Những dấu hiệu bệnh tim không thể bỏ qua

Dấu hiệu bệnh tim là gì?

Bệnh tim mạch là nhóm bệnh lý liên quan đến cấu trúc và chức năng của tim cùng hệ thống mạch máu, bao gồm bệnh mạch vành, suy tim, rối loạn nhịp tim, bệnh van tim và bệnh cơ tim. Các tổn thương tim mạch thường tiến triển âm thầm qua nhiều tháng, nhiều năm do quá trình xơ vữa động mạch hoặc tăng huyết áp không được kiểm soát.

Những biểu hiện cảnh báo bệnh tim có thể diễn ra đột ngột, dữ dội hoặc chỉ thoáng qua với mức độ nhẹ lặp đi lặp lại. Sự chủ quan trước các tín hiệu bất thường này là một trong những nguyên nhân khiến người bệnh nhập viện khi tình trạng đã chuyển biến nặng. Do đó, việc trang bị kiến thức nhận diện các phản ứng của cơ thể khi hệ tuần hoàn suy yếu đóng vai trò nền tảng trong việc bảo vệ tính mạng và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.

Cảm giác đau tức hoặc đè nặng vùng ngực

Cảm giác khó chịu ở vùng ngực là một trong những biểu hiện kinh điển cảnh báo vấn đề tại hệ tuần hoàn, đặc biệt là bệnh mạch vành và nhồi máu cơ tim. Người bệnh thường mô tả cảm giác bị đè nặng, bóp nghẹt, thắt chặt hoặc nóng rát ngay sau xương ức thay vì một điểm đau nhói rõ rệt. Cơn đau thắt ngực có thể kéo dài vài phút, xuất hiện khi gắng sức hoặc xúc động mạnh, sau đó lan rộng lên cổ, hàm dưới, vai, lưng hoặc dọc theo cánh tay trái. Ở người cao tuổi, phụ nữ hoặc người mắc đái tháo đường, triệu chứng này đôi khi không biểu hiện dữ dội mà chỉ thoáng qua như cảm giác tức nặng ngực kèm cảm giác bồn chồn. Nếu cơn đau kéo dài trên mười lăm phút và không thuyên giảm khi nghỉ ngơi, người bệnh cần được hỗ trợ y tế khẩn cấp vì đây có thể là dấu hiệu của hội chứng mạch vành cấp.

Khó thở và hụt hơi khi vận động hoặc khi nằm đầu thấp

Hụt hơi hoặc khó thở bất thường khi thực hiện các hoạt động sinh hoạt quen thuộc là biểu hiện cần lưu tâm của tình trạng giảm chức năng bơm máu của tim. Khi cơ tim suy yếu hoặc van tim bị tổn thương, áp lực trong các mạch máu phổi tăng lên gây ứ dịch, khiến người bệnh cảm thấy ngột ngạt và khó thở. Tình trạng này có thể xuất hiện khi đi bộ một đoạn ngắn, leo cầu thang hoặc nghiêm trọng hơn là khó thở kịch phát về đêm buộc người bệnh phải ngồi dậy để thở. Khó thở cũng có thể xảy ra khi nằm đầu bằng, khiến người bệnh phải kê nhiều gối khi ngủ. Khác với khó thở do các bệnh lý hô hấp như hen phế quản hay viêm phổi thường đi kèm ho đờm và khò khè, khó thở do tim thường tiến triển dần và liên quan mật thiết đến mức độ hoạt động thể lực hàng ngày.

