Những lưu ý khi chữa bệnh đau mắt hột ở người lớn để bảo vệ thị lực
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt hột ở người lớn là bệnh lý viêm kết mạc mạn tính do vi khuẩn gây ra, nếu không được điều trị đúng cách có thể dẫn đến nhiều tổn thương nặng nề cho cấu trúc mắt. Nhiều người bệnh thường có tâm lý chủ quan, tự ý mua thuốc nhỏ mắt hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng khiến bệnh kéo dài dai dẳng và dễ tái phát.
Để quá trình chữa bệnh đau mắt hột ở người lớn đạt hiệu quả cao và hạn chế tối đa nguy cơ suy giảm thị lực, người bệnh cần nắm vững các nguyên tắc y khoa về dùng thuốc, chăm sóc vệ sinh nhãn khoa và phát hiện sớm các biến chứng nguy hiểm. Việc tiếp cận điều trị bài bản dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa mắt chính là chìa khóa bảo vệ thị lực an toàn.
Chữa bệnh đau mắt hột ở người lớn là gì?
Bệnh đau mắt hột là tình trạng nhiễm trùng mạn tính ở màng kết mạc và giác mạc do vi khuẩn Chlamydia trachomatis gây ra. Ở người lớn, bệnh thường biểu hiện qua các đợt viêm bán cấp hoặc mạn tính với triệu chứng cộm rát mí mắt, cảm giác như có dị vật, ngứa ngáy, đỏ nhẹ và xuất hiện các hột lympho màu xám trắng ở mặt trong sụn mi trên. Khác với tình trạng viêm kết mạc thông thường, đau mắt hột có xu hướng diễn tiến âm thầm, kéo dài qua nhiều tháng hoặc nhiều năm. Nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, các tổn thương viêm mạn tính sẽ dẫn đến xơ hóa tổ chức liên kết, hình thành sẹo kết mạc mí mắt, gây biến dạng bờ mi và đe dọa trực tiếp đến độ trong suốt của giác mạc.
Tuân thủ đầy đủ phác đồ kháng sinh của bác sĩ chuyên khoa mắt
Đau mắt hột do vi khuẩn Chlamydia trachomatis gây ra, vì vậy việc dùng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt là biện pháp cốt lõi để loại trừ mầm bệnh. Bác sĩ thường chỉ định kháng sinh toàn thân như azithromycin hoặc thuốc mỡ tra mắt chứa tetracycline. Người bệnh cần dùng thuốc đủ liều, đúng thời gian hướng dẫn ngay cả khi các biểu hiện cộm xốn, ngứa ngáy đã thuyên giảm. Việc tự ý dừng thuốc nửa chừng dễ khiến vi khuẩn kháng thuốc, làm bệnh kéo dài dai dẳng và chuyển sang thể mạn tính khó chữa hơn. Người bệnh tuyệt đối không đổi sang các loại thuốc nhỏ mắt khác mà chưa có ý kiến của nhân viên y tế.
Tránh tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc bài thuốc dân gian
Thói quen tự ý mua thuốc nhỏ mắt không rõ thành phần hoặc dùng chung đơn thuốc của người khác là sai lầm phổ biến ở người lớn. Đặc biệt, các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp chứa hoạt chất kháng viêm corticoid có thể làm giảm nhanh cảm giác đỏ mắt nhưng lại tạo điều kiện cho vi khuẩn bùng phát mạnh mẽ, gây loét giác mạc, tăng nhãn áp và suy giảm thị lực nghiêm trọng. Bên cạnh đó, việc sử dụng các bài thuốc truyền miệng như xông lá trầu không, đắp thảo dược tươi lên mắt tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn chéo, gây bỏng nhiệt biểu mô giác mạc và khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên trầm trọng.
Thực hiện nghiêm ngặt vệ sinh cá nhân và ngăn ngừa lây nhiễm trong gia đình
Chlamydia trachomatis lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp dịch tiết mắt, mũi hoặc gián tiếp qua tay, khăn mặt, gối và nguồn nước sinh hoạt. Trong thời gian điều trị, người bệnh cần dùng riêng hoàn toàn khăn mặt, chậu rửa và vỏ gối; giặt sạch đồ dùng bằng xà phòng rồi phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc luộc nước sôi để diệt khuẩn. Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, đặc biệt là trước và sau khi tra thuốc mắt. Nếu trong gia đình có thành viên khác cũng xuất hiện triệu chứng cộm mắt, đỏ mắt hoặc tiết nhiều ghèn, cần đưa đi khám để điều trị đồng thời nhằm triệt tiêu hoàn toàn nguồn lây.
