Những nhóm bệnh nên hạn chế hoặc không nên ăn trứng gà

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Trứng gà là một trong những thực phẩm phổ biến và bổ dưỡng hàng đầu trong chế độ ăn uống hằng ngày. Thành phần của trứng gà chứa nhiều protein có giá trị sinh học cao, vitamin A, D, B12 cùng các khoáng chất thiết yếu. Mặc dù đem lại nhiều lợi ích cho cơ thể, việc tiêu thụ trứng gà không phải lúc nào cũng an toàn cho tất cả mọi người.

Một số tình trạng sức khỏe đặc thù có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu người bệnh ăn trứng gà quá nhiều hoặc chế biến không đúng cách. Hàm lượng cholesterol cao trong lòng đỏ, protein đậm đặc trong lòng trắng cũng như đặc tính sinh nhiệt sau khi tiêu hóa có thể gây áp lực lên hệ tiêu hóa, gan, thận và hệ tim mạch của một số nhóm bệnh nhân.

Việc nhận biết rõ những trường hợp cần hạn chế hoặc kiêng trứng gà giúp người bệnh xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý. Nhờ đó, người bệnh vừa đảm bảo được nguồn năng lượng thiết yếu, vừa ngăn ngừa các biến chứng hoặc đợt bùng phát triệu chứng không mong muốn.

Bệnh không nên ăn trứng gà?

Trứng gà cung cấp nguồn dinh dưỡng dồi dào với đạm sinh học cao, chất béo tốt, lecithin và nhiều micronutrient quan trọng đối với sự phát triển cơ thể. Tuy nhiên, trong lòng đỏ trứng gà chứa lượng cholesterol tương đối lớn, khoảng 180 đến 200 miligam cho mỗi quả trứng cỡ trung bình. Ngoài ra, lòng trắng trứng gà chứa các chuỗi protein có khả năng gây kích ứng hệ miễn dịch ở những cơ địa nhạy cảm. Quá trình chuyển hóa đạm và mỡ từ trứng gà đòi hỏi sự tham gia tích cực của gan, túi mật và thận để tiêu hóa, lọc thải chất cặn bã. Khi các cơ quan này gặp tổn thương hoặc suy giảm chức năng, việc tiêu thụ trứng gà vô độ có thể làm gia tăng tải trọng chuyển hóa. Do đó, người mắc một số bệnh lý nền cần hiểu rõ tình trạng sức khỏe của bản thân để điều chỉnh lượng trứng gà trong khẩu phần ăn hàng ngày.

Người có cơ địa dị ứng và phản ứng nhạy cảm với protein trứng

Dị ứng trứng gà là một trong những dạng phản ứng miễn dịch phổ biến, đặc biệt hay gặp ở trẻ nhỏ và một số người lớn có cơ địa nhạy cảm. Hệ miễn dịch của người bệnh nhận diện nhầm các loại protein trong lòng trắng hoặc lòng đỏ trứng gà là tác nhân có hại, từ đó kích hoạt phản ứng dị ứng. Các triệu chứng có thể xuất hiện nhanh chóng sau khi ăn bao gồm nổi mề đai, ngứa da, sưng môi, phát ban, buồn nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Trong những trường hợp nghiêm trọng, phản ứng dị ứng có thể tiến triển thành khó thở, sưng họng và sốc phản vệ nguy hiểm đến tính mạng. Đối với những người đã được xác định dị ứng trứng gà, việc kiêng hoàn toàn trứng gà và các sản phẩm chứa thành phần từ trứng là bắt buộc. Người bệnh cũng cần kiểm tra kỹ nhãn thực phẩm chế biến sẵn như bánh nướng, sốt mayonnaise để tránh vô tình sử dụng.

Bệnh nhân mắc bệnh sỏi mật, viêm túi mật và tổn thương gan mật

Túi mật giữ vai trò cô đặc và co bóp tiết dịch mật để tiêu hóa chất béo trong thức ăn. Lòng đỏ trứng gà chứa lượng lipid và cholesterol khá cao, khi đi vào đường tiêu hóa sẽ kích thích túi mật co bóp mạnh để tiết mật. Ở những người đang bị sỏi mật hoặc viêm túi mật, sự co bóp dồn dập này có thể gây ra những cơn đau quặn vùng hạ sườn phải, kèm theo cảm giác đầy bụng, chướng hơi và nôn mửa. Ngoài ra, sỏi mật có nguy cơ dịch chuyển làm tắc nghẽn ống dẫn mật, dẫn đến các đợt viêm cấp tính nguy hiểm. Tương tự, người bị suy giảm chức năng gan hoặc viêm gan cấp tính cũng gặp khó khăn trong việc chuyển hóa cholesterol và chất béo. Việc tiêu thụ nhiều trứng gà làm tăng tải trọng làm việc cho tế bào gan đang bị tổn thương, khiến quá trình phục hồi chậm lại.