Hồi hộp đánh trống ngực kèm theo hoa mắt hoặc choáng ngất

Cảm giác tim đập thình thịch, đập nhanh dồn dập, loạn nhịp hoặc có cảm giác hẫng một nhịp trong lồng ngực là những biểu hiện thường gặp của rối loạn nhịp tim. Hiện tượng này có thể xảy ra trong trạng thái nghỉ ngơi mà không liên quan đến việc vận động gắng sức hay xúc động. Mặc dù hồi hộp đánh trống ngực đôi khi chỉ do căng thẳng tâm lý, thiếu ngủ hoặc tiêu thụ nhiều caffeine, nhưng đây cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm như rung nhĩ, nhịp nhanh thất hoặc ngoại tâm thu. Khi nhịp tim đập quá nhanh hoặc quá chậm, lượng máu bơm đi nuôi cơ thể và đặc biệt là não bộ sẽ sụt giảm nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng hoa mắt, choáng váng, xây xẩm mặt mày hoặc thậm chí ngất xỉu đột ngột. Bất kỳ cơn choáng ngất nào không rõ nguyên nhân cũng cần được chuyển đến cơ sở y tế để theo dõi điện tâm đồ.

Sưng phù chân và ứ dịch do suy giảm tuần hoàn ngoại biên

Khi chức năng co bóp của tim suy giảm, khả năng hút máu trở về từ tĩnh mạch bị cản trở dẫn đến tình trạng ứ trệ tuần hoàn ngoại biên. Dịch sẽ thoát mạch và tích tụ nhiều ở các vùng thấp của cơ thể do ảnh hưởng của trọng lực, biểu hiện rõ nhất là sưng phù ở bàn chân, mắt cá chân và cẳng chân. Người bệnh có thể nhận thấy giày dép trở nên chật chội hơn bình thường hoặc khi dùng ngón tay ấn mạnh vào vùng da trước xương chày sẽ để lại vết lõm rõ rệt lâu đàn hồi trở lại. Tình trạng ứ dịch này cũng có thể xảy ra ở các cơ quan nội tạng trong ổ bụng, gây ra cảm giác đầy tức bụng, chán ăn, khó tiêu và tăng cân nhanh bất thường trong vài ngày. Đây là những biểu hiện điển hình của suy tim sung huyết đang tiến triển cần được bác sĩ điều chỉnh phác đồ kiểm soát dịch.

Mệt mỏi kéo dài kèm theo lạnh chi và vã mồ hôi lạnh bất thường

Cảm giác kiệt sức dai dẳng không hồi phục sau khi nghỉ ngơi có thể là tín hiệu cho thấy cơ tim đang gặp khó khăn trong việc cung cấp đủ oxy và dưỡng chất cho các mô cơ quan. Người bệnh cảm thấy mệt mỏi ngay cả với những sinh hoạt nhẹ nhàng như quét nhà, tắm rửa hay đi lại quanh phòng. Đi kèm với đó, tình trạng tưới máu ngoại vi kém thường khiến đầu ngón tay, ngón chân và bàn chân luôn trong tình trạng lạnh buốt, đôi khi nhợt nhạt hoặc tái xanh. Bên cạnh đó, một số cơn đau tim không điển hình lại biểu hiện bằng việc vã mồ hôi lạnh toàn thân đột ngột, buồn nôn, cồn cào vùng thượng vị tương tự như chứng rối loạn tiêu hóa. Những biểu hiện mơ hồ này rất dễ bị bỏ qua, đặc biệt là ở phụ nữ, khiến việc tiếp cận điều trị tim mạch bị trì hoãn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán, điều trị của bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc trợ tim, thuốc giãn mạch hay tự ý thay đổi đơn thuốc điều trị khi chưa có chỉ định y khoa. Khi xuất hiện cơn đau ngực dữ dội, khó thở cấp tính hoặc choáng ngất, người nhà cần gọi ngay cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện gần nhất.

Tóm tắt

Nhận biết sớm các triệu chứng tim mạch bất thường giúp người bệnh tiếp cận hỗ trợ y tế kịp thời và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Mỗi người không nên tự chẩn đoán hay chủ quan chịu đựng cơn đau. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ, việc thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế có chuyên khoa tim mạch là cách an toàn nhất để bảo vệ sức khỏe trái tim.