Những loại viêm da nhiễm trùng thường gặp trong cuộc sống và cách phòng ngừa

Viêm da nhiễm trùng là gì?

Viêm da nhiễm trùng bao gồm nhiều bệnh lý da liễu xuất hiện khi vi sinh vật gây hại vượt qua lớp sừng bảo vệ của da để phát triển và gây phản ứng viêm. Bình thường, hệ vi sinh vật thường trú trên da cùng với lớp màng acid mỏng giữ vai trò cân bằng sinh học và ức chế các tác nhân ngoại lai. Khi gặp điều kiện thuận lợi như thời tiết nóng ẩm, vệ sinh kém, tổn thương cơ học hay bệnh lý suy giảm miễn dịch, các vi sinh vật cơ hội hoặc mầm bệnh từ bên ngoài sẽ bùng phát. Phản ứng viêm của cơ thể thường tạo ra các biểu hiện như đỏ da, sưng phù, nóng rát, đau, mọc mụn nước, mụn mủ hoặc ngứa ngáy. Tùy vào căn nguyên, viêm da nhiễm trùng được phân chia thành các nhóm chính gồm nhiễm trùng do vi khuẩn, vi nấm, virus và ký sinh trùng.

Các dạng viêm da do vi khuẩn thường gặp

Nhiễm trùng da do vi khuẩn là nhóm bệnh rất phổ biến, thường gặp nhất là chốc lở, viêm nang lông, nhọt và viêm mô tế bào. Chốc lở hay xuất hiện ở trẻ nhỏ với các bọng nước dễ vỡ tạo thành vảy tiết màu vàng mật ong. Viêm nang lông biểu hiện bằng các sẩn mủ nhỏ ngay tại gốc sợi lông, thường do tụ cầu khuẩn gây ra khi da bị bít tắc hoặc cọ xát nhiều.

Đối với các tổn thương sâu hơn như viêm mô tế bào, vi khuẩn xâm nhập vào lớp trung bì và mô dưới da, khiến vùng da tổn thương sưng nề, đỏ rực, nóng rát và đau nhức rõ rệt. Những trường hợp này cần có sự can thiệp của bác sĩ chuyên khoa da liễu để đánh giá mức độ lan rộng và chỉ định kháng sinh phù hợp, tránh để nhiễm trùng tiến triển vào máu.

Viêm da do nấm và nấm men

Nấm là tác nhân gây viêm da phổ biến tại các vùng khí hậu nóng ẩm. Những bệnh thường gặp bao gồm nấm da thân mình (hắc lào), nấm kẽ chân (nước ăn chân), nấm bẹn và nấm da đầu. Biểu hiện đặc trưng của nấm da là các mảng đỏ hình tròn hoặc bầu dục có bờ viền nổi gờ, ranh giới rõ ràng, trên viền thường có mụn nước nhỏ li ti và kèm theo cảm giác ngứa ngáy dữ dội, đặc biệt khi ra mồ hôi.

Bên cạnh đó, nấm men Candida cũng thường gây viêm ở các nếp gấp da như nách, bẹn, kẽ ngón tay chân hoặc dưới nếp lằn vú. Vùng da bị tổn thương thường đỏ tươi, ẩm ướt, trợt loét nông và có các sẩn mủ vệ tinh xung quanh. Việc giữ cho bề mặt da luôn khô thoáng, sạch sẽ là yếu tố nền tảng để ngăn chặn nấm sinh sôi.

Viêm da do virus gây ra

Viêm da do virus thường bùng phát khi hệ miễn dịch suy giảm hoặc qua tiếp xúc dịch tiết chứa mầm bệnh. Hai bệnh lý điển hình nhất là mụn rộp do Herpes simplex và zona thần kinh do virus Varicella zoster tái hoạt động. Herpes simplex thường gây ra các chùm mụn nước nhỏ li ti trên nền da đỏ ở vùng môi, quanh miệng hoặc bộ phận sinh dục, gây cảm giác châm chích và bỏng rát.

Bệnh zona thần kinh lại có đặc điểm phân bố theo đường đi của dây thần kinh cảm giác, chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể. Tổn thương ban đầu là ban đỏ rồi nhanh chóng nổi thành các dải mụn nước căng, kèm theo triệu chứng đau nhức dây thần kinh rất khó chịu. Người bệnh cần được thăm khám sớm trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi phát ban để bác sĩ xem xét chỉ định thuốc kháng virus phù hợp, giảm nguy cơ đau dây thần kinh kéo dài sau zona.

Tổn thương da do ký sinh trùng

Ký sinh trùng cũng là nguyên nhân gây ra các đợt viêm da phiền toái, tiêu biểu nhất là bệnh ghẻ do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei đào hầm dưới lớp sừng của da. Bệnh gây ngứa ngáy dữ dội, đặc biệt tăng lên vào ban đêm khi ký sinh trùng hoạt động mạnh. Vị trí tổn thương hay gặp gồm kẽ ngón tay, ngấn cổ tay, nếp gấp khuỷu tay, quanh rốn và vùng sinh dục, tạo thành các đường hang nhỏ ngoằn ngoèo kèm mụn nước nhỏ.

Ghẻ có tính chất lây lan rất nhanh qua tiếp xúc gần hoặc ngủ chung giường, dùng chung quần áo, chăn màn. Do đó, việc xử lý thường phải tiến hành đồng thời cho tất cả các thành viên cùng sinh hoạt trong gia đình kết hợp giặt sấy đồ dùng ở nhiệt độ cao để tránh tình trạng tái nhiễm kéo dài.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa viêm da nhiễm trùng

Để giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh viêm da nhiễm trùng, việc duy trì vệ sinh thân thể sạch sẽ hàng ngày bằng xà phòng dịu nhẹ là điều rất cần thiết. Bạn nên giữ cho da luôn khô ráo, mặc trang phục rộng rãi, thấm hút mồ hôi tốt và tránh mặc đồ ẩm ướt. Không dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn tắm, lược chải đầu, quần áo, giày dép với người khác.

Khi có các vết trầy xước, vết rách da hay vết côn trùng cắn, cần làm sạch ngay bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ, sau đó băng bảo vệ vết thương để ngăn vi khuẩn xâm nhập. Ngoài ra, việc tăng cường sức đề kháng thông qua chế độ dinh dưỡng cân bằng, uống đủ nước và ngủ đủ giấc cũng giúp hàng rào bảo vệ da duy trì trạng thái khỏe mạnh tự nhiên.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho chẩn đoán và phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa da liễu. Tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh, thuốc bôi chứa corticoid hoặc áp dụng các bài thuốc dân gian truyền miệng đắp lá lên vết thương hở vì có thể gây bội nhiễm nặng hơn. Người bệnh cần đi khám khi tổn thương da lan rộng, có dấu hiệu sưng đau tăng dần hoặc kèm sốt.

Tóm tắt

Viêm da do nhiễm trùng là nhóm bệnh da liễu phổ biến nhưng có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện và xử trí đúng cách từ sớm. Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý chọc vỡ bóng nước, cạo vảy hay tự bôi thuốc khi chưa có chỉ định y khoa. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường trên da, việc thăm khám bác sĩ chuyên khoa da liễu là giải pháp an toàn nhất để bảo vệ sức khỏe làn da.