Những điều nên làm khi bị căng cơ để giảm đau và phục hồi nhanh

Những điều nên làm khi bị căng cơ là gì?

Căng cơ xảy ra khi một cơ bắp hoặc gân liên kết bị kéo giãn vượt quá giới hạn đàn hồi sinh lý, dẫn đến vi rách các sợi cơ hoặc rách một phần cơ. Tình trạng này hay gặp ở các nhóm cơ lớn phải chịu lực nhiều như cơ bắp chuối, cơ gân kheo, cơ tứ đầu đùi hoặc nhóm cơ vùng thắt lưng.

Biểu hiện điển hình bao gồm cảm giác đau nhói tại thời điểm chấn thương, cơ bắp co rút căng cứng, sưng nề nhẹ và khó vận động bình thường. Nếu được phát hiện và can thiệp bảo tồn đúng cách ngay từ ban đầu, phần lớn các trường hợp căng cơ mức độ nhẹ đến trung bình sẽ hồi phục hoàn toàn mà không để lại di chứng lâu dài.

Nghỉ ngơi và dừng ngay hoạt động gây đau

Ngay sau khi xuất hiện cảm giác đau nhói do căng cơ, điều cần làm đầu tiên là ngừng ngay hoạt động thể thao hoặc công việc đang thực hiện. Việc tiếp tục gắng sức sẽ khiến các sợi cơ bị kéo rách sâu hơn và kéo dài thời gian lành thương.

Khu vực bị tổn thương cần được bất động tương đối trong giai đoạn đầu. Người bệnh nên tìm tư thế thoải mái nhất, hạn chế cử động vùng cơ bị đau nhưng không cố định cứng nhắc hoàn toàn để tránh hiện tượng co cứng cơ cục bộ.

Chườm lạnh đúng cách trong 48 giờ đầu

Chườm lạnh là biện pháp then chốt trong 48 giờ đầu kể từ thời điểm chấn thương. Nhiệt độ thấp giúp co mạch máu tại chỗ, từ đó giảm lưu lượng máu dồn về vùng tổn thương, hạn chế tình trạng phù nề và ức chế các thụ thể dẫn truyền cảm giác đau.

Khi thực hiện, nên bọc túi đá hoặc gel lạnh trong một chiếc khăn vải sạch, không áp trực tiếp đá lạnh lên da trần để phòng ngừa bỏng lạnh. Mỗi lần chườm duy trì khoảng 15 đến 20 phút, lặp lại sau mỗi 2 đến 3 giờ tùy theo mức độ sưng đau.

Băng ép cố định nhẹ nhàng bằng băng thun

Băng ép nhẹ nhàng bằng băng thun y tế quanh vùng cơ bị tổn thương giúp ngăn dịch ứ đọng và hạn chế sự lan rộng của vết sưng nề. Kỹ thuật quấn băng cần đều tay, bắt đầu từ vị trí xa tim rồi quấn dần về hướng gần tim.

Cần lưu ý không quấn băng quá chặt vì có thể gây cản trở tuần hoàn máu ngoại vi. Nếu nhận thấy vùng chi phía dưới có dấu hiệu tê bì, lạnh buốt, tím tái hoặc đau nhức gia tăng, cần tháo băng thun ra ngay và quấn lại lỏng hơn.

Kê cao vùng cơ bị thương để giảm ứ dịch

Kê cao vị trí cơ bị thương tổn cao hơn mức của tim bất cứ khi nào có thể, đặc biệt là khi nằm nghỉ ngơi. Biện pháp này tận dụng trọng lực nhằm hỗ trợ máu tĩnh mạch và dịch bạch huyết lưu thông trở về tim thuận lợi hơn, giảm áp lực nội mạch và giảm sưng tấy nhanh chóng.

Đối với chấn thương ở bắp chân, đùi hoặc cổ chân, người bệnh có thể dùng gối mềm kê cao chân khi nằm. Với chi trên, có thể dùng đệm đỡ tay khi ngồi nghỉ. Biện pháp này đem lại hiệu quả rõ rệt nhất trong 2 đến 3 ngày đầu tiên.

Những thói quen cần tránh và lộ trình vận động trở lại

Trong giai đoạn cấp tính, tuyệt đối tránh các thói quen sai lầm như xoa bóp thô bạo, chườm nóng, uống rượu bia hoặc vận động cường độ cao. Những tác động này làm tăng giãn mạch, dễ gây tụ máu và tổn thương sợi cơ nặng nề hơn.

Khi các triệu chứng sưng đau đã thuyên giảm rõ rệt sau vài ngày, người bệnh có thể bắt đầu các bài tập kéo giãn nhẹ nhàng và tăng dần mức độ vận động. Việc vận động trở lại từng bước giúp các sợi cơ sắp xếp thẳng hàng, hạn chế hình thành mô sẹo xơ cứng và phục hồi độ dẻo dai.

Lưu ý an toàn

Thông tin hướng dẫn chỉ nhằm mục đích chăm sóc thường thức đối với các trường hợp căng cơ nhẹ. Người bệnh không được tự ý dùng thuốc giảm đau kháng viêm liều cao mà không có hướng dẫn từ bác sĩ. Cần đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện cơn đau dữ dội không thể chịu đựng, mất hoàn toàn khả năng cử động, vùng cơ biến dạng rõ rệt hoặc có dấu hiệu tê bì mất cảm giác.

Tóm tắt

Căng cơ thường thuyên giảm sau vài ngày đến vài tuần nếu được chăm sóc đúng cách và nghỉ ngơi hợp lý. Người bệnh cần lắng nghe cơ thể, tránh nôn nóng vận động mạnh trở lại khi tổn thương chưa hồi phục hoàn toàn. Khi các biểu hiện đau nhức không giảm hoặc có dấu hiệu bất thường, việc thăm khám y tế sớm sẽ giúp bảo vệ chức năng vận động lâu dài.