Những sai lầm khiến cảm cúm nặng hơn có thể bạn chưa biết

Sai lầm khi bị cảm cúm là gì?

Cảm cúm là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp do các chủng virus cúm gây ra, biểu hiện đặc trưng bởi các triệu chứng như sốt, đau mỏi cơ bắp, đau đầu, nghẹt mũi, chảy nước mũi và ho khan. Do bệnh có khả năng lây lan nhanh qua giọt bắn đường hô hấp nên việc chăm sóc tại nhà đóng vai trò chủ đạo đối với các trường hợp bệnh nhẹ. Tuy nhiên, mục tiêu chính của việc chăm sóc cảm cúm là hỗ trợ hệ miễn dịch tự nhiên của cơ thể hoạt động hiệu quả, kiểm soát các triệu chứng khó chịu và phòng ngừa nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn. Nhiều người thường nhầm lẫn cảm cúm thông thường với cảm lạnh, dẫn đến việc xử trí sai cách. Hiểu đúng bản chất của bệnh giúp người chăm sóc và người bệnh tránh được những can thiệp không cần thiết, tạo điều kiện thuận lợi nhất để cơ thể nhanh chóng phục hồi.

Tự ý sử dụng kháng sinh và dùng sai thuốc điều trị

Kháng sinh là thuốc được chỉ định để điều trị các bệnh lý do vi khuẩn gây ra, trong khi cảm cúm bắt nguồn từ sự tấn công của virus cúm influenza. Do đó, việc tự ý mua kháng sinh khi vừa thấy sốt hoặc nghẹt mũi hoàn toàn không mang lại hiệu quả tiêu diệt mầm bệnh. Ngược lại, hành động này còn có thể gây ra nhiều tác dụng không mong muốn như rối loạn tiêu hóa, dị ứng thuốc và thúc đẩy vi khuẩn kháng thuốc phát triển trong cộng đồng. Người bệnh chỉ nên dùng kháng sinh khi có bằng chứng bội nhiễm vi khuẩn và phải theo đơn chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Bên cạnh đó, việc lạm dụng hoặc phối hợp tùy tiện các loại thuốc hạ sốt, giảm đau cũng tiềm ẩn nguy cơ cao. Nhiều người vì muốn hạ sốt nhanh đã uống quá liều paracetamol hoặc kết hợp nhiều loại thuốc cảm cúm tổng hợp có cùng hoạt chất mà không để ý thành phần. Tình trạng này có thể gây ngộ độc và tổn thương gan cấp tính. Mọi loại thuốc hỗ trợ điều trị triệu chứng đều cần được sử dụng đúng khoảng cách thời gian và theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Không dành đủ thời gian nghỉ ngơi và vận động quá sức

Khi bị cảm cúm, hệ thống miễn dịch phải tiêu tốn rất nhiều năng lượng để chống lại sự nhân lên của virus. Tuy nhiên, nhiều người vẫn duy trì cường độ làm việc cao, thức khuya hoặc thậm chí cố gắng tập thể dục nặng để toát mồ hôi với hy vọng giải cảm. Vận động gắng sức trong giai đoạn này làm gia tăng gánh nặng cho hệ tim mạch, khiến cơ thể mất nước nhanh chóng và suy giảm khả năng phòng vệ tự nhiên, tạo điều kiện cho bệnh kéo dài hoặc dẫn đến biến chứng viêm phổi.

Nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường trong những ngày đầu khởi phát là biện pháp hỗ trợ hồi phục rất quan trọng. Giấc ngủ đầy đủ giúp các tế bào miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn để kiểm soát tình trạng nhiễm trùng. Người bệnh nên tạm gác công việc nặng nhọc, tránh thức khuya và chỉ nên quay trở lại nhịp sinh hoạt thường nhật một cách từ từ sau khi các triệu chứng sốt và mệt mỏi đã cải thiện rõ rệt.

Uống không đủ nước và kiêng khem ăn uống quá mức

Sốt cao, thở nhanh và nghẹt mũi khiến người mắc cảm cúm rất dễ bị mất nước qua da và đường hô hấp. Việc lười uống nước làm cho chất nhầy trong đường thở trở nên đặc quánh, gây khó khạc đờm, rát cổ họng và cản trở luồng không khí lưu thông. Thiếu nước cũng khiến cơ thể uể oải, suy nhược và quá trình đào thải độc tố diễn ra chậm hơn. Bổ sung đủ nước lọc, nước canh ấm hoặc nước oresol là điều cần thiết để làm loãng đờm và duy trì điện giải.

Cùng với việc thiếu nước, chế độ dinh dưỡng thiếu hụt cũng khiến người bệnh lâu bình phục. Cảm giác chán ăn, nhạt miệng thường khiến bệnh nhân bỏ bữa hoặc chỉ ăn uống qua loa. Cơ thể thiếu hụt protein, vitamin và khoáng chất sẽ không đủ dưỡng chất để sản sinh kháng thể. Người bệnh nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày với những món ăn mềm, lỏng, dễ tiêu hóa như cháo, súp ấm để vừa cung cấp đủ năng lượng vừa không tạo gánh nặng cho hệ tiêu hóa.

Lạm dụng xông hơi và kiêng khem vệ sinh sai cách

Xông hơi bằng các loại lá thơm như sả, bạc hà, bưởi là phương pháp dân gian quen thuộc giúp làm thông thoáng đường thở. Tuy nhiên, không ít người lạm dụng xông hơi quá nhiều lần trong ngày hoặc trùm chăn xông quá lâu khiến cơ thể vã mồ hôi dữ dội. Điều này dẫn đến mất nước nghiêm trọng, rối loạn điện giải và khiến người bệnh cảm thấy chóng mặt, kiệt sức hơn. Ngoài ra, việc xông hơi nước quá nóng còn tiềm ẩn nguy cơ bỏng da và bỏng niêm mạc đường hô hấp.

Một quan niệm sai lầm khác là kiêng gió và kiêng nước một cách cực đoan. Nhiều người bệnh đóng kín toàn bộ cửa phòng khiến không khí tù đọng, nồng độ virus trong phòng tăng cao và làm tăng nguy cơ lây nhiễm cho người xung quanh. Việc nhiều ngày không tắm rửa hoặc không vệ sinh thân thể cũng tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển trên da. Thay vào đó, phòng ngủ cần được thông thoáng gió tự nhiên, và người bệnh hoàn toàn có thể lau người hoặc tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió để giữ cơ thể sạch sẽ, thoải mái.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc ngưng các loại thuốc điều trị bệnh mạn tính đang sử dụng nếu chưa có hướng dẫn chuyên môn từ bác sĩ. Phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người có bệnh nền mạn tính cần đặc biệt cẩn trọng và theo dõi y tế chặt chẽ khi mắc cảm cúm.

Tóm tắt

Chăm sóc đúng cách là yếu tố then chốt giúp cơ thể vượt qua cảm cúm nhẹ nhàng và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường hoặc bệnh kéo dài không giảm, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn điều trị chuẩn xác, tránh tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng thiếu căn cứ.