng kể trên, người dùng cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vệ sinh. Trước khi thao tác, luôn rửa tay sạch bằng xà phòng và nước ấm. Cốc nguyệt san cần được đun sôi tiệt trùng từ ba đến năm phút trước ngày đầu tiên của chu kỳ và sau khi chu kỳ kết thúc.

Trong quá trình sử dụng, hãy thả lỏng cơ sàn chậu và học cách gấp cốc đúng kỹ thuật như nếp gấp chữ C, nếp gấp con sò hoặc nếp gấp chữ V để việc đưa vào diễn ra êm ái. Khi lấy cốc, tuyệt đối không giật cuống cốc mà phải dùng ngón tay ấn nhẹ vào thân cốc nhằm giải phóng lực hút chân không rồi mới từ từ đưa cốc ra ngoài theo góc nghiêng. Thay rửa cốc đều đặn sau mỗi bốn đến tám tiếng để đảm bảo an toàn tối đa cho vùng kín.

Lưu ý an toàn

Cốc nguyệt san là sản phẩm cá nhân, tuyệt đối không dùng chung với người khác dưới bất kỳ hình thức nào. Phụ nữ sau sinh chưa đủ sáu tuần hoặc vừa can thiệp thủ thuật sản phụ khoa không nên dùng cốc nguyệt san. Nếu xuất hiện triệu chứng đau buốt kéo dài, dịch tiết âm đạo bất thường, ngứa ngáy nhiều hoặc sốt cao kèm mệt mỏi, người dùng cần tháo cốc ngay và đi khám bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa để được đánh giá chính xác.

Tóm tắt

Cốc nguyệt san là sản phẩm hỗ trợ kinh nguyệt tiện dụng nhưng đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt về kỹ thuật đưa vào, tháo ra và tiệt trùng. Việc nắm rõ các rủi ro tiềm ẩn giúp phụ nữ chủ động phòng ngừa biến chứng phụ khoa. Nếu nhận thấy dấu hiệu bất thường về khí hư, đau rát hay sốt cao, người dùng cần đi khám chuyên khoa sản phụ khoa để được tư vấn điều trị kịp thời.