Từ bỏ thói quen day dụi mắt và không tự ý nặn hột kết mạc
Cảm giác cộm ngứa như có hạt bụi trong mắt rất dễ thôi thúc người bệnh dụi mắt hoặc tìm cách lộn mí để nặn các hột kết mạc. Hành động cọ xát cơ học này làm tổn thương lớp tế bào biểu mô kết mạc, làm vỡ các hột non gây đau rát, chảy máu và tạo đường vào cho các loại vi khuẩn gây mủ khác. Ngoài ra, việc tác động lực mạnh liên tục lên nhãn cầu có thể gây xước giác mạc, dẫn đến viêm loét và để lại sẹo đục vĩnh viễn. Khi cảm thấy ngứa rát, người bệnh có thể dùng nước muối sinh lý đẳng trương để rửa trôi dịch tiết theo chỉ dẫn y khoa thay vì dùng tay cọ xát.
Theo dõi sát sao các biến chứng trên bờ mi và giác mạc
Ở người trưởng thành, đau mắt hột tái diễn nhiều lần thường để lại sẹo ở mặt trong mí mắt, khiến bờ mi bị cuộn vào trong tạo thành biến chứng lông quặm. Khi lông mi cọ xát liên tục vào giác mạc sẽ gây trầy xước, viêm loét giác mạc và có thể dẫn đến mù lòa nếu không can thiệp kịp thời. Người bệnh cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường như mắt chói sợ ánh sáng, đau nhức sâu trong hốc mắt, chảy nước mắt liên tục hoặc nhìn mờ. Việc tái khám định kỳ giúp bác sĩ chuyên khoa mắt đánh giá sự thoái lui của bệnh hoặc chỉ định tiểu phẫu xử lý lông quặm khi cần thiết.
Lưu ý an toàn
Các thông tin trên mang tính chất giáo dục y khoa và không thay thế cho việc thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán, không tự mua kháng sinh uống hoặc thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid. Khi mắt có dấu hiệu đau nhức dữ dội, giảm thị lực đột ngột hoặc mưng mủ nhiều, cần đến ngay bệnh viện có chuyên khoa mắt để được bác sĩ khám và xử trí an toàn.
Tóm tắt
Đau mắt hột ở người lớn là bệnh lý nhiễm trùng mạn tính có thể kiểm soát tốt nếu được can thiệp sớm và đúng cách. Việc chủ động thăm khám tại chuyên khoa mắt, tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ và duy trì vệ sinh cá nhân sạch sẽ là yếu tố quyết định giúp ngăn ngừa biến chứng xơ sẹo, bảo vệ thị lực lâu dài cho bản thân và cộng đồng.
Nguồn tham khảo
- British Journal of Ophthalmology: Follicular conjunctivitis caused by Chlamydia trachomatis in an infant Saharan population: molecular and clinical diagnosis
- Japanese Journal of Ophthalmology: Prevalence of Chlamydia Trachomatis Pooled Serotypes BDE and FGK in Children with Chronic Follicular Conjunctivitis
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bệnh đau mắt hột ở người lớn có thể bị tái nhiễm lại không?
Bệnh đau mắt hột hoàn toàn có thể tái nhiễm nhiều lần sau khi đã chữa khỏi nếu người bệnh tiếp tục tiếp xúc với vi khuẩn Chlamydia trachomatis qua nguồn nước bẩn, dùng chung khăn mặt hoặc sống cùng người đang mang mầm bệnh.
Có nên tự nặn hột hoặc chích hột ở mí mắt tại nhà không?
Người bệnh tuyệt đối không được tự ý nặn hột kết mạc tại nhà vì hành động này gây tổn thương kết mạc, tạo vết trợt loét, làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và để lại sẹo giác mạc vĩnh viễn dẫn đến mờ mắt.
Người lớn bị đau mắt hột có được dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid không?
Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid không được tự ý sử dụng khi bị đau mắt hột. Việc lạm dụng corticoid có thể làm nhiễm trùng tiến triển nặng hơn, gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và làm mỏng giác mạc rất nguy hiểm.
Thời gian điều trị đau mắt hột ở người lớn thường kéo dài bao lâu?
Thời gian dùng thuốc phụ thuộc vào mức độ viêm và phác đồ do bác sĩ chỉ định, thường kéo dài từ vài tuần đến khi kết mạc lành hẳn. Người bệnh cần tái khám đúng hẹn để bác sĩ đánh giá mức độ thoái triển của tổn thương.
Cần làm gì khi đau mắt hột xuất hiện biến chứng lông quặm?
Nếu mí mắt có hiện tượng quặm, lông mi chọc cọ xát vào tròng đen gây đau nhức, chảy nước mắt, người bệnh cần đến ngay bệnh viện mắt để được phẫu thuật chỉnh hình bờ mi, ngăn ngừa sẹo giác mạc gây mù lòa.