Người mắc bệnh thận mạn tính và suy giảm chức năng lọc của thận

Thận là cơ quan chịu trách nhiệm lọc và loại bỏ các sản phẩm chuyển hóa cuối cùng của protein khỏi máu, đặc biệt là ure và creatinin. Trứng gà chứa lượng protein giàu phospho và nito cao. Khi người bệnh suy thận mạn tính tiêu thụ quá nhiều protein từ trứng gà, lượng chất thải gốc nito trong máu sẽ tăng nhanh, buộc thận đang suy yếu phải hoạt động quá sức. Tình trạng này kéo dài có thể làm đẩy nhanh tiến trình suy giảm chức năng thận và làm gia tăng các triệu chứng hội chứng ure máu cao. Bên cạnh đó, hàm lượng phospho trong lòng đỏ trứng cũng cần được kiểm soát chặt chẽ ở bệnh nhân thận để tránh nguy cơ biến chứng xương và tim mạch. Người mắc bệnh thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để cân đối lượng đạm ăn vào hàng ngày.

Bệnh nhân tăng mỡ máu, xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch

Lòng đỏ trứng gà chứa lượng cholesterol đáng kể. Đối với người khỏe mạnh bình thường, cơ thể có chế độ tự điều chỉnh tổng hợp cholesterol nội sinh. Tuy nhiên, ở những bệnh nhân bị rối loạn chuyển hóa lipid máu, tăng cholesterol máu gia đình hoặc đã có mảng xơ vữa động mạch, việc dung nạp thêm cholesterol từ thực phẩm có thể làm chỉ số mỡ máu khó kiểm soát. Khi nồng độ cholesterol xấu tăng cao, nguy cơ hình thành và phát triển mảng xơ vữa trong lòng mạch máu gia tăng, dẫn đến chẹp hẹp lòng mạch. Điều này làm tăng rủi ro xảy ra các biến chứng tim mạch nghiêm trọng như cao huyết áp, bệnh cơ tim cục bộ, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. Nhóm bệnh nhân này không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối nhưng cần hạn chế lòng đỏ trứng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Người đang bị sốt cao, tiêu chảy cấp hoặc rối loạn tiêu hóa

Trong quá trình tiêu hóa, protein trong trứng gà sinh ra một lượng nhiệt lượng đáng kể, hiện tượng này được gọi là tác dụng động lực đặc hiệu của thực phẩm. Đối với người đang bị sốt cao, nhiệt độ cơ thể vốn đã tăng; việc ăn trứng gà có thể làm nhiệt lượng tích tụ thêm, khiến tình trạng sốt trở nên dai dẳng và khó hạ hơn. Ngoài ra, khi cơ thể đang bị tiêu chảy cấp hoặc nhiễm trùng đường tiêu hóa, niêm mạc ruột bị tổn thương và giảm tiết enzyme tiêu hóa. Việc tiêu thụ thực phẩm giàu đạm và chất béo như trứng gà sẽ gây chướng bụng, khó tiêu và làm triệu chứng tiêu chảy trầm trọng hơn. Trong giai đoạn này, người bệnh nên ưu tiên các món ăn lỏng, dễ tiêu và bù đủ nước trước khi quay lại chế độ ăn có trứng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục dinh dưỡng tổng quan, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị y khoa từ bác sĩ chuyên khoa. Mỗi cá nhân có tình trạng bệnh lý, chỉ số sinh hóa và khả năng dung nạp thực phẩm khác nhau. Người đang điều trị các bệnh mạn tính như bệnh thận, bệnh tim mạch hoặc rối loạn chuyển hóa không nên tự ý kiêng khem quá mức gây thiếu hụt dinh dưỡng, cũng không nên ăn uống tự do. Hãy thảo luận trực tiếp với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được xây dựng thực đơn an toàn và phù hợp nhất.

Tóm tắt

Trứng gà là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng nhưng cần được tiêu thụ một cách hợp lý tùy thuộc vào thể trạng của từng người. Việc chủ động nhận biết các bệnh lý cần hạn chế ăn trứng gà giúp bạn điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học hơn. Khi có thắc mắc về liều lượng thực phẩm trong quá trình điều trị bệnh, người bệnh nên chủ động trao đổi với nhân viên y tế để bảo vệ sức khỏe lâu dài